Karaman'da bazı yerel elma genotiplerinin morfolojik, pomolojik ve genetik varyasyonlarının belirlenmesi
Determination of morphological, pomological, and genetic variation in some local apple genotypes in Karaman
- Tez No: 995162
- Danışmanlar: DR. SAİD EFE DOST
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Elma (Malus domestica Borkh), yerel genotipler, SSR markörleri, genetik çeşitlilik, Elma, Apple (Malus domestica Borkh), local genotypes, SSR markers, genetic diversity, Apple
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitkisel Üretim ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Karaman ilinde yetiştirilen yerel elma (Malus domestica Borkh.) genotiplerinin genetik varyasyonları belirlenmiş ve genotipler arasındaki genetik ilişkiler ortaya konmuştur. Günümüzde elma üretiminin sınırlı sayıda ticari çeşide dayalı olarak yürütülmesi, genetik çeşitliliğin azalmasına ve yerel genetik kaynakların kaybolma riskinin artmasına neden olmuştur. Bu nedenle, yerel elma genotiplerinin genetik düzeyde tanımlanması, genetik kaynakların korunması ve gelecekte yürütülecek ıslah programları açısından önemli görülmüştür. Çalışmada, Karaman iline ait 8 yerel elma genotipi ile karşılaştırma amacıyla 3 standart elma çeşidi kontrol olarak kullanılmıştır. Araştırma kapsamında genotipler, Uluslararası Yeni Bitki Çeşitlerini Koruma Birliği (UPOV) kriterleri doğrultusunda morfolojik olarak değerlendirilmiş; meyve iriliği, meyve şekli, boy/çap oranı, meyve kabuk rengi ile çiçek ve sap çukuru özellikleri bakımından genotipler arasında belirgin farklılıklar saptanmıştır. Yerel elma genotiplerinin, bazı UPOV karakterleri açısından standart çeşitlerden ayrıştığı ve ayırt edilebilir morfolojik özellikler sergilediği belirlenmiştir. Bu bulgular, incelenen genotiplerin çeşit tanımlama ve tescil süreçleri açısından potansiyel taşıdığını göstermiştir. Genetik analizlerde, genç yaprak dokularından izole edilen genomik DNA kullanılmış ve altı adet basit dizi tekrarı (SSR) markörü ile çalışmalar yürütülmüştür. PCR ürünleri agaroz jel elektroforezi ile ayrılmış; elde edilen bant profilleri üzerinden polimorfizm bilgi içeriği (PIC) değerleri hesaplanmıştır. Genotipler arasındaki genetik benzerlikler Nei ve Li katsayısına göre belirlenmiş ve UPGMA yöntemi kullanılarak dendrogram oluşturulmuştur. Elde edilen sonuçlar, incelenen elma genotipleri arasında belirgin bir genetik çeşitliliğin bulunduğunu ortaya koymuştur. Kullanılan SSR markörleri arasında özellikle GD162, CH04e03 ve GD142 lokuslarının yüksek ayırt ediciliğe sahip olduğu belirlenmiştir. Kümeleme analizi sonucunda bazı yerel genotiplerin standart çeşitlerle yakın genetik ilişki gösterdiği saptanmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma Karaman iline ait yerel elma genotiplerinin genetik düzeyde tanımlanmasına, elde edilen verilerin elma ıslah programları, genetik kaynakların korunması ve sürdürülebilir meyvecilik açısından önemli bir bilimsel altyapı oluşturduğu değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to determine the genetic variation of local apple (Malus domestica Borkh.) genotypes grown in Karaman province and to reveal the genetic relationships among these genotypes. Today, apple production is largely based on a limited number of commercial cultivars, which has led to a reduction in genetic diversity and an increased risk of loss of local genetic resources. Therefore, the genetic characterization of local apple genotypes was considered essential for the conservation of genetic resources and for their effective utilization in future breeding programs. In this study, eight local apple genotypes from Karaman province were used as plant material, and three standard apple cultivars were included as controls for comparative purposes. Within the scope of the research, the genotypes were morphologically evaluated according to the criteria of the International Union for the Protection of New Varieties of Plants (UPOV). Significant differences were observed among the genotypes in terms of fruit size, fruit shape, length-to-diameter ratio, skin color, as well as stalk cavity and eye basin characteristics. The local apple genotypes were found to be distinguishable from the standard cultivars with respect to several UPOV descriptors and exhibited distinctive morphological traits. These findings indicate that the examined genotypes have potential value for variety identification and registration processes. For genetic analyses, genomic DNA was isolated from young leaf tissues, and six simple sequence repeat (SSR) markers were employed. PCR products were separated by agarose gel electrophoresis, and polymorphism information content (PIC) values were calculated based on the resulting banding patterns. Genetic similarities among the genotypes were estimated using the Nei and Li coefficient, and a dendrogram was constructed using the UPGMA clustering method. The results revealed a considerable level of genetic diversity among the analyzed apple genotypes. Among the SSR markers used, the GD162, CH04e03, and GD142 loci showed particularly high discriminatory power. Cluster analysis indicated that some local genotypes exhibited close genetic relationships with the standard cultivars. In conclusion, this study contributed to the genetic characterization of local apple genotypes from Karaman province and demonstrated that the obtained data provide a valuable scientific basis for apple breeding programs, the conservation of genetic resources, and the development of sustainable fruit production systems.
Benzer Tezler
- Los Personajes y los temas en las novelas de unamuno
Başlık çevirisi yok
HALE GÖKNAR
Doktora
İspanyolca
1989
DilbilimAnkara Üniversitesiİspanyol Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUZAFFER ARIKAN
- Karaman ilinde yetiştirilen bazı üzüm çeşitlerinin fiziksel ve kimyasal kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of physical and chemical quality characteristics of some grapes types grown in Karaman
ŞERİFE KANARYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Gıda MühendisliğiKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN COŞKUNER
- Bazı kuru fasulye (Phaseolus vulgaris L.) çeşitlerinin ve Ahlat yerel populasyonun Van-Gevaş ekolojik koşullarında, verim ve verim özelliklerinin belirlenmesi
Determination of yield and yield characteristic of some dry beans (Phaseolus vulgaris P.) varieties and one local Ahlat population in the Van-Gevaş ecological conditions
İSHAK BARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ZiraatVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NUMAN BİLDİRİCİ
- Karaman ilinde bireylerin besin seçiminde etkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting food choices of individuals in Karaman province
NAZİFE MERVE ÇİFTCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ŞEN
- Türkiye`de bölgesel gelişim ve yeni bölgecilik Karaman örneği
Regional development in Turkey in Karaman and new regionalism
GÖKÇE SERİN