Okul öncesi dönem çocuklarında problemli medya kullanımının öz düzenleme becerileri ve yeme davranışları ile ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between problematic media use, self-regulation skills and eating behaviors in preschool children
- Tez No: 995161
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLÜMSER GÜLTEKİN AKDUMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Ekran kullanımı, Okul öncesi çocuklar, Yeme davranışı, Öz düzenleme becerisi, Screen use, Preschool children, Eating behaviour, Self-regulation skill
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, okul öncesi dönemdeki çocukların problemli medya kullanımı, öz düzenleme becerileri ve yeme davranışlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi, problemli medya kullanımı ile öz düzenleme becerileri ve yeme davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada değişkenler arası ilişkilerin ölçülebilmesi ve düzeylerinin belirlenebilmesi için ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma 2024-2025 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinin Beylikdüzü ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 48-72 aylık çocukları kapsamaktadır. Araştırmanın örneklemini, evrenden basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilmiş 377 çocuk oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak“Genel Bilgi Formu”,“Problemli Medya Kullanım Ölçeği”,“Baş-Omuzlar-Dizler-Ayak Parmakları Ölçme Aracı-Revize (BADO-R)”ve“Çocuklarda Yeme Davranışı Değerlendirme Ölçeği”kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS paket programı kullanılarak yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre çocukların problemli medya kullanımı çocuğun cinsiyeti, günlük ekran kullanım süresi, anne yaşı ve anne öğrenim düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermiştir (p<0,05). Çocukların öz düzenleme becerileri cinsiyet, yaş, okula devam süresi, anne ve baba yaşı, anne öğrenim düzeyi, anne ve baba mesleği, annenin günlük ekran kullanım süresine göre anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,05). Çocukların sergilediği olumlu yeme davranışları cinsiyet, anne yaşı, anne ve baba öğrenim düzeyi, annenin günlük ekran kullanım süresine göre, çocuğun yemek esnasında sergilediği olumsuz yeme davranışları çocuğun günlük ekran kullanım süresi, anne yaşı, baba öğrenim durumu, anne günlük ekran kullanım süresi, babanın sık kullandığı medya aracı türüne göre, çocuğun yemek zamanı dışında sergilediği olumsuz yeme davranışları okula devam süresi, çocuğun günlük ekran süresi anne yaşı, baba öğrenim düzeyi, annenin günlük ekran kullanım süresi babanın sık kullandığı medya aracı türüne göre anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,05). Anneye ait görüş ve davranışlar kardeş sayısı, okula devam süresi, çocuğun günlük ekran süresi, anne yaşı, anne ve babanın sık kullandığı medya aracı türüne göre, çocuğun yemek hazırlamasına ilişkin davranışları okul öncesi eğitim süresi, çocuğun günlük ekran kullanım süresi, anne yaşı, anne ve babanın öğrenim düzeyi, baba yaşı, annenin günlük ekran kullanım süresi, babasının sık kullandığı medya türüne göre anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,05). Yemek esnasında çocuk açısından oluşan olumsuz durumlar spor yapma durumu, anne ve babanın öğrenim düzeyine göre anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,05). Çocukların problemli medya kullanımı ve çocukların yeme davranışları ile öz düzenleme becerileri arasında anlamlı ilişki olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Problemli medya kullanımı ile çocuğun yemek esnasında sergilediği olumsuz yeme davranışları, yemek zamanı dışında sergilediği olumsuz yeme davranışları, anneye ait görüş ve davranışlar arasında pozitif yönlü orta düzeyde; çocuğun yemek hazırlanmasına ilişkin davranışları arasında negatif yönlü zayıf düzeyde ve yemek esnasında çocuk açısından oluşan olumsuz durumlar arasında pozitif yönde zayıf düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır (p<0,05). Araştırmanın sonucunda problemli medya kullanımı arttıkça çocukların olumsuz yeme davranışlarında da artış olduğu saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the problematic media use, self-regulation skills, and eating behaviours of preschool children in terms of various variables, and to determine the relationship between problematic media use and self-regulation skills and eating behaviours. A correlational survey model was used to measure the relationships between variables and determine their levels. The research covers children aged 48-72 months attending official pre-school education institutions affiliated with the Ministry of National Education in the Beylikdüzü district of Istanbul during the 2024-2025 academic year. The sample of the research consists of 377 children selected from the population using simple random sampling. The data collection tools used were the 'General Information Form', the 'Problematic Media Use Scale', the 'Head-Shoulders-Knees-Toes Measurement Tool - Revised (BADO-R)' and the 'Child Eating Behaviour Assessment Scale'. Data analysis was performed using the SPSS software package. Findings indicate that children's problematic media use showed significant differences based on the child's gender, daily screen time, mother's age, and mother's educational level (p<0.05). Children's self-regulation skills showed significant differences according to gender, age, length of school attendance, mother and father's age, mother's educational level, mother and father's occupation, and mother's daily screen time (p<0.05). Children's positive eating behaviours differed significantly according to gender, maternal age, maternal and paternal educational level, and the mother's daily screen time. Children's negative eating behaviours during meals differed significantly according to the child's daily screen time, maternal age, paternal educational status, the mother's daily screen time, and the type of media frequently used by the father. The negative eating behaviours exhibited by children outside of mealtimes showed significant differences according to the duration of school attendance, the child's daily screen time, the mother's age, the father's level of education, the mother's daily screen time, and the type of media frequently used by the father (p<0.05). The mother's views and behaviours were significantly different according to the number of siblings, school attendance duration, the child's daily screen time, the mother's age, and the type of media frequently used by the mother and father. The child's behaviour regarding meal preparation showed significant differences according to the duration of pre-school education, the child's daily screen time, the mother's age, the educational level of the mother and father, the father's age, the mother's daily screen time, and the type of media frequently used by the father (p<0.05). Negative situations arising for the child during meals showed significant differences according to whether the child participated in sports and the educational level of the parents (p<0.05). No significant relationship was found between children's problematic media use and their eating behaviours and self-regulation skills (p>0.05). It was concluded that there was a moderately positive relationship between problematic media use and the child's negative eating behaviours during meals, negative eating behaviours outside of mealtimes, and the mother's views and behaviours; a weakly negative relationship between the child's behaviours related to meal preparation; and a weakly positive relationship between negative situations arising for the child during meals (p<0.05). The results of the study revealed that as problematic media use increased, children's negative eating behaviours also increased.
Benzer Tezler
- 4-6 yaş çocukların problemli medya kullanımının gelişim düzeyleri, dikkat, öz düzenleme ve yürütücü işlev becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining the impact of problematic media use on developmental levels, attention, self-regulation and executive function skills in 4-6 year-old children
BİLGENUR BİLİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Gelişim ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAKBULE MEZİYET ARI
- Okul öncesi dönem 48-72 aylık çocukların dijital medya ekranını problemli kullanımlarının ve sosyal becerilerinin incelenmesi
Examination of problematic use of digital media screen and social skills of preschool period 48-72 months-old children
BÜŞRA BAKIRCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiTemel Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU ÇETİNGÖZ
- Okul öncesi çocuklarda ekran bağımlılığı ile öz bakım becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between screen addiction and self-care abilities in early childhood
EBRU BODUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA SAVAŞ
- 4-6 yaş aralığındaki çocuklarda problemli medya kullanımı ile duygu dışavurumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between problematic media use and expressions of emotions in children aged 4-6
OĞUZ KAAN ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiUygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELAMİ VAROL ÜLKER
- Okul öncesi dönem çocuklarının problemli medya kullanımları ile sosyal becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between problematic media use and social skills of preschool children
ISA BEADINI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ AKŞİN YAVUZ