Yaş kedi mamalarında bisfenol A, bisfenol B, bisfenol E ve bisfenol F düzeylerinin araştırılması ve risk değerlendirmesi
Investigation and risk assessment of bisphenol A, bisphenol B, bisphenol E and bisphenol F levels in wet cat foods
- Tez No: 925246
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA YİPEL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Bisfenol A, Bisphenol A
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik Farmakoloji ve Toksikolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sentetik organik bileşiklerden olan Bisfenoller endüstriyel üretimde kullanılan monomerlerdir. Bisfenoller üreme, sinir ve bağışıklık sistemi başta olmak üzere toksik etkileri dolayısıyla endokrin bozucu kimyasallar içerisinde sınıflandırılmaktadır. Neden oldukları toksik etkilere rağmen bisfenollerin üretimleri ve kullanımları gün geçtikçe artmaktadır. Bisfenoller; raf ömrü ve içerik kalitesiyle ilgili sağladığı avantajlar nedeniyle gıda ambalajlarında da yaygın olarak kullanılmaktadır. Bisfenoller arasında ilk sentezlenen Bisfenol A'nın toksik etkileri nedeniyle gıdayla temas eden ürünlerde kullanımlarının kısıtlanmasıyla yerini (başlıca BFB, BFC, BFE, BFF, BFP, BFS, BFZ, BDP, BFAF, BFAP, BFPH vb.) analogları almaya başlamıştır. Analoglarının da Bisfenol A gibi ambalajlardan gıdalara göç (migrasyon) edebilme ve benzeri toksik etki potansiyelleri nedeniyle tüketimlerine bağlı insan sağlığı risk değerlendirmesi çalışmalarına ilgi artmaktadır. Diğer yandan benzer şekilde diyetlerinde ambalajlı gıda tüketimi önemli yer tutan kedi ve köpekler üzerindeki çalışmalar oldukça sınırlıdır. Çalışmada farklı hayvansal içeriğe sahip yavru (n=36) ve yetişkin (n=60) konserve ve poşet yaş kedi mamalarında BFA ve analoglarının (BFB, BFE ve BFF) konsantrasyonlarının yüksek performanslı sıvı kromatografi (HPLC) analiziyle araştırılması ve tüketimlerine bağlı sağlık riskinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ortalama BFA, BFB, BFE ve BFF konsantrasyonları (μg kg-1) yavru kedi konserve yaş mamalarda sırasıyla 11.73, 4.96, 4.78, 10.53; yavru kedi poşet yaş mamalarda sırasıyla <LOD, 13.11, 10.18, 35.25; yetişkin kedi konserve yaş mamalarda sırasıyla 6.95, 3.29, 1.90, 12.80; yetişkin kedi poşet yaş mamalarda sırasıyla 2.33, 3.76, 17.84, 20.59 olarak belirlendi. Ortalama BFA konsantrasyonları yavru ve yetişkin kedi konserve yaş mamalarda poşet yaş mamalardan, ortalama BFE ve BFF konsantrasyonlarının ise yavru ve yetişkin kedi poşet yaş mamalarda konserve yaş mamalardan yüksekti. Yavru kedi konserve ve poşet yaş mamalarındaki BFA konsantrasyonları dışındakiler arasındaki konsantrasyon farklarının istatistiksel olarak anlamsız olduğu belirlenmiştir (P≥0.05). Risk değerlendirmesi sonucunda yavru dişi kedilerin tavsiye edilen ortalama günlük miktarda konserve (Tİ:1.2) ve poşet (Tİ:2.5) yaş mama, yavru erkek kedilerinde poşet (Tİ:1.5) yaş mama tüketiminin sağlık riski oluşturabileceği belirlenmiştir. Bu nedenle kedi mamalarında tavsiye edilen ortalama tüketim miktarlarının yavru kediler içinde vücut ağırlığı doğrultusunda belirlenerek maruziyet senaryoları (diğer analog ve kimyasallar, diğer gıda gruplarını içeren) genişletilmiş risk değerlendirme çalışmalarının yapılması gerektiği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Bisphenols, which are synthetic organic compounds, are monomers used in industrial production. Bisphenols are classified as endocrine disrupting chemicals due to their toxic effects, especially on the reproductive, nervous and immune systems. Despite the toxic effects they cause, the production and use of bisphenols are increasing day by day. Bisphenols are also widely used in food packaging due to their advantages in terms of shelf life and content quality. Due to toxic effects and limitation of use, Bisphenol A, which is the first synthesized bisphenol has begun to be replaced by analogues (mainly BFB, BFC, BFE, BFF, BFP, BFS, BFZ, BDP, BFAF, BFAP, BFPH etc.). Due to the fact that migrate from packaging to food and similar toxic effect potentials, interest in human health risk assessment studies of analogues related to their consumption is increasing. On the other hand, studies on cats and dogs, whose diets include packaged food consumption, are quite limited. The aim of the study was to investigate the concentrations of BFA and its analogs (BFB, BFE and BFF) in canned and pouch wet kitten (n=36) and adult (n=60) cat foods with different animal content by high-performance liquid chromatography (HPLC) analysis and to assess the health risk associated with their consumption. The mean concentrations (μg kg-1) of BFA, BFB, BFE and BFF in canned wet kitten foods were 11.73, 4.96, 4.78, 10.53, respectively; were <LOD, 13.11, 10.18, 35.25 in pouched wet kitten foods, respectively; were 6.95, 3.29, 1.90, 12.80, in canned wet adult cat food respectively; were 2.33, 3.76, 17.84, 20.59 in pouched wet adult cat foods, respectively. The mean BFA concentrations were higher in canned wet kitten and adult cat foods than in poucheds, and the mean BFE and BFF concentrations were higher in pouched wet kitten and adult cat foods than in canneds. Except BFA concentrations in kitten canned and pouched wet foods, the differences between the concentrations were not statistically significant (P≥0.05). As a result of the risk assessment, it was determined that the recommended daily consumption of canned (HI:1.2) and pouched (HI:2.5) wet food in female kittens and pouched (HI:1.5) wet food in male kittens may pose a health risk. For this reason, it is considered that the recommended consumption amounts of cat foods should be determined in kittens in line with body weight and extended risk assessment studies should be carried out for exposure scenarios (including other analogues and chemicals, other food groups).
Benzer Tezler
- Ticari kedi yaş mamalarında ve kedi beslenmesinde kullanılan çiğ et ürünlerinde genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz (GSBL) üreten enterobacteriaceae üyelerinin varlığının araştırılması
Investigation of the presence of extended spectrum beta-lactamase (GSBL)-producing enterobacteriaceae members in commercial wet cat food and raw meat products used in cat nutrition
EBRU ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MikrobiyolojiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMEL BANU BÜYÜKÜNAL
- Kedi ve köpek ödül mamalarında bazı metallerin analizi
Analysis of certain metals in cat and dog treats
ONUR KARCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Veteriner HekimliğiBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiVeterinerlik Farmakoloji ve Toksikolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİDAYET TUTUN
- Türkiye'de üretilen kedi köpek mamalarının ağır metallerin varlığı yönünden incelenmesi
Investigation of cat dog foods produced in Türkiye presence of heavy metals
TUĞBA TUĞÇE GÜNDOĞAN
Doktora
Türkçe
2024
Veteriner Hekimliğiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TANAY BİLAL
- Ticari kedi kuru ve yaş mamalarındaki makro besinlerin, minerallerin ve ağır metallerin konsantrasyonları
Concentrations of macronutrients, minerals and heavy metals in commercial dry and wet cat foods
ERVA ÇETİNKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Veteriner HekimliğiBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiHayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HIDIR GÜMÜŞ
- Charles Perrault masallarının Türkçe çevirilerindeki kültürel unsurların erek odaklı çeviri kuramı açısından incelenmesi
An analysis of the cultural elements in Turkish translations of Charles Perrault's tales from the perspective of target-oriented translation theory
ALİYE GENÇ
Doktora
Türkçe
2019
Mütercim-TercümanlıkGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PERİHAN YALÇIN