Depremden etkilenen psöriazis hastalarında travmatik stres, anksiyete, depresyon ve uyku kalitesinin depremden etkilenen sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırılması
Comparison of traumatic Stress, anxiety, depression, and sleep quality in psoriasis patients affected by earthquake with healthy control group affected by earthquake
- Tez No: 925247
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OĞUZHAN BEKİR EGİLMEZ, DOÇ. DR. ESRA İNAN DOĞAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Deprem, psöriazis, travma sonrası stres bozukluğu, Earthquake, psoriasis, post-traumatic stress disorder
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Adıyaman Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Psöriazis gibi cilt hastalıklarının ruhsal hastalıklarla ilişkisini incelemek amacıyla son yıllarda bazı çalışmalar yapılmıştır. Az sayıda çalışma savaş dönemlerinde psöriazis prevalansını ve psöriazis ile savaşın tetiklediği travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) arasındaki ilişkileri araştırmıştır. Ancak literatüre baktığımızda psöriazis ile depremin tetiklediği TSSB, travmatik stres, depresyon, anksiyete, uyku kalitesi arasındaki ilişki üzerine yapılan çalışmalar çok azdır. Psöriazis, özellikle fiziksel görünürlüğü nedeniyle hastaların psikolojik ve sosyal yönleri üzerinde derin etkileri olabilen bir hastalıktır. Bu hastalarda yaşam kalitesi bozulur ve ruhsal hastalığa sahip kişilerle benzer biçimde damgalanma yaşayabilirler. Psöriazis hastalarında depresyon, anksiyete bozukluğu, TSSB, uykusuzluk gibi çeşitli ruh sağlığı hastalıklarına rastlanır. Çeşitli ruhsal hastalıklar da psöriazisin ortaya çıkışını tetikleyebilir ve atakların şiddetini artırabilir. Psöriazis ve ruhsal bozuklukların bir arada bulunması hastalıkların gidişatını olumsuz etkileyebilir. Psöriazis hastalarındaki ruhsal hastalığın erken teşhisi ve risk faktörlerinin tespit edilmesi sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinin ve klinik sonuçların iyileştirilmesi açısından önem arz edebilir. Çalışmalar, stresli yaşam olaylarının psöriazisin başlangıcı, alevlenmesi ve nüksetmesi üzerindeki etkisini göstermiştir. Bu çalışmamızda 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenmiş psöriazis tanılı hastaların depremden etkilenme düzeylerinin depremden etkilenmiş sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılmasını amaçladık. Çalışmamız kesitsel, karşılaştırmalı bir anket çalışması olup, çalışmamızın örneklemi Adıyaman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi dermatoloji polikliniğine başvuran depremden etkilenen psöriazis tanılı hasta grubu ile depremden etkilenen sağlıklı kontrol grubundan oluşturuldu. Yapılan birebir görüşme ve muayenelerden elde edilen Sosyodemografik Veri Formu, Beck Depresyon Envanteri, Beck Anksiyete Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ), DSM-5 için Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi ölçeği (PCL-5) kullanıldı. Sağlıklı kontrol grubu herhangi bir psikiyatrik ve dermatolojik hastalığı olmayan 6 Şubat depremlerinden etkilenmiş kişilerden oluşturuldu. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 24.0 paket programı kullanıldı ve istatistiksel anlamlılık düzeyi (p değeri) 0.05 ya da altı olarak belirlendi. İçleme ve dışlama kriterleri esas alınarak çalışmaya, 86 hasta (52 kadın, 34 erkek) ve 86 sağlıklı kontrol (54 kadın, 32 erkek) dahil edildi. Kontrol grubu ile hasta grubu arasında yaş ortalaması ve cinsiyet dağılımı açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu (p>0.05). Hasta grubunun eğitim ve çalışma durumunun kontrol grubuna göre daha düşük olduğu (p<0.001) saptanırken, medeni durum açısından ise psöriazis hasta grubu ile sağlıklı kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p=0.166). Psöriazis hasta grubunda ailede dermatolojik hastalık sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı (p=0.013). TSSB olmayan grupta sistemik hastalık eştanısı oranı TSSB olan gruba göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p=0.032). TSSB olan grupta ailede dermatolojik hastalık TSSB olmayan gruba göre daha yüksek saptandı (p=0.032). TSSB olmayan grupta yaş ortalaması TSSB olan gruba göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p=0.002). TSSB grubunda Beck Depresyon Envanteri puanı ortalaması, Beck Anksiyete Ölçeği puanı ortalaması, Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği (PUKİ) toplam puan ortalaması TSSB olmayan gruba göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı (sırasıyla p=<0.001, p=<0.001, p=0.005). TSSB grubunda TSSB yeniden yaşantılama, TSSB kaçınma, TSSB negatif duygulanım, TSSB hipervijilans puan ortalamaları TSSB olmayan gruba göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı (sırasıyla p=<0.001, p=<0.001, p=<0.001, p=<0.001) Psöriazis hastalarında yaş ile hastalık süresi (p=0.014) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptandı. Psöriazis hastalarında yaş ile Beck Depresyon Envanteri, Beck Anksiyete ile PUKİ toplam puan ortalamaları arasında (sırasıyla p=0.008, p=0.005, p=0.004) ile TSSB yeniden yaşantılama, TSSB kaçınma, TSSB negatif duygulanım, TSSB hipervijilans puan ortalamaları (sırasıyla p=0.001, p=0.049, p<0.001, p=0.000) arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptandı. Psöriazis hastalarında Beck Depresyon Envanteri puanları ile Beck Anksiyete ve PUKİ toplam puan ortalamaları arasında (sırasıyla p<0.001, p<0.001) ve TSSB-yeniden yaşantılama, TSSB-kaçınma, TSSB-negatif duygulanım, TSSB-hipervijilans puan ortalamaları (sırasıyla p<0.001, p<0.001, p<0.001, p<0.001) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptandı. Psöriazis hastalarında Beck Anksiyete puanları ile Beck Depresyon ve PUKİ toplam puan ortalamaları arasında (sırasıyla p<0.001, p<0.001), TSSB alt gruplarının tamamıyla (p<0.001) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptandı. Psöriazis hastalarında PUKİ toplam puan ortalamaları ile TSSB alt grup puan ortalamalarının tamamıyla (p<0.001) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptandı. Çalışmamızın bulguları, psöriazis grubunda yaş arttıkça depresyon, anksiyete, uykusuzluk ve TSSB'nin daha az göründüğünü göstermiştir. TSSB olan grupta depresyon ve anksiyete düzeyleri daha yüksek, uyku kalitesi daha kötü olarak bulunmuştur. Ayrıca depresyon, anksiyete, TSSB, uyku kalitesi düzeyleri, psöriazis hastalarında sağlıklı kontrollere göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir.
Özet (Çeviri)
In recent years, some studies have been conducted to investigate the relationship between skin diseases such as psoriasis and mental disorders. A few studies have explored the prevalence of psoriasis during wartime and the relationships between psoriasis and war-induced PTSD. However, there is very little research in the literature on the relationship between psoriasis and post-traumatic stress disorder (PTSD), traumatic stress, depression, anxiety, and sleep quality triggered by earthquakes. Psoriasis is a condition that can have profound effects on the psychological and social aspects of the patient, particularly due to its physical visibility. In these patients, quality of life may deteriorate, and they may experience stigma similar to individuals with mental health disorders. Psoriasis patients can also suffer from various mental health conditions such as depression, anxiety disorders, PTSD, and insomnia. Additionally, various mental health disorders can exacerbate the onset and severity of psoriasis flare-ups. The co-occurrence of psoriasis and mental disorders can negatively impact the progression of both conditions. The early diagnosis of mental disorders in psoriasis patients and the identification of risk factors may be important for improving health-related quality of life and clinical outcomes. Studies have shown the impact of stressful life events on the onset, exacerbation, and relapse of psoriasis. In this study, we aimed to compare the levels of earthquake impact on psoriasis patients affected by the earthquakes of February 6, 2023, with those of a healthy control group affected by the same earthquakes. Our study is a cross-sectional, comparative survey study, and the sample of the present study consists of a group of psoriasis patients affected by the earthquake who applied to the dermatology clinic of Adıyaman University Training and Research Hospital, as well as a healthy control group affected by the earthquake. Data were collected through individual interviews and examinations using a Sociodemographic Data Form, the Beck Depression Inventory, the Beck Anxiety Scale, the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and the DSM-5 PTSD Checklist. The healthy control group was composed of individuals affected by the February 6 earthquakes who had no psychiatric or dermatological conditions. Data analysis was performed using the SPSS 24.0 software package, with statistical significance set at a p-value of 0.05 or lower. Based on inclusion and exclusion criteria, the study included 86 patients (52 women, 34 men) and 86 healthy controls (54 women, 32 men). There was no statistically significant difference between the control group and the patient group in terms of average age and gender distribution (p>0.05). It was found that the educational and employment status of the patient group was lower compared to the control group (p<0.001). However, no statistically significant difference was found between the psoriasis patient group and the healthy control group in terms of marital status (p=0.166). A family history of dermatological disease was found to be significantly higher in the psoriasis patient group compared to the healthy control group (p=0.013). Among those without PTSD, the prevalence of systemic diseases was significantly higher compared to those with PTSD (p=0.032). In the PTSD group, a family history of dermatological disease was also significantly higher compared to those without PTSD (p=0.032). Additionally, the average age was significantly higher in the group without PTSD compared to the group with PTSD (p=0.002). In the PTSD group, the average scores for the Beck Depression Inventory, Beck Anxiety Scale, and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) were found to be significantly higher compared to the group without PTSD (p=<0.001, p=<0.001, p=0.005, respectively). In the PTSD group, the average scores for PTSD re-experiencing, PTSD avoidance, PTSD negative mood, and PTSD hypervigilance were also significantly higher compared to the group without PTSD (p=<0.001, p=<0.001, p=<0.001, p=<0.001, respectively). In psoriasis patients, a positive significant correlation was found between age and disease duration (p=0.014). Additionally, a negative significant correlation was observed between age and the average scores for the Beck Depression Inventory, Beck Anxiety Scale, and PSQI (p=0.008, p=0.005, p=0.004, respectively), as well as between age and PTSD re-experiencing, PTSD avoidance, PTSD negative mood, and PTSD hypervigilance scores (p=0.001, p=0.049, p<0.001, p=0.000, respectively). In psoriasis patients, a positive significant correlation was found between the Beck Depression Inventory scores and the average scores for the Beck Anxiety Scale and PSQI (p<0.001 for both), as well as between PTSD re-experiencing, PTSD avoidance, PTSD negative mood, and PTSD hypervigilance scores (p<0.001 for all). A positive significant correlation was also observed between Beck Anxiety Scale scores and the average scores for the Beck Depression Inventory and PSQI (p<0.001 for both), as well as with all PTSD subscale scores (p<0.001). Additionally, a positive significant correlation was found between the average PSQI scores and all PTSD subscale scores (p<0.001) in psoriasis patients. The findings of our study indicate that in the psoriasis group, as age increases, the prevalence of depression, anxiety, insomnia, and PTSD decreases. In the PTSD group, levels of depression and anxiety were found to be higher, and sleep quality was worse. Additionally, there were no significant differences in the levels of depression, anxiety, PTSD, or sleep quality between psoriasis patients and healthy controls.
Benzer Tezler
- Depremden etkilenen betonarme konutların onarım ve yıkımına ilişkin karar sürecine maliyetlerin etkisi: Van kenti örneği
The effect of costs on the decision process of repair and demolition of reinforced concrete houses affected by earthquake: the case of Van city
SİNAN GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İnşaat MühendisliğiAnkara ÜniversitesiGayrimenkul Geliştirme ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN ARSLAN
- Depremden etkilenen sporcuların deprem stresi ile baş etme stratejileri ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin incelenmesi
Examination of earthquake stress coping strategy and psychological well-being levels of athletes affected by the earthquake
ESRA SEVİLİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporOndokuz Mayıs ÜniversitesiSpor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONER ÇANKAYA
- Depremden etkilenen 5-6 yaş çocuklarına yönelik hazırlanan müdahale programının çocukların sorun davranışlarına, psikososyal durumlarına ve psikolojik sağlamlıklarına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of the intervention program prepared for 5-6 years old children affected by earthquake on children's problem behaviors, psychosocial status and psychological resilience
YASİN TOK
Doktora
Türkçe
2025
Sağlık Eğitimiİnönü ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE BİRGÜL CUMURCU
- Depremden etkilenen 10-18 yaş arası çocuklarda uyku kalitesi, psikolojik dayanıklılık ve kontrol odağının değerlendirilmesi
Evaluation of sleep quality, psychological resilience and locus of control among children aged 10-18 affected by the earthquake
GÜLSÜM YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLBEYAZ BARAN DURMAZ
- Depremden etkilenen kadınların deprem sonrası travma ve belirsizliğe tahammülsüzlük düzeylerine göre çocuk sahibi olma isteklerinin incelenmesi
Investigating the desire to have children among women affected by the earthquake according to their levels of trauma and tolerance for uncertainty
AMİNE REYHAN KHATIB