Zileli Muharrem Efendi'nin Ḥâşiye 'ale'l-Fevâ'idi'ż-Żiyâ'iyye adlı eserinin tahkik ve tahlili (Baştan mansûbât bahsinin başına kadar)
Critical edition and analysis of Zileli Muharrem Efendi's work Ḥāshiya ʿala al-Fawāʾid al-Diyāʾiyya (From the beginning up to the beginning of the section on manṣūbāt)
- Tez No: 989506
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET TURAN ARSLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: İbnü'l-Hâcib, Molla Câmî, Muharrem Efendi, Ḥâşiye ʿale'l-Fevâʾidi'ż-Żiyâʾiyye, Nahiv, Ibn al-Hājib, Mullā Jāmī, Muharrem Efendi, Hāshiya ʿalā al-Fawāʾid al-Diyāʾiyya, Arabic Grammar
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İbnü'l-Hâcib'in nahiv ilmine dair yazdığı el-Kâfiye adlı eserine birçok şerh kaleme alınmıştır. Bunların en meşhurlarından biri Molla Câmî'nin el-Fevâʾidü'ż-Żiyâʾiyye'si olup onun bu eseri üzerine birçok hâşiye yazılmıştır. Bu hâşiyeleden biri Muharrem Efendi'nin Ḥâşiye ʿale'l-Fevâʾidi'ż-Żiyâʾiyye adlı eseridir. Onun bu eseri, el-Fevâ'idi'z-Ziyâ'iyye üzerine yazılan ilk haşiyelerden biri olması yönüyle önem arz etmektedir. Ayrıca günümüzde bazı medreselerde el-Fevâʾidü'ż-Żiyâʾiyye okunurken Muharrem Efendi'nin bu eserine de başvurulmaktadır. Çalışmamızın amacı, Muharrem efendi'nin basılmış ancak tahkiki yapılmamış olan Ḥâşiye ʿale'l-Fevâʾidi'ż-Żiyâʾiyye adlı eserini, tahkik/edisyon kritik kurallarına uygun bir şekilde hazır hâle getirerek ilim dünyasının, özellikle de Arap dil bilimleri ile ilgilenenlerin istifadesine sunmaktır. Çalışmamız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin konusu, amacı, içeriği ve metodu anlatılmıştır. Birinci bölümde Molla Câmî ile Muharrem Efendi'nin hayatı, şahsiyeti ve eserlerinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde Ḥâşiye ʿale'l-Fevâʾidi'ż-Żiyâʾiyye çeşitli açılardan tahlil edilmiş, tahkikte uygulanan metodla ilgili bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise eserin tahkikli metnine yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
Numerous commentaries have been written on al-Kāfiya, the renowned work of Ibn al-Ḥājib on Arabic grammar. Among the most prominent of these is al-Fawāʾid al-Ḍiyāʾiyya by Mullā Jāmī, which in turn has inspired many marginal glosses (ḥawāshī). One such gloss is Ḥāshiya ʿalā al-Fawāʾid al-Diyāʾiyya by Muharrem Efendi. This work is of particular importance as it is among the earliest glosses written on Jāmī's al-Fawāʾid al-Diyāʾiyya. Furthermore, it continues to be consulted in some traditional madrasas today during the study of al-Fawāʾid al-Ḍiyāʾiyya. Our study aims to present a critical edition of Muharrem Efendi's Hāshiya ʿalā al-Fawāʾid al-Diyāʾiyya, which has been published but not yet edited according to the principles of textual criticism, thereby making it accessible to the academic world, especially scholars interested in Arabic linguistic sciences. This study consists of an introduction and three main chapters. The introduction provides an overview of the thesis's subject, purpose, content, and methodology. The first chapter discusses the lives, scholarly profiles, and works of Mullā Jāmī and Muharrem Efendi. The second chapter analyzes Hāshiya ʿalā al-Fawāʾid al-Diyāʾiyya from various perspectives and provides details about the method employed in the critical edition. The third chapter presents the critically edited text of the work.
Benzer Tezler
- Zileli Muharrem Efendi'nin 'Umdetü'n-nisâ adlı eserinin latinizasyonu, edisyon kritiği ve değerlendirilmesi
Latinisation of Zileli Muharrem Efendi's work titled 'Umdat al-nisā, edition critique and evaluation
BETÜL ALTUNBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ÖZAY
- Tokat Zileli Muharrem Efendi'nin Künûzü'l-Evliyâ ve Rumûzü'l-Asfiyâ Adlı eserinin incelenmesi ve değerlendirilmesi
The study and analyzies of his work named Künûzü'l-Evliyâ ve Rumûzü'l-Asfiyâ by Muharrem Efendi from Zile in Tokat
NECDET AYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
DinCumhuriyet ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YÜKSEL GÖZTEPE
- Zileli Muharrem Efendi ve fıkhî görüşleri
Muharrem Efendi from Zileli and his fiqh opinions
AHMET HAKAN DÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinHitit ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAŞİF HAMDİ OKUR
- Cübbü'l Mesâil (giriş-dil i̇ncelemesi-metin-dizin)
Jubbul Masail (ıntroduction-language review-text-ındex)
ELİF MAZMAN
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RABİA AKSU
- Zileli Aşık Sadık Doğanay'ın hayatı, sanatı ve sanatçı kişiliği
Folk Poet Sadik Doğanay?s- from Zile-life art and personality of his art
CEM ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
MüzikHaliç ÜniversitesiTürk Müziği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. PINAR SOMAKÇI
ÖĞR. GÖR. YÜCEL PAŞMAKÇI