Geri Dön

Yeniden kavramsallaştırılmış aile benzerlik yaklaşımına dayalı bilimin doğası öğretiminin bilimin doğası görüşlerine ve sorgulayıcı öğrenme becerisi algılarına etkisi

The effect of nature of science instruction based on the reconceptualized family resemblance approach on nature of science views and perceptions of inquiry learning skills

PDF İndir

  1. Tez No: 985161
  2. Yazar: AKLİME PELİN AYDINLI
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ÜMİT DURUK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Yeniden kavramsallaştırılmış aile benzerlik yaklaşımı, Bilimsel sorgulama, Mühendislik, Sosyobilimsel argümantasyon, Reconceptualized family resemblance approach, Scientific inquiry, Engineering, Socioscientific argumentation
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Adıyaman Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Geleneksel yaklaşımlar, bilimin çok boyutlu yapısını aktarmada yetersiz kalmaktadır. Bu eksikliği gidermek üzere geliştirilen Yeniden Kavramsallaştırılmış Aile Benzerlik Yaklaşımı (ABY), bilimi yalnızca bilgi üretimi olarak değil; sosyal, kültürel ve etik yönleriyle de ele almaktadır. Sorgulayıcı öğrenme ise öğrencilerin aktif katılımını ve bilimsel düşünme becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. ABY'nin bu öğrenme süreciyle birlikte uygulanmasının, öğrencilerin bilimin doğasına yönelik görüşleri ile sorgulayıcı öğrenme becerilerine olumlu katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda, araştırmanın amacı, ABY'ye dayalı fen öğretiminin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin bilimin doğasına yönelik görüşleri ile sorgulamaya dayalı öğrenme becerilerine ilişkin algılarına etkisini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu ise Adıyaman ili Kahta ilçesindeki bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 42 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada nicel ve nitel verilerin birlikte olduğu iç içe gömülü karma desen kullanılmıştır. Nicel veriler, 'ABY Öğrenci Anketi' ve 'Sorgulamaya Dayalı Öğrenme Becerileri Algısı Ölçeği' kullanılarak; nitel veriler ise ön test ve son test olarak uygulanan görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Uygulama sürecinde deney grubuna 8 hafta boyunca ABY temelli öğretim uygulanırken, kontrol grubunda dersler MEB'in mevcut fen öğretim programına göre işlenmiştir. Elde edilen nicel veriler, bir veri analiz programı aracılığıyla analiz edilmiş; gruplar arası karşılaştırmalar bağımsız örneklemler için t-testi ve ilişkili örneklemler t-testi ile nitel veriler ise anahtar kelimeler ve kodlar yardımıyla betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, bilimin doğası öğretiminin öğrencilerin bilimin doğasına ilişkin tüm kategorilerde anlamlı düzeyde gelişim sağladığını; bu etkinin özellikle bilimin amaç ve değerleri ile bilimsel bilgi kategorilerinde daha belirgin olduğunu ve aynı zamanda öğrencilerin sorgulamaya dayalı öğrenme becerilerine yönelik algılarını artırmada da etkili olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, araştırma sürecinde mühendislik tasarım süreci ve sosyobilimsel argümantasyonla desteklenen etkinliklerin, öğrencilerin bilimsel bilgiye dayalı çözüm üretme, tasarım odaklı düşünme, çok yönlü problem çözme ve kanıta dayalı gerekçelendirme becerilerini geliştirdiği görülmüştür. Öğrencilerin, bilimsel sorgulama adımlarını mühendislik süreçleri ve sosyobilimsel tartışmalarla birlikte deneyimlemesi, bilimin doğasına ilişkin kavramları daha işlevsel, eleştirel ve toplumsal bağlam temelli bir biçimde anlamlandırmalarına katkı sağlamıştır.

Özet (Çeviri)

Traditional approaches have often been inadequate in conveying the multidimensional nature of science. To address this shortcoming, the Reconceptualized Family Resemblance Approach was developed, which considers science not only as the production of knowledge but also in terms of its social, cultural, and ethical dimensions. Inquiry-based learning, on the other hand, aims to enhance students' active participation and scientific thinking skills. It is believed that implementing the Reconceptualized Family Resemblance Approach approach in combination with inquiry-based learning can positively influence students' views on the nature of science and their perceptions of inquiry-based learning skills. The aim of the research is to examine the effect of Reconceptualized Family Resemblance Approach -based science instruction on 7th grade middle school students' views of the nature of science and their perceptions of inquiry-based learning skills. Experimental and control groups consisted of 42 students attending a public middle school in the Kahta district of Adıyaman province. An embedded mixed design, integrating both quantitative and qualitative data, was employed in the research. Quantitative data were collected using the“Reconceptualized Family Resemblance Approach Student Questionnaire”and the“Inquiry-Based Learning Skills Perception Scale”; qualitative data were collected through pre and post interviews with students. During the implementation process, the experimental group received Reconceptualized Family Resemblance Approach -based instruction for eight weeks, while the control group followed the standard science curriculum prescribed by the Ministry of National Education. The quantitative data were analyzed using a statistical analysis software program; independent samples t-tests and paired samples t-tests were used for group comparisons. Qualitative data were analyzed through descriptive analysis based on keywords and coding. The findings revealed that instruction on the nature of science led to significant improvement in students' views across all Reconceptualized Family Resemblance Approach categories, with the most notable gains in the categories of scientific knowledge and the aims and values of science. The implementation was also found to be effective in enhancing students' perceptions of their inquiry-based learning skills. Furthermore, the activities supported by the engineering design process and socioscientific argumentation during the research process were found to enhance students' abilities in evidence-based problem solving, design-oriented thinking, multifaceted reasoning, and evidence-based justification. Engaging in scientific inquiry processes integrated with engineering design and socioscientific argumentation contributed to students' functional, critical, and context-based understanding of the nature of science.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    975742

    Yeniden kavramsallaştırılmış aile benzerlik yaklaşımına dayalı bilimin doğası öğretiminin bilimin doğası görüşlerine ve sözdebilimsel inanışlara etkisi

    The effect of nature of science teaching based on the reconceptualized family resemblance approach on students' nature of science views and pseudoscientific beliefs

    AYŞE KOCABÜK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimAdıyaman Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÜMİT DURUK

  2. Tez No

    603292

    Teaching reconceptualized family resemblance approach to nature of science in lower secondary classroom

    Yeniden kavramsallaştırılmış aile benzerliği yaklaşımına dayalı bilimin doğasının ortaokul sınıflarında öğretilmesi

    AYŞEGÜL ÇİLEKRENKLİ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi Üniversitesi

    Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. EBRU KAYA

  3. Tez No

    694121

    The relationship between students' understanding of nature of science and their metacognitive awareness

    Ortaokul öğrencilerinin bilimin doğası anlayışları ile üst bilişsel farkındalıkları arasındaki ilişki

    DİLARA GÖREN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi Üniversitesi

    Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EBRU KAYA

  4. Tez No

    900600

    The impact of history of science based instruction on students' understanding of the nature of science: The Reconceptualized Family Resemblance Approach

    Bilim tarihine dayalı öğretimin öğrencilerin bilimin doğasına ilişkin anlayışlarına etkisi: Yeniden Kavramsallaştırılmış Aile Benzerliği Yaklaşımı

    KADRİYE İNCİ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEMRA SUNGUR

    PROF. DR. ÖZGÜL YILMAZ TÜZÜN

  5. Tez No

    826504

    Sınıf öğretmeni adaylarının bilimin doğası anlayışları: Yeniden kavramsallaştırılmış aile benzerliği yaklaşımına dayalı bir araştırma

    Pre-service primary teachers understandings of the nature of science: A research based on reconceptualized family resemblance approach

    RAGIP UZUN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Temel Eğitim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DEMET ŞAHİN KALYON

Geri Dön