İş-aile çatışmasının ebeveyn-çocuk ilişkilerine etkisinde ebeveyn stresinin aracı rolü
The mediating role of parental stress in the effect of work-family conflict on parent-child relationships
- Tez No: 976323
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKİF KAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Ebeveyn-çocuk ilişkisi, İş-aile çatışması, Parents-child relation, Work-family conflict
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, ebeveynlerin iş-aile çatışması, ebeveynlik stresi ve ebeveyn-çocuk ilişkileri arasındaki ilişkileri incelemek ve ebeveynlik stresinin aracılık rolünü belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu, Türkiye'nin farklı illerinden basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 542 ebeveyn oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde katılımcılara İş-Aile Çatışması Ölçeği, Ebeveynlik Stresi Ölçeği ve Ebeveyn-Çocuk İlişkisi Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS paket programı aracılığıyla betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve Hayes (2022) tarafından geliştirilen PROCESS Makro Model 4 aracılık analizi kullanılarak çözümlenmiştir. Betimsel analiz sonuçlarına göre ebeveynler zaman zaman iş-aile çatışması yaşamakta (x̄=2,95), ebeveyn-çocuk ilişkilerini yüksek düzeyde olumlu değerlendirmekte (x̄=3,97) ve stres düzeylerini düşük algılamaktadır (x̄=1,99). Fark analizleri, cinsiyetin iş-aile çatışması düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığını; ancak çocuk sayısı ve eğitim durumu değişkenlerinin anlamlı farklılık yarattığını ortaya koymuştur. Üç ve üzeri çocuğa sahip ebeveynlerin iş-aile çatışması düzeyleri, daha az çocuğu olanlara kıyasla anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Ayrıca önlisans mezunlarının iş-aile çatışması algıları, lisans ve lisansüstü mezunlara göre daha yüksek çıkmıştır. Yaş, meslek ve haftalık çalışma saati değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Korelasyon analizi sonuçları, iş-aile çatışması ile ebeveyn-çocuk ilişkisi arasında negatif yönlü orta düzeyde (r=-0,47), iş-aile çatışması ile ebeveynlik stresi arasında pozitif yönlü orta düzeyde (r=0,60) ve ebeveynlik stresi ile ebeveyn-çocuk ilişkisi arasında negatif yönlü orta düzeyde (r=-0,70) ilişki olduğunu göstermektedir. Aracılık analizi, ebeveynlik stresinin iş-aile çatışması ile ebeveyn-çocuk ilişkisi arasındaki ilişkide anlamlı bir aracı rol oynadığını ortaya koymuştur. Bootstrap güven aralıklarının sıfır değerini içermemesi, bu etkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğunu doğrulamaktadır. Sonuç olarak, iş-aile çatışmasının ebeveynlik stresi aracılığıyla ebeveyn-çocuk ilişkilerini olumsuz etkilediği bulunmuştur. Bulgular, ebeveynlerin iş ve aile rollerini dengeli sürdürebilmeleri için esnek çalışma uygulamaları, sosyal destek mekanizmaları ve stres yönetimi programlarının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationships between work-family conflict, parenting stress, and parent-child relationships, and to determine the mediating role of parenting stress. The study group consisted of 542 parents selected from different provinces of Turkey using simple random sampling. During the data collection process, participants were administered the Work-Family Conflict Scale, the Parenting Stress Scale, and the Parent-Child Relationship Scale. The obtained data were analysed using descriptive statistics, t-test, ANOVA, Pearson correlation analysis, and the PROCESS Macro Model 4 mediation analysis developed by Hayes (2022) via the SPSS software package. According to the results of the descriptive analysis, parents sometimes experience work-family conflict (x̄=2.95), evaluate parent-child relationships as highly positive (x̄=3.97), and perceive their stress levels as low (x̄=1.99). Difference analyses revealed that gender has no significant effect on work-family conflict levels; however, the number of children and educational status variables create significant differences. Parents with three or more children had significantly higher levels of work-family conflict compared to those with fewer children. Additionally, associate degree graduates had higher perceptions of work-family conflict than bachelor's and master's degree graduates. No significant differences were found based on age, occupation, or weekly working hours. Correlation analysis results showed a moderate negative correlation between work-family conflict and parent-child relationship (r=-0.47), a positive moderate correlation between work-family conflict and parenting stress (r=0.60), and a negative moderate correlation between parenting stress and parent-child relationship (r=-0.70). Mediation analysis revealed that parenting stress plays a significant mediating role in the relationship between work-family conflict and parent-child relationship. The fact that the bootstrap confidence intervals do not include zero values confirms that this effect is statistically significant. In conclusion, it has been found that work-family conflict negatively affects parent-child relationships through parental stress. The findings emphasise the importance of flexible working practices, social support mechanisms and stress management programmes in enabling parents to maintain a balance between their work and family roles.
Benzer Tezler
- Evlilik çatışmasının okul öncesi çocuklar üzerindeki etkisi: Ebeveyn iş birliği ve ebeveyn stresinin rolü
The impact of marital conflict on preschool children: The role of coparenting and parental stress
SİNEM HAYALİ EMİR
Doktora
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM SERTEL BERK
PROF. DR. TELAT GÜL ŞENDİL
- Conceptions of parental authority and the roles of parent-adolescent conflict and parental control behaviors on adolescent adjustment
Ebeveyn otoritesinin kavramsallaştırılmasının, ebeveyn-ergen çatışmasının ve ebeveyn kontrol davranışlarının ergenin uyumu üzerindeki rolü
AYLİN EVRANKAYA
- 10-14 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerin iş-aile çatışması ve evlilik doyumları ile ebeveyn yetkinlikleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examination of relationships among work-family conflict, marital satisfaction and parental self-efficacy in parents with children aged 10-14 years
HİLAL TANYERİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAKBULE KALI SOYER
- Çift kariyerli eşler olgusunun akademisyenler üzerindeki etkisine ait çalışma
Study on the effect of double career spouses case on academicians
SEDA GÖÇER
- Yetişkin bireylerin bağlanma stilleri ve anne-baba çatışmasının aleksitimi üzerindeki yordayıcı rolü ve anne-baba aldatmasının düzenleyici etkisi
Adults' attachment styles; assumptious role of parental conflict on alexithymia; regulatory role of parental infidelity
CEMİLE CANAN KARABULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PERVİN TUNÇ
