18-24 yaş grubu bireylerde sağlığın sosyal boyut göstergelerinin, sağlıkta eşitsizlik açısından değerlendirilmesi
Evaluation of social dimension indicators of health in individuals aged 18-24 in terms of health inequity
- Tez No: 965255
- Danışmanlar: PROF. İNCİ OKTAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Koruyucu sağlık hizmetleri, Sağlık yönetimi, Sosyal sağlık, Preventive health services, Health management, Social health
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Altınbaş Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Genç bireylerde sağlıkta eşitsizlikler, yaşamın ilerleyen dönemlerindeki sağlık sonuçlarını belirleyebilecek öneme sahiptir. Bu bağlamda, çalışma, 18-24 yaş arası bireylerde sağlığın sosyal belirleyicilerini sağlık okuryazarlığı, yaşam kalitesi ve sosyal sağlık düzeylerine göre değerlendirerek sağlıkta eşitsizlik göstergelerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Kesitsel araştırma modeli kapsamında yürütülen bu çalışmada, üniversite eğitimi alan ve aktif üniversite eğitimi almayan, toplumun farklı kesimlerinden, farklı demografik özelliklere sahip 500 birey araştırmaya katılmıştır. Veriler, TSOY-32 Sağlık Okuryazarlığı, WHOQOL-BREF Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Sosyal Sağlık Ölçeği aracılığıyla Google Form üzerinden toplanmış ve SPSS programında analiz edilmiştir. Çalışmaya katılanların %67'si üniversite öğrencisi, %33'ü çalışan ve çalışmayan özellikte üniversite eğitimi almayan bireylerdir. Katılımcıların %49'u kadın, %51'i erkek bireylerden oluşmaktadır. Genel ölçek skor ve puanlarına bakıldığında, grupların ölçek skor ve puanları orta-iyi seviyede bulunmuştur. En yüksek ortalama puan 22,14±4,49 ile Sosyal Sağlık Ölçeği Aile alt boyutunda görülürken, en düşük ortalama skor 53,31±21,13 ile Yaşam Kalitesi Ölçeği Genel Sağlık parametresinde tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular; üniversiteye devam eden bireylerin sosyal sağlık düzeylerinin, aktif üniversite eğitimi almayan ve çalışmayan gruba göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Çalışan bireyler, çalışmayanlara göre sağlık okuryazarlığı ve yaşam kalitesi ölçeklerinde daha yüksek puanlara sahiptir. Gelir düzeyi yükseldikçe, tüm ölçeklerdeki skor ortalamalarında artış gözlemlenmiştir. Ayrıca, bireylerin genel sağlık sigortası (GSS) bulunması, özellikle sosyal sağlık düzeyi açısından anlamlı bir fark oluşturmuştur. GSS'si olmayan bireylerin ise sosyal sağlık puanları daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Çalışma sonucunda, sağlıkla ilgili eşitsizliklerin, henüz genç yaşlarda iken eğitim, istihdam, gelir ve sosyal güvence gibi sosyal belirleyiciler üzerinden şekillenmeye başladığı görülmüştür. Erken dönemde gözlemlenen bu farklılıklar, gençlerin yalnızca mevcut sağlık düzeylerini değil, aynı zamanda ileri dönem yaşam evrelerindeki sağlık çıktıları açısından da risk oluşturmaktadır. Bu bağlamda, sağlıkta eşitsizliklerin azaltılmasına yönelik primordiyal düzeyde sosyal politika ve müdahalelerin, gençlere özel şekilde yapılandırılması ve özellikle eğitim sistemi dışında kalarak, çalışmayan ve sosyal güvenceden yoksun olan genç gruplara öncelik verilmesi önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Health inequities in young individuals have an important of determining health outcomes in later life. In this context, the study aims to reveal indicators of health inequity by evaluating the social determinants of health in individuals aged 18-24 according to health literacy, quality of life and social health levels. In this study conducted within a cross-sectional research model, 500 individuals with university education and those without an active university education, from different segments of society, and with different demographic characteristics, participated. Data were collected via Google Form using TSOY-32 Health Literacy, WHOQOL-BREF Quality of Life Scale and Social Health Scale and analysed in the SPSS program. Of the participants in the study, 67% were university students, 33% were working and unemployed individuals who did not receive a university education. 49% of the participants were female and 51% were male. When the general scale scores and points were examined, the scale scores and points of the groups were found to be at a moderate-good level. The highest average score was seen in the Family sub-dimension of the Social Health Scale with 22.14±4.49, while the lowest average score was found in the General Health parameter of the Quality of Life Scale with 53.31±21.13. The findings obtained showed that the social health levels of individuals who attended university were significantly higher than the group who did not actively receive a university education and who were not working. Working individuals had higher scores in the health literacy and quality of life scales than those who were not working. As the income level increased, an increase was observed in the mean scores in all scales. In addition, the fact that individuals had general health insurance (GSS) created a significant difference, especially in terms of social health level. Individuals without GSS had lower social health scores (p<0.05). As a result of the study, it was observed that health inequities begin to take shape at a young age through social determinants such as education, employment, income and social security. These differences observed in the early period pose a risk not only to the current health levels of young people but also to their health outcomes in later life stages. In this context, it is important to structure primordial level social policies and interventions to reduce health inequities in a way that is specific to young people and to give priority to young groups that are out of the education system, unemployed and deprived of social security.
Benzer Tezler
- Halk eğitim merkezlerine devam etmekte olan yetişkinlerin ilk yardım eğitim ihtiyaçlarının saptanması (Mamak Halk Eğitim Merkez Kursları örneği)
Determining of the first aid educational needs of adults attending to adult training centres (The model of the central courses of Mamak adult training centre)
MESUDE ULUŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. HAYAT BOZ
- Okul öncesi dönemde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğuna yönelik tedavi durumunun ergenlik dönemindeki internet bağımlılığı ve siber zorbalık ile ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between early childhood attention-deficit/hyperactivity disorder treatment status and internet addiction and cyberbullying during adolescence
MUHAMMED FURKAN TANIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İREM DAMLA ÇİMEN
- Altı Şubat Kahramanmaraş depremlerinin Kahramanmaraş ili Onikişubat ilçesinde yaşayan depremzedeler üzerindeki psikolojik etkileri
The psychological effects of the February 6 Kahramanmaraş earthquakes on earthquake victims living in the Onikişubat district of Kahramanmaraş province
SEMANUR TEMİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Doç. Dr. BAHADIR TAŞLIDERE
- 2- 8 yaş arasındaki hiperfenilalaninemi tanılı çocukların Türkçe erken dil gelişimi testi (TEDİL) ile değerlendirilmesi
Assessment of early language development in turkish (TEDİL) forchildren aged 2-8 with hyperphenylalaninemia
HİKMET KARDELEN SARIHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıKocaeli ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM ÜNAL UZUN
- Cinsiyet gelişim bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde psikiyatrik hastalıkların değerlendirilmesi
Evaluation of psychiatric disorders in children and adolescents with disorders of sex development
MUSTAFA DENİZ TUTKUNKARDAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEHİYE ALYANAK