Geri Dön

Okul öncesi dönemde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğuna yönelik tedavi durumunun ergenlik dönemindeki internet bağımlılığı ve siber zorbalık ile ilişkisinin incelenmesi

Examination of the relationship between early childhood attention-deficit/hyperactivity disorder treatment status and internet addiction and cyberbullying during adolescence

PDF İndir

  1. Tez No: 955417
  2. Yazar: MUHAMMED FURKAN TANIR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. İREM DAMLA ÇİMEN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, İnternet Bağımlılığı, Siber Zorbalık, okul öncesi dönem, ilaç tedavisi, Attention Deficit Hiperactivity Disorder, Internet Addiction, Cyberbullying, preschool child, drug therapy
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), erken çocuklukta başlayan ve ergenlik ile yetişkinlikte de süren, bireyin akademik, sosyal ve aile yaşamını olumsuz etkileyen nörogelişimsel bir bozukluktur. Literatürde DEHB'nin internet bağımlılığı (İB) ve siber zorbalık ile ilişkili olduğu, dürtüsellik ve dikkat sorunlarının bu bireylerde çevrimiçi riskli davranışları artırabileceği gösterilmiştir. Bununla birlikte, okul öncesi dönemde (OÖ) DEHB tanısı almış bireylerin ergenlik dönemindeki İB ve siber zorbalık düzeylerini inceleyen bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmanın temel amacı, OÖ-DEHB tanısı almış çocukların, ergenlik dönemindeki İB, siber zorbalık yapma ve siber zorbalığa maruz kalma durumlarının sıklığını değerlendirmek ve bu durumların OÖ-DEHB'ye yönelik ilaç tedavisi alma durumu, hastalık şiddeti, işlevsellik düzeyi ve diğer psikiyatrik komorbiditeler ile ilişkisini incelemektir. Yöntem: Çalışmamızın olgu grubuna, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine okul öncesi dönemde başvurup DEHB tanısı almış ve şu anda 14-18 yaş arasında olan; OÖ-ilaç tedavisi başlanmış 34 ergen, benzer şekilde tanı alıp OÖ-ilaç tedavisi başlanmamış 31 ergen dahil edilmiştir. Yaş-cinsiyet açısından eşleştirilmiş, herhangi bir psikiyatrik, nörolojik veya kronik hastalığı bulunmayan 36 sağlıklı ergen de kontrol grubu olarak alınmıştır. Çalışmaya katılan ergenlerin ebeveynlerinden sosyodemografik veri formunu; ergenlerden ise internet kullanım anketi, Young İnternet Bağımlılığı Ölçeği (YİBÖ) ve Yenilenmiş Siber Zorbalık Envanteri-2 (YSZE-2)'ni doldurmaları istenmiştir. Ayrıca tüm katılımcılara eşlik eden psikiyatrik bozuklukların taranması amacıyla DSM-5'e dayalı Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu- Türkçe Uyarlaması (ÇDŞG-ŞY-T) uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmamızdaki 3 grup arasında yaş ve cinsiyet açısından bir fark bulunmamıştır. Grupların akademik başarıları incelendiğinde, OÖ-ilaç tedavisi başlanan DEHB ve sağlıklı kontrol grubunda okul başarısı“iyi”olanların oranı daha fazla bulunmuştur. İnternet kullanım özellikleri değerlendirildiğinde; ilaç tedavisi başlanmayan DEHB grubundaki ergenlerin daha uzun süre çevrim içi vakit geçirdikleri; günde 4 saatten fazla telefon kullanma, bilgisayar sahipliği, oyun oynama, film/dizi izleme ve sosyal medya kullanım sürelerinin diğer gruplara kıyasla anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. Bu gruptaki ergenler internetten daha fazla olumsuz etkilendiklerini bildirmişlerdir. Ayrıca interneti ödev amacıyla kullanma oranı, ilaç tedavisi başlanan DEHB grubu ile sağlıklı grupta daha yüksek bulunmuştur. DEHB gruplarında ergenlerin tanımadıkları veya oyundan tanıştıkları kişilerle çevrim içi oyun oynama oranları daha yüksek bulunmuştur. OÖ-ilaç tedavisi başlanmayan DEHB grubunda YİBÖ, siber zorbalık yapma ve mağduriyet puanları hem tedavi başlanan DEHB grubuna hem de sağlıklı kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Sağlıklı grupta siber zorbalığa uğrama oranı diğer iki gruptan daha düşük saptanmıştır. Riskli internet kullanım oranı da ilaç tedavisi başlanmayan DEHB grubunda belirgin şekilde fazladır. Korelasyon analizlerinde, tüm katılımcılarda İB puanları ile siber zorbalık ve mağduriyet puanları arasında orta düzeyde pozitif ilişkiler bulunmuştur. Gruplardaki incelemelerde, OÖ-ilaç tedavisi başlanmayan DEHB grubunda bağımlılık ile zorbalık arasında orta, mağduriyet ile düşük düzeyde; OÖ-ilaç tedavisi başlanan grupta ise bağımlılık ile hem zorbalık hem mağduriyet arasında orta düzeyde pozitif ilişkiler saptanmıştır. Sağlıklı grupta İB puanları ile zorbalık ve mağduriyet arasında anlamlı ilişki bulunmamış, ancak zorbalık ile mağduriyet puanları arasında güçlü düzeyde pozitif bir ilişki görülmüştür. Sonuç: Çalışmamızda, OÖ-ilaç tedavisi başlanan DEHB grubunda ergenlerin İB, siber zorbalık ve mağduriyet risklerinin, ilaç tedavisi başlanmayan gruba göre daha düşük düzeyde olduğu; internet kullanım örüntülerinin, okul başarılarının ve sosyal etkileşimlerinin ise sağlıklı kontrollere daha yakın seyrettiği bulunmuştur. Buna karşılık, OÖ-ilaç tedavisi başlanmayan grupta ergenlik dönemindeki İB ve çevrim içi risk göstergeleri belirgin biçimde artmıştır. Elde edilen bulgular, erken dönemde başlanan tedavinin yalnızca DEHB semptomları üzerinde değil, aynı zamanda ergenlikteki internet kullanım özellikleri ve çevrimiçi ortamdaki sosyal etkileşimler üzerinde de koruyucu bir etkisi olabileceğini göstermektedir. İnternet kullanım amacının bağımlılık ve siber zorbalık düzeylerini belirleyen önemli bir faktör olabileceği görülmüştür. Sonuç olarak, bu çalışma, okul öncesi DEHB tanısı ve tedavi öyküsünün ergenlikteki teknolojiye yönelik tutumlar ve çevrim içi riskler üzerindeki etkisini üç gruplu bir karşılaştırma içinde ve kullanım amacını ayrıştırarak incelemesiyle literatüre özgün bir katkı sunmaktadır. Ayrıca bu alanda sınırlı sayıdaki veriye gelişimsel bir boylamsal perspektif katmıştır.

Özet (Çeviri)

Objective: Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) is a neurodevelopmental disorder that begins in early childhood and continues into adolescence and adulthood, negatively affecting the individual's academic, social, and family life. The literature shows that ADHD is associated with internet addiction (IA) and cyberbullying, and that impulsivity and attention problems may increase risky online behaviors in these individuals. However, no study has been found that examines the levels of IA and cyberbullying in adolescence among individuals diagnosed with ADHD in the preschool (PS). The primary aim of this study is to assess the frequency of IA, perpetration of cyberbullying, and victimization by cyberbullying in adolescence among children diagnosed with PS-ADHD and to examine the relationship between these conditions and medication use for PS-ADHD, disease severity, level of functioning, and other psychiatric comorbidities. Method: Our study group included 34 adolescents who had been diagnosed with ADHD during the preschool period at the Kocaeli University Faculty of Medicine Child and Adolescent Mental Health and Disorders outpatient clinics and were currently aged 14-18 years old; 31 adolescents who had received a similar diagnosis but had not started PS-drug treatment were also included. Thirty-six healthy adolescents, matched for age and gender and without any psychiatric, neurological, or chronic illnesses, were included as the control group. Parents of the adolescents participating in the study were asked to complete a sociodemographic data form, while the adolescents were asked to complete an internet usage questionnaire, the Young Internet Addiction Scale (YIAS), and the Revised Cyber Bullying Inventory-2 (RCBI-2). In addition, the Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children – Present and Lifetime Version Based on DSM-5 – Turkish Adaptation (K-SADS-PL-T), was administered to all participants to screen for accompanying psychiatric disorders. Results: There were no differences in age or gender among the three groups in our study. When the academic achievements of the groups were examined, the proportion of those with“good”school performance was higher in the ADHD group that started PS-drug therapy and in the healthy control group. When internet usage characteristics were evaluated, it was found that adolescents in the ADHD group who did not start medication spent more time online; their daily phone usage exceeding 4 hours, computer ownership, gaming, watching movies/series, and social media usage times were significantly higher compared to other groups. Adolescents in this group reported being more negatively affected by the internet. Furthermore, the rate of internet use for homework purposes was higher in the ADHD group receiving medication and in the healthy group. The rates of online gaming with strangers or people met through games were higher among adolescents in the ADHD groups. In the ADHD group that did not start medication treatment, YIAT, cyberbullying perpetration and victimization scores were found to be significantly higher compared to both the ADHD group that started treatment and the healthy control group. The rate of cyberbullying victimization in the healthy group was found to be lower than in the other two groups. The rate of risky internet use was also significantly higher in the ADHD group that did not receive medication treatment. In correlation analyses, moderate positive relationships were found between IB scores and cyberbullying and victimization scores in all participants. In the group analyses, moderate correlations between addiction and bullying and low correlations between addiction and victimization were found in the ADHD group that did not start PS-drug therapy; moderate positive correlations between addiction and both bullying and victimization were found in the group that started PS-drug therapy. In the healthy group, no significant relationship was found between IA scores and bullying and victimization, but a strong positive relationship was observed between bullying and victimization scores. Conclusion: In our study, we found that adolescents in the ADHD group who started PS-drug therapy had lower levels of IA, cyberbullying, and victimization risks compared to the group that did not start medication treatment; their internet usage patterns, school performance, and social interactions were closer to healthy controls. In contrast, IA and online risk indicators increased significantly during adolescence in the group that did not start PS-drug treatment. The findings suggest that treatment started early may have a protective effect not only on ADHD symptoms but also on internet usage characteristics and social interactions in the online environment during adolescence. The purpose of internet use was found to be an important factor determining addiction and cyberbullying levels. In conclusion, this study contributes to the literature by examining the effect of preschool ADHD diagnosis and treatment history on attitudes toward technology and online risks during adolescence within a three-group comparison and by disaggregating the purpose of use. It also adds a developmental longitudinal perspective to the limited data available in this field.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    970397

    Manisa ili Yunusemre ilçesinde okul öncesi çocuklarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu prevalansı

    Başlık çevirisi yok

    HİLAL İŞLİYEN SONKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriManisa Celal Bayar Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖZNUR BİLAÇ

  2. Tez No

    951948

    Akne tanılı ergenlerde izotretinoin tedavisinin hipokampus temelli öğrenme, ruhsal bozukluk semptomları, zihin kuramı ve bilişsel duygu düzenleme becerilerine etkilerinin değerlendirilmesi

    The effects of isotretinoin treatment on hippocampus based learning, psychiatric disorder symptoms, theory of mind and cognitive emotion regulation skills of adolescents diagnosed with acne

    HANSA BETÜL ÖZ GENİŞOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriBolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ EVREN TUFAN

  3. Tez No

    296674

    Özel öğrenme bozukluğu, özel öğrenme bozukluğu dikkat eksikliği hiperaktivite tanısı almış çocuklarda depresyon ve kaygı düzeylerinin nörogelişimsel, eğitsel, kültürel ve sosyal özellikleri temelinde araştırması

    Research of depression and anxiety levels on neurodevelopmental, pedagogical, cultural and social traits basis in children who are diagnosed with specific learning disorder, specific learning disorder and attention deficit, hyperactivity

    SUREYA TUĞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    PsikolojiMaltepe Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SENNUR ZAİMOĞLU

  4. Tez No

    599002

    Okul öncesi dönemde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı alan ve almayan çocuklarda bilişsel becerilerinin karşılaştırılmalı incelenmesi

    Comparative investigation of cognitive skills in children diagnosed without attention and hyperactivity disorder in preschool

    ÜLKÜN EKEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    PsikolojiÜsküdar Üniversitesi

    Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM ZEYNEP METİN

  5. Tez No

    501287

    Okul öncesi (3-6 yaş) çocuklarda dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve bağlanma ilişkisi

    Başlık çevirisi yok

    TUĞBA DİDEM KUŞCU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    PsikiyatriMarmara Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OSMAN TALAT SABUNCUOĞLU

Geri Dön