Yetişkin bireylerin sağlıklı yeme indekslerinin belirlenmesi
A research aiming to determine dietary pattern and healthy eating index of Turkish adults
- Tez No: 195922
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVİNÇ YÜCECAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Diyet örüntüsü, sağlıklı yeme indeksi, Beslenme, Dietary pattern, healthy eating index, Nutrition
- Yıl: 2007
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, Ziraat Bankası Hastanesinde görevli personelin diyet örüntülerini, besin çeşitliliğini ve sağlıklı yeme indekslerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiş, ayrıca bireylerin biyokimyasal göstergeleri ile sağlıklı yeme indeksleri arasındaki ilişki irdelenmiştir. Araştırmaya katılan bireyler Ziraat Bankası Hastanesinde çalışan yaşları 19-70 arasında değişen rasgele seçilmiş 230'u kadın (41.1 ± 10.67), 170'i erkek (41.4 ± 11.27) toplam 400 kişidir. Tüm bireylere beslenme durumlarının değerlendirilmesi amacıyla anket formu uygulanmış, antropometrik ölçümleri yapılarak kan değerlerine (Glukoz, Total kolesterol, LDL-kolesterol, HDL-kolesterol, CRP) ve kan basınçlarına bakılmıştır. Çalışma sonucunda araştırmaya katılan bireylerin süt, yoğurt, et, tavuk, balık, yumurta, yağlı tohum, toplam sebze ve meyve tüketimlerinin önerilen miktarların altında olduğu ve erkek bireylerin kadın bireylere göre daha iyi beslendikleri gözlenmiştir. Farklı eğitim düzeyindeki kadın bireylerin tavuk ve balık tüketimleri ile erkek bireylerin ekmek ve sıvı yağ tüketimleri arasındaki farklılığın önemli (p<0.05) olduğu belirlenmiştir. Bireylerin günlük enerji ve besin öğesi tüketim durumları incelendiğinde kadın bireylerin enerji, yağ, doymuş yağ, tekli doymamış yağ, çoklu doymamış yağ, potasyum, çinko, vitamin B1, vitamin B6, erkek bireylerin ise polisakkarit ve sodyum tüketimleri arasındaki farklılığın önemli (p<0.05) olduğu belirlenmiştir. Erkek bireylerin % 84.7'sinin potasyumu, % 45.9'unun diyet posasını, % 51.2'sinin kalsiyumu, % 61.8'inin magnezyumu, % 38.8'inin B1 vitaminini ve % 25.9'unun A vitaminini yetersiz, kadın bireylerin ise % 50.9'unun kalsiyumu, % 71.3'ünün demiri, % 40.4'ünün magnezyumu, % 57.0'ının B1 vitaminini ve % 33.9'unun B12 vitaminini yetersiz tükettikleri belirlenmiştir. Besin çeşitlilikleri incelendiğinde tüm bireylerin % 97.7'sinin besin çeşitliliği skoru 5 (?6 -<16 çeşit/gün) olarak saptanmıştır. Sadece % 1.8'inin besin çeşitliliği skoru 0 (<6 çeşit/gün)' dır. Bireyler arasında besin çeşitliliği 16 ve üzerinde olup besin çeşitliliği skoru 10 olan sadece 2 kişi (% 0.5) vardır. Erkek ve kadın bireylerin eğitim düzeylerine göre gösterdiği farklılıklar istatistiksel olarak önemsiz (p>0.05) bulunmuştur. Bireylerin sağlıklı yeme indeksleri incelendiğinde erkeklerin SYİ skoru 61.6±10.94, kadınların SYİ skoru 60.9±9.69 olarak saptanmıştır. SYİ skorlarının sadece erkek bireylerde eğitim düzeyiyle beraber arttığı görülmüştür. Erkek bireylerin günlük tahıl, toplam yağ ve kolesterol tüketimlerinin SYİ kategorilerine göre gösterdiği farklılıklar istatistiksel olarak önemli (p<0.05) bulunmuştur. Kan parametreleri ile SYİ arasındaki ilişki incelendiğinde erkek bireylerin CRP düzeyleri ile SYİ kategorileri arasında ve kadın bireylerin trigliserit düzeyleri ile SYİ kategorileri arasında önemli (p<0.05) ilişki olduğu saptanmıştır. Erkek bireylerin günlük toplam yağdan gelen enerji alımının, kadın bireylerin ise günlük meyve tüketimlerinin plazma kolesterol düzeyine göre gösterdiği farklılıklar önemli (p<0.05) bulunmuştur. Erkek bireylerin günlük toplam yağdan gelen enerji alımının plazma LDLkolesterol düzeyine göre gösterdiği farklılıkların önemli (p<0.05) olduğu saptanmıştır. Bireylerin kan basınçları incelendiğinde erkek bireylerin yüksek kan basıncı düzeylerinin eğitim düzeylerine göre gösterdiği farklılıklar istatistiksel olarak önemli (p<0.05) bulunmuştur. Yetersiz ve dengesiz beslenmenin doğrudan yada dolaylı olarak yol açtığı hastalıklar bilinmekte, bazı hastalıkların tedavisi yalnızca diyetle mümkün olmakta, bazı hastalıklarda ise komplikasyonlar diyetle önlenebilmektedir. Bu nedenlerle de diyet örüntüsünün koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetlerindeki yeri daha çok önem kazanmaktadır. Bireysel ve toplumsal özelliklere göre diyet örüntüsünün oluşturulması, hastalıkların azalmasına ve yaşam kalitesinin artmasına yardımcı olacaktır. Bu amaçla beslenme eğitimlerinin sürekli ve konusunda uzmanlarca verilmesi sağlanmalı ve o topluma özgü besin ve beslenme rehberleri hazırlanarak plan ve politikalar oluşturulmalıdır.
Özet (Çeviri)
This research was planned and carried out in order to determine dietary patterns, food diversity and healthy eating indexes of personnel in the Turkish Agriculture Bank Hospital, and also the relation between biochemical indicators and healthy eating index of individuals was studied. The research includes randomly selected 230 female (41.1 ± 10.67) and 170 male (41.4 ± 11.27) personnel (total 400 hospital personnel) who are between ages of 19 and 70. A questionnaire was conducted on all individuals in order to evaluate their nutritional status, and both blood values (Glucose, Total cholesterol, LDL- cholesterol, HDLcholesterol, CRP) and blood pressure were controlled by anthropometric measurement. After the study, it was determined that milk, yogurt, meat, chicken, fish, egg, oilseeds, total fruit and vegetable consumption of the personnel joined in this research was less than suggested quantity and male personnel eat healthier than females. It was also determined that the difference between chicken and fish consumptions of female individuals who have different educational level and bread and oil consumptions of male individuals was important (p<0.05). After examination of daily energy and nutrition element consumptions of the individuals, it was determined that the difference (p<0.05) between consumption of energy, fat, saturated fat, single unsaturated fat, multiple unsaturated fat, potassium, zinc, Vitamin B1, Vitamin B6 of female individuals and polysaccharide, sodium consumptions of male individuals was important (p<0.05). Insufficient consumption of potassium in 84.7% of male individuals; of diet pulp in 45.9% of males, of calcium in the 51.2% of males, of magnesium in the 61.8% of males, of Vitamin B1 in the 38.8% of males, of Vitamin A in the 25.9 % was determined. Also, insufficient consumption of calcium in the 50.9% of female individuals, of iron in the 71.3% of the females, of magnesium in the 40.4% of females, of Vitamin B1 in the 57.0% in the females, of Vitamin B12 in the 33.9% of the females was determined. The diet diversity score of 97.7% of all individuals was determined as 5 (?6 -<16 types of food/day). Only 1.8% of the individuals had a diet diversity score of 0 (<6 types of food/day).Among the individuals, only 2 individuals had diet diversity of 16 and more, their diet diversity score was 10 (0.5%). Statistically, the differences between males and females in respect of their educational levels were determined as unimportant (p>0.05). After examining healthy eating index of individuals, healthy eating index (HEI) score of males was determined as 61.6±10.94 and the females? HEI score was 60.9±9.69. It was seen that HEI scores of males increased parallel with their educational levels. The differences of daily cereals, total fat and cholesterol consumptions of male individuals in respect of HEI categories was found as unimportant (p<0.05) statistically. After examination of relation between blood parameters and HEI, it was determined that there was an important relation (p<0.05) between CRP levels and HEI categories of males, also the relation between triglyceride levels and HEI categories of female individuals was determined as important. The differences of energy taking of male individuals from daily total fat and females? daily fruit consumptions in respect of plasma cholesterol was determined as important (p<0.05). The differences of energy taking of male individuals from daily total fat in respect of plasma LDL-cholesterol was determined as important (p<0.05). After examining blood pressures of the individuals, the differences between high blood pressure levels of male individuals and their educational levels were found as unimportant (p<0.05) statistically. It is well known that insufficient and unbalanced nutrition cause diseases directly or indirectly. Some diseases can be only treated by the help of diet, and complications of some diseases can be avoided by diet. As a result of these facts, the role of dietary pattern in the protective and therapeutic health services is getting more and more important. Forming a diet pattern according to individual and social characteristics will help avoiding diseases and increasing quality of life. Therefore, nutritional training activities must be carried out by experts, nutrition and eating guidelines which are peculiar to that society must be prepared, policies and plans must be established.
Benzer Tezler
- İran'da farklı beden kütle indekslerinde olan sağlıklı yetişkin bireylerin beslenme alişkanlıklarının, enerji harcamalarının, kan glukoz ve lipid düzeylerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
A research on healthy adults with different body mass indexes on the determination nutrition habits, energy expenditures, blood glucose and lipid levels in İran
ATUSA HOMAFAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. SEYİT MERCANLIGİL
- Tip I diabetes mellituslu bireylerde yeme bozuklukları ve etkileyen etmenleri saptamaya yönelik bir çalışma
Eating disorders in subjects with type I diabetes mellitus and affecting factors
NİLAY DÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiDiyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN PEKCAN
- Farklı sosyo-ekonomik düzeyde yaşayan yetişkin bireylerin diyet örüntüleri ve diyet kalite indekslerinin belirlenmesi üzerine bir çalışma
Dietary pattern and diet quality index of adults living in different socio-economic levels
ALEV KOCABAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Besin Hijyeni ve TeknolojisiHacettepe ÜniversitesiBeslenme Bilimleri Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİNÇ YÜCECAN
- Yetişkin bireylerde mevsimsel farklılıkların besin tüketimi, vücut bileşimi ve enerji harcaması üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of seasonal variations on dietary intake, body composition and energy expenditure in adults
NİLÜFER ACAR TEK
Doktora
Türkçe
2008
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN PEKCAN
- Sağlıklı beslenme kavramı ve tüketici algısı üzerine bir araştırma
A study on healty eating concept and perception of consumers
CAN ERGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİNÇ YÜCECAN