Farklı sosyoekonomik ve eğitim düzeylerindeki çalışan erkek ve kadın tüketiciler ile çalışmayan ev kadını tüketicilerin gıda kontrolü ile ilgili bilgileri ve uygulamaları
Food control knowledge and practices of working consumers inboth sexes and housewife consumers from different socioeconomic groups and educational levels
- Tez No: 11406
- Danışmanlar: PROF. DR. BAHTİYAR ÜNVER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Besinleri teftiş, Tüketiciler, Food inspection, Consumers
- Yıl: 1990
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Ankara ilinde değişik kuruluşlarda çalışan farklı sosyoekonomik ve eğitim düzeylerindeki tüke ticiler ile değişik semtlerdeki çalışmayan ev kadını tüketi cilerin gıda kontrolü konusundaki bilgilerini, uygulamalarını ve herhangi bir gıda maddesinin satın alınmasında, tüketici nin korunması açısından bu bilgi ve uygulamalarının eğitim, sosyekonomik düzey ve çalışma durumları gibi çeşitli faktör lerle olan ilişkisini saptamak amacıyla yapılmıştır. Tüketi cilerin gıda kontrolü konusundaki bilgi ve uygulamaları soruşturma yöntemiyle yapılmıştır. Araştırma kapsamına, % 33.6 sı çalışan erkek, % 33.6 sı çalışan kadın ve % 32.8 i çalışmayan ev kadını olmak üzere toplam -1488 tüketici alın mıştır. Araştırmaya katılan tüketicilerin % 15.6 sı 25 ve daha küçük, % 45.5 i 26-35, % 25.7 si 36-45, % 14.2 si 46 ve daha yukarı yaş gruburdadırlar.Okur-yazar oranı % 4.7, ilkokul mezunu % 21.2, ortaokul mezunu % 13.6, lise mezunu % 32.7, yüksekokul mezunu ise % 27.8 oranındadır. Okur-yazar grubun hemen hemen hepsi çalışmayan ev kadınıdır. Sosyoeko nomik düzey yükseldikçe ailelerdeki birey sayısı azalmakta dır. Gelir seviyesi yükseldikçe beslenmeye ayrılan para, miktar olarak artmakla birlikte oransal olarak azalmaktadır. Sosyoekonomik düzey yükseldikçe tüketicilerin günlük bir-98- gazete alma oranları da artmaktadır. Erkekler ve kadınlar hemen hemen aynı ( erkekler biraz fazla) alışveriş yapmaktadır. Tüketicilerin % 55.8 i gıda kontrolünün ne demek olduğunu bilmektedir. Gıda kontrolünü kadın tüketicileri 57.8) erkeklerden (% 51.8).çalışan kadınlar (% 63.4) çalışmayan kadınlardan (% 52.0) daha çok bilmektedirler ( X2:4.835, P<0.05; X2:13.045, P (0.05).Sosyo ekonomik düzeyi yüksek olan tüketicilerin % 65.3 ü gıda kontrolünü bilirken, orta düzeydekilerin % 60 ı, düşük düzeydekilerin ise % 47.4 ü bilmektedir. Tüketicilerin sosyoekonomik (x2: 35.310, P<0.05) ve eğitim (h 130.890, P<0.05)düzey- lerinin gıda kontrolünü bilmede önemli rolü olduğu saptanmıştır. Bu düzeyler yükseldikçe gıda kontrolünü bilme oranları da artmaktadır. Gıda kontrolünden sorumlu kuruluşlardan en az birini bilenlerin oranı % 81.6 olarak bulunmuştur. Gıda kontrolundan sorumlu kuruluşu bilmede eğitim düzeyinin (X2: 156.247, P<0.05) ve kadın tüketicilerde çalışma duru munun (X: 19.273, P<0.05) etkili olduğu bulunmuş tur. Eğitim düzeyi yükseldikçe bilme oranı da artmaktadır. Tüketicilerin % 82.5 i ülkemizde etkin bir gıda kontrol hizmeti uygu lanmadığını, % 78.3 ü hazır gıda üretimi için izin alınması gerektiğini belirtmişlerdir. Hazır gıdalara üretim iznini Sağlık Bakanlığının verdiğini bilenlerin oranı % 29.5 dir. Üretim iznini veren kuruluşu bilme yönünden eğitim düzeyle ri arasındaki fark önemsiz bulunmuştur (X2: 4. 823, P>0.05). Gıdaların niteliklerinin belirlendiği mevzuattan hiçbirini bilmeyen tüketicilerin oranı % 17 A dür. Gıda-99- niteliğine ait mevzuattan en az birini bilme yönünden yüksek okul mezunu tüketiciler hariç diğer eğitim düzeyleri arasın- daki fark önemsiz bulunmuştur (X2: 71.697, P <0.05; X2:2.927, P> 0.05).Yüksekokul mezunu tüketicilerin % 37.2 si gıda niteliklerinin belirlendiği mevzuattan en az birini bilmek tedir. Genel olarak tüketicilerin % 54.4 ü aldıkları gıdaları nasıl kontrol edeceklerini bilmemektedir. Hazır gıdaların içine katılan katkı maddelerinin niçin katıldığı hakkında bilgileri olmayan tüketicilerin oranı % 38.5 dir. Gıdaların ambalajları üzerindeki yazıları her zaman her yönüyle okuyanların oranı % 46.3 tür. Eğitim düzeyi arttıkça ambalaj yazısı okuma oranı da artmaktadır (X2: 84.621, P< O. 05).Beslenme eğitimi alan tüketiciler gıdaların içeri ğini, almayanlara göre daha fazla okumaktadırlar. Televizyon daki gıda reklamlarının denetlenip denetlenmediği konusundaki bilgisi bulunmayan tüketicilerin oranı % 41.2, hiçbir dene tim yapılmadığını belirtenlerin oranı ise % 36.4 tür. Tüke ticilerin % 51.3 ü televizyonda yapılan gıda reklamlarından etkilenmektedir. Bu etkilenmede eğitim(X2:8.898, P> 0.05) ve sosyoekonomik (X2:4.831, P>0.05) düzeyler arasındaki fark önemsiz bulunmuştur. Tüketicilerin reklamlardan etkilendikleri, fakat alış veriş yaparken kendilerini buna terketmedikleri ; fiyat, kalite ve besin değerini önplana aldıkları (% 39.7) görülmüştür. Tüketicilerin % 41.3 ü çevrelerindeki çeşitli alışveriş yer lerini çeşit, kalite ve fiyat gibi yönlerden karşılaştırmak tadır.Tüketicilerin büyük çoğunluğu açıkta satılan gıda mad delerinin sağlığa zararlı olduğunu bildikleri halde % 49.5 i-100- bu gıda maddelerini seyrek de olsa tüketmektedirler.Konser ve gıda tüketenlerin oranı % 49.3 olarak bulunmuş ancak aldıkları konserveyi kontrol etmeyi tam olarak bilenlerin oranı % 20.9 olarak tespit edilmiştir. Tüketicilerin % 21.8 i basın ve yayın organlarındaki beslenme konularını her zaman izlemekte, beslenme eğitimi alan tüketiciler, alma yan tüketicilere oranla daha fazla izlemektedirler. Aldıkları gıdalardan en az bir kez bozuk çıkan gıdaya rastlayan tüke ticilerin oranı % 70.9 dur fakat bu tüketiciler bozuk gıdalar konusunda nereye başvuracaklarını bilmemektedirler.
Özet (Çeviri)
SUMMARY FOOD CONTROL KNOWLEDGE AND PRACTICES OF WORKING CONSUMERS IN BOTH SEXES AND HOUSEWIFE CONSUMERS FROM DIFFERENT SOCIOECONOMIC GROUPS AND EDUCATIONAL LEVELS This survey was conducted in Ankara in order to find out food control knowledge and practices of working women and men consumers and housewives from different socioeconomic groups and different educational levels. According to the results of the study in general shopping f reguency of working men and women consumers are much the same but food control knowledge of women consumers {% 5 7.8) is slightly higher than men consumers(5£ 51. 8). On the other hand,, working women have better knowledge {% 63.4) than housewives, (% 52.0). It was found that food control knowledge of consumers increase with educational levels and consumers are influen ced by food advertisements on the television {% 51.3) but in their shopping practices they mainly consider food price, quality and nutritive value. ^maantasyon Herifi
Benzer Tezler
- Ankara gecekondu gençliğinin eğitimine ve kentleşmesine televizyon yayınlarının etkisi
Başlık çevirisi yok
A. ZAHİD AKMAN
- Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve bu sorunların öğretmen performansına etkileri
The Problems that confronted with teaching of Turkish and the effects of this problems on teacher`s performance
FATMA SUSAR KIRMIZI
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Eğitim ve ÖğretimPamukkale ÜniversitesiSınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDURRAHMAN TANRIÖĞEN
- Farklı sosyoekonomik düzeylerden gelen 12-15 yaşlarındaki ergenlerde formel işlem düşüncesinin gelişim düzeyi
Başlık çevirisi yok
DEMET ÖNGÜN
- İstanbul'un sosyo-ekonomik yönden farklı iki ilköğretim okulunda uygulanan ağız ve diş sağlığı eğitiminin sonuçlarının karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmesi
The Evaluation of the results of oral health education program in children from two primary schools of different socioeconomic status
FİLİZ PEKİNER NAMDAR
Doktora
Türkçe
1999
Diş HekimliğiMarmara ÜniversitesiOral Diagnoz ve Radyoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. TURHAN ATALAY
- Farklı sosyoekonomik düzeylerdeki genel liselere ve kız meslek liselerine devam eden kız öğrencilerinin mesleki ilgilerinin incelenmesi
A Study on the vocational interest of the girls attending general and vocational high schools from various
AYNUR BÜTÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Ev EkonomisiAnkara ÜniversitesiEv Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NERİMAN ARAL