Geri Dön

Analysis of two translations of Vladimir Nabokov's Lolita within the framework of descriptive translation studies

Vladimir Nabokov'un Lolita adlı eserinin iki çevirisinin betimleyici çeviribilim çerçevesinde incelenmesi

  1. Tez No: 113442
  2. Yazar: FUNDA İŞBUĞA EREL
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. AYFER ALTAY
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: İngiliz Dili ve Edebiyatı, Mütercim-Tercümanlık, English Language and Literature, Translation and Interpretation
  6. Anahtar Kelimeler: Nabokov, Vladimir, Roman, Çeviri, Çeviri bilim, Nabokov, Vladimir, Novel, Translation, Science of translation
  7. Yıl: 2002
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İngilizce Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

11 ÖZET Tarih boyunca çeviri kuramı konusunda yapılan çalışmalara bakıldığında üzerinde en çok durulan nokta, yazınsal bir çeviri ürününün kaynak metnin dilbilimsel ve metinsel özelliklerini yansıttığı oranda kabul göreceğidir, bir başka deyişle, çevirinin başarısı kaynak metne yakınlığı ile ölçülür. Oysa son yıllarda yapılan araştırmalar, çeviri yazının belli bir kültürün yazınsal çoğuldizgesindeki konumunun, erek kültürdeki çeviri normlarına bağlı olduğu görüşünü desteklemektedir. Bu tezin amacı, artık, çevirinin yapısı ve sınırları önceden belirlenmiş bir edim olmadığını, tersine, belli bir toplumda belli dönemlerde etkin olan sosyo-kültürel, dinsel ve siyasal normların şekillendirdiği çevirmen tercihleri ve kararlarının etkisi allında gerçekleşen bir süreç olduğunu kanıtlamaya çalışmaktır. Bu çalışmada incelenen dönemler 1950'ler ve 2000'lerin başıdır. İncelenen kültür ise Türk kültürüdür. Belirlenen amaca ulaşabilmek için tezde şu bölümler ele alınmaktadır: Birinci bölümde, çeviri olgusunun incelenmesinde erek-odaklı bir yaklaşımın gerekliliğini gösterebilmek amacıyla 1970'lerden günümüze dek süren Çeviribilim (Translation Studies) ve çeviri normları ile ilgili kuramsal bilgi verilmektedir. Ayrıca çeviribilimcilerin kaynak metin ve kaynak dilin özelliklerine ve yapışma yönelik çalışmalar yapmalarıyla sonuçlanan kaynak-odaklı yaklaşıma da değinilmektedir. İkinci bölümde, Cumhuriyet Dönemi Türkiyesi'ndeki (1923 'ten günümüze kadarki dönem) sosyal, kültürel ve siyasal koşullar anlatılmaya çalışılmaktadır. Böylece, Türkiye'deki batılılaşma süreciyle birlikte söz konusu koşulların çeviri ürünler ve dolayısıyla toplumun farklı dönemlerde çeviriye bakış açısı üzerindeki etkileri aktarılmaya çalışılmaktadır. Bu tezde, erek-odaklı yaklaşımın gerekliliği ve bir toplumdaki normların çeviri üzerindeki etkileri, Vladimir Nabokov'un Lolita adlı eseri ile bu eserin iki farklı dönemde iki farklı çevirmence çevrilen metinlerin (erek metinler) karşılaştırılması ile ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Üçüncü bölümün amacı Vladimir Nabokov'un yaşamı ve sanatı ile Lolita adlı eseri hakkında bilgi vermek ve böylece romanı ve romanın özelliklerini anlamaya yardıma olmaktır.Ill Çalışmanın konusu Lolita 'daki göndermelerdir. Bu nedenle, dördüncü bölümde hem kavramsal olarak hem de çeviride sorun yaratan bir alan olarak göndermeler hakkında bilgi verilmektedir. Çalışmada izlenecek yöntem de bu bölümde anlatılmaktadır. Beşinci bölümde, Lolita 'daki yazınsal, mitolojik, dinsel ve sosyo-politik göndermelerin romandaki olay örgüsü açısından önemi ele alınmakta ve söz konusu göndermelerin çevrilmesinde iki farklı çevirmence benimsenen çeviri stratejileri incelenmektedir. İnceleme betimleyici niteliktedir ve incelemede takip edilen yöntem karşılaştırmaya dayanmaktadır. Karşılaştırmada bir kaynak metin (Lolita), dilbilimsel materyalin metindeki dağılımı ve metinsel-dilbilimsel özellikler açısından iki farklı çevirisi ile karşılaştırılmaktadır. Çeviri metinler, Leyla Niven tarafından çevrilen ve 1959 yılında Aydın Yayınevi tarafından yayımlanan Lolita ve Fatih Özgüven tarafından çevrilen ve 2000 yılında İletişim Yayınevi tarafından yayımlanan Lolita 'dır. Tezin son bölümü, beşinci bölümde yapılan karşılaştırmalı çalışma sonucunda elde edilen bulgulara ve bu bulgulara dayanarak varılan sonuçlara ayrılmaktadır.

Özet (Çeviri)

IV ABSTRACT Throughout the history of traditional translation theory, the predominant argument about literary translation assumed that a translated work is acceptable only if it reveals all linguistic and textual features of its source text (ST), i.e., if it is source-oriented. Nevertheless, recent research has shown that the position taken by translated literature within a literary polysystem of a given culture depends on the translational norms of the target culture. The purpose of this thesis is to argue that translation is no longer a phenomenon whose nature and boundaries are predetermined but a process which is affected by the individual translator's preferences that have been shaped by the socio-cultural, religious and political norms prevalent at a certain time in a specific society. The periods under study are 1950s and early 2000s, and the culture under study is Turkish culture during these specified periods. The study which aims at attaining the purpose proceeds in the following order: In Chapter I, Translation Studies since 1970s and translational norms are studied with the purpose of justifying the reasons for the need for a target-oriented approach in studying the translation phenomenon. The source-oriented approach which entailed the scholars to focus on the features of ST and source language (SL) is also presented briefly. In Chapter II, social, cultural and political conditions in Turkey during the Republican Era (from 1923 until today) are presented as well in order describe the westernisation process in Turkey and to relate the prevailing social, cultural and political conditions to their influences on the translation products, thus on the concept of translation perceived in Turkish society during different periods. The necessity of target-orientedness and the effects of norms in a society on translation are based on a study that is carried out on two different translations (TTs) of Vladimir Nabokov's Lolita. The purpose of Chapter III is to provide background information about the life and the art of Vladimir Nabokov, and his novel Lolita which would help the readers of this thesis understand the novel and its critical features.The object of the study is the 'Allusions' in Lolita. It is for this reason that in Chapter IV, information about allusions is given in terms of both as a general notion and as a problematic area in translating. The methodology adopted in the study is also explained in this chapter. The significance of the literary, mythological, religious, and socio-political allusions and the comparison of the strategies adopted by two translators in the translation of allusions are analysed in Chapter V. The study is descriptive in nature. The method to prove the argument is comprised of a comparative work, i.e., two different TTs of one ST are compared to the ST {Lolita) on the basis of the distribution of the linguistic material and of the selection the textual-linguistic features. One of the TTs of two different periods is Lolita (Lolita) translated by Leyla Niven and published by Aydın Yayınevi (Aydın Publishing House) in 1959, the other one is Lolita translated by Fatih Özgüven and published by İletişim Yayıncılık (İletişim Pubüsbing House) in 2000. The last part of the thesis comprises the findings obtained from the comparative study in Chapter V. A conclusion concerning the whole study is tried to be drawn in this part.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    123178

    Theories and practice of translation: A study of the two translations of“The Pearl”

    Çeviri kuramları ve uygulaması:“The Pearl”adlı kısa romanın iki çevirisinin analizi

    YAĞMUR KÜÇÜKBEZİRCİ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2003

    İngiliz Dili ve EdebiyatıSelçuk Üniversitesi

    İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. NAZAN TUTAŞ

  2. Tez No

    145341

    A descriptive analysis of the Turkish translations of George Orwell`s Animal Farm

    George Orwell`in Animal Farm adlı eserinin Türkçe çevirilerinin betimsel bir analizi

    İBRAHİM AKKUŞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2004

    Mütercim-TercümanlıkDokuz Eylül Üniversitesi

    Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. FİLİZ ÖZBAŞ

  3. Tez No

    187305

    Translation an ideology: A comparative analysis of the translations of Daniel Defoe's Robinson Crusoe

    Çeviri ve ideoloji: Robinson Crusoe çevirileri üzerine karşılaştırmalı bir inceleme

    HÜMEYRA ALTUNTAŞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2007

    Mütercim-TercümanlıkHacettepe Üniversitesi

    Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ORHUN YAKIN

  4. Tez No

    172958

    A systematic and descriptive analysis of the translated feminist texts: Kate Chopin's“The Story of n Hour”and“Elizabeth Stock's One Story”

    Kate Chopin'in Türkçeye çevrilmiş“Bir Saatlik Hikaye”ve“Elizabeth Stock'un Tek Öyküsü”adlı feminist eserlerinin sistematik ve tanımlayıcı analizi

    ZELİHA GÖKBEN KARDEŞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2006

    Mütercim-TercümanlıkDokuz Eylül Üniversitesi

    Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. FİLİZ ÖZBAŞ

  5. Tez No

    66751

    Elastik zemine oturan ızgara sistemlerinin hesabı ve yapı sistemlerinin hesap yöntemlerinin karşılaştırılması

    Analysis of grid systems on elastic foundation comparision of methods of structural analysis

    GÖKHAN YAZGAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1997

    İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET IŞIN SAYGIN

Geri Dön