Farkındalık ve öz şefkat temelli bilişsel eğitimin yaşlı yetişkinlerin bilişsel fonksiyonları üzerindeki etkisi
The effectiveness of mindfulness and self-compassion based cognitive training on cognitive functions in older adults
- Tez No: 1021101
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKÇE YAĞMUR GÜNEŞ GENCER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Geriatri, Geriatrics
- Anahtar Kelimeler: Bilinçli farkındalık, Mindfulness
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gerontoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, farkındalık (mindfulness) ve öz şefkat temelli bilişsel eğitim müdahalesinin, yaşlı yetişkinlerin bilişsel işlevleri ve depresyon düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir. Yöntem: Araştırma, randomize kontrollü deneysel desende tasarlandı. Çalışmaya 60-83 yaş aralığında (Ort=68,59±6,15) 53 yaşlı yetişkin katıldı. Katılımcılar, müdahale (n=26) ve kontrol (n=27) grubu olarak iki gruba ayrıldı. Müdahale grubuna sekiz hafta boyunca haftada bir kez farkındalık, öz şefkat ve bilgisayar temelli bilişsel egzersizleri içeren bir eğitim verildi. Süreç ev ödevleri ile desteklendi. Kontrol grubuna herhangi bir müdahale uygulanmadı. Veriler, Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA), Mini Mental Durum Testi (MMDT), Sözel Akıcılık Testi ve Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDS) ile toplandı. Analizlerde Ki-kare, Mann-Whitney U, Wilcoxon, ANCOVA ve Kısmi Spearman Korelasyonu kullanıldı. Bulgular: Müdahale grubunda MoCA (p<0,001), MMDT (p<0,001), kategorik akıcılık (p=0,035), fonemik akıcılık (p<0,001) ve GDS (p=0,013) puanlarında anlamlı iyileşmeler saptandı. Kontrol grubunda istatiksel olarak anlamlı değişim gözlenmedi. ANCOVA sonuçları, katılımcıların başlangıç bilişsel fonksiyonları, başlangıç depresyon düzeyleri, yaş ve eğitim durumları kontrol edildikten sonra, müdahale grubunun son-test MoCA puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek olduğunu göstermiştir (p<0.001). Korelasyon analizleri, müdahalenin en çok başlangıçta düşük performans gösteren bireylere fayda sağladığını ortaya koydu (r=-0,754; p<0,001). Sonuç: Farkındalık ve öz şefkat temelli bilişsel eğitim, yaşlı yetişkinlerde bilişsel işlevleri iyileştirmede ve depresif belirtileri azaltmada etkili bir müdahale olarak karşımıza çıkmaktadır. Programın, özellikle risk altındaki yaşlı yetişkinler için gerontolojik hizmetlerde kanıta dayalı bir müdahale olarak kullanılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to examine the effects of a cognitive training intervention based on mindfulness and self-compassion on the cognitive functions and levels of depression in older adults. Method: The study employed a randomized controlled experimental design. A total of 53 older adults aged 60-83 years (Mean=68.59±6.15) participated. Participants were randomly assigned to intervention (n=26) and control (n=27) groups. The intervention group received training once a week for eight weeks, comprising mindfulness, self-compassion and computer-based cognitive exercises, supplemented with homework assignments. The control group received no intervention. Data were collected using the Montreal Cognitive Assessment (MoCA), Mini-Mental State Examination (MMSE), Verbal Fluency Test, and Geriatric Depression Scale (GDS). Chi-square, Mann-Whitney U, Wilcoxon, ANCOVA, and Partial Spearman Correlation analyses were conducted. Results: The intervention group demonstrated significant improvements in MoCA (p<0.001), MMSE (p<0.001), category fluency (p=0.035), phonemic fluency (p<0.001), and GDS (p=0.013) scores. No significant changes were observed in the control group. ANCOVA results revealed that, after controlling for baseline cognitive function, baseline depression levels, age, and education years, the intervention group had significantly higher post-test MoCA scores than the control group (p <0.001). Correlation analyses revealed that the intervention particularly benefited individuals with lower baseline performance (r=-0.754; p<0.001). Conclusion: Mindfulness and self-compassion based cognitive training appears to be an effective intervention for improving cognitive functions and reducing depressive symptoms in older adults. It is recommended that the programme be used as an evidence-based protocol for gerontological services, particularly for at-risk older adult populations.
Benzer Tezler
- İlkokul öğrencilerinde konuşmanın eklemleme bozukluğu yönünden değerlendirilmesi“Yozgat ili merkezinde”
Başlık çevirisi yok
TAN ÖZTEN
- Computer aided production planning and control system for a medium sized pharmaceutical company
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRÜ VAROL
Yüksek Lisans
İngilizce
1991
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiBoğaziçi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. LEVENT MOLLAMUSTAFAOĞLU
- Şanlıurfa'nın Kısas beldesinde bir toplumsal ve kültürel yapı çözümlemesi
Başlık çevirisi yok
A.YILMAZ SOYYER
- A Contribution to maki's“Group-Form”concept as an expression of design awareness
Tasarımda farkındalığın ifadesi olarak maki'nin“Group Form”kavramına bir katkı
ÇIĞ SÜER
Yüksek Lisans
İngilizce
1994
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELAHATTİN ÖNÜR
- Tüketici satın alma karar sürecinde marka etkinliğinin ölçümlenmesi: Genç giyim üzerine bir uygulama
Measuring brand efficiency on consumer decision of purhasing processes
KÜBRA KARAOSMANOĞLU
