Dijitalleşme ve yapay zekâ tabanlı sohbet robotlarının reklam yaratıcılarında yaratıcı süreç ve iş tatminine etkisi
The effect of digitalization and artificial intelligence-based chatbots on the creative process and job satisfaction of advertising creatives
- Tez No: 1020951
- Danışmanlar: PROF. DR. YONCA ASLANBAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, İletişim Bilimleri, Business Administration, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Dijitalleşme, Nitel araştırma, Pazarlama iletişimi, Reklamcılık, Teknolojinin Kabulü Modeli, Tematik inceleme, Yapay zeka, Örgütsel yaratıcılık, Digitalization, Qualitative research, Marketing communication, Advertising, Technology Acceptance Model, Thematic analysis, Artificial intelligence, Organizational creativity
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Bilgi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Pazarlama İletişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, dijitalleşme ve yapay zekâya dayalı sohbet robotlarının reklam sektöründeki yaratıcı profesyonellerin yaratıcı süreçlerine ve iş tatmini deneyimlerine etkilerini incelemektedir. Türkiye reklam sektörü, dijital dönüşüm hızı bakımından küresel ortalamanın üzerinde bir konumda bulunmakta; üretken yapay zekâ araçlarının yaygınlaşmasıyla yaratıcı profesyoneller mesleki kimliklerinden müşteri ilişkilerine, zaman ve mekân algısından iş tatmini deneyimlerine uzanan çoklu eksenlerde yeni bir dönüşümle karşılaşmaktadır. Çalışma, yorumlayıcı paradigma çerçevesinde nitel araştırma yaklaşımı ile tasarlanmıştır. Veriler, amaçlı örnekleme ve maksimum çeşitlilik ilkesiyle belirlenen 13 yaratıcı profesyonelle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Katılımcı profili reklam ajanslarından küresel markalara, yapay zekâ tabanlı yaratıcı stüdyolardan serbest yaratıcı koordinatörlere kadar geniş bir sektörel yelpazeyi kapsamaktadır. Görüşme verileri Braun ve Clarke'ın (2006) altı aşamalı yorumlayıcı tematik analiz çerçevesi izlenerek çözümlenmiştir. Analiz sonucunda beş ana tema belirlenmiştir: (1) zaman ve mekân algısının yeniden yapılanması, (2) yaratıcılığın yeniden tanımlanması, (3) müşteri ilişkilerinde hız-empati gerilimi, (4) iş tatmininde anlam paradoksu ve (5) yapısal değişim ve insani bedel. Bulgular, yapay zekânın yaratıcı profesyoneller üzerindeki etkisinin tek yönlü olmadığını; karşıt güçlerin aynı anda işlediği çoklu paradoksal bir dönüşüm olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmanın literatüre özgün katkıları iki eksende öne çıkmaktadır: kıdemli profesyonellerin orkestra şefi ve editöryal vizyon gibi metaforlar üzerinden yürüttüğü kimlik çalışması süreci ve yapay zekânın yarattığı tehdidin niş insani beceri sahipleri, salt teknik üretim rolleri ve kıdemsiz kreatifler üzerinde yoğunlaşan asimetrik dağılımı.
Özet (Çeviri)
This study examines the effects of digitalization and artificial intelligence-based chatbots on the creative processes and job satisfaction experiences of creative professionals in the advertising sector. The Turkish advertising sector is positioned above the global average in terms of digital transformation speed; with the proliferation of generative artificial intelligence tools, creative professionals face a new transformation across multiple axes ranging from professional identity to client relations, from time and space perception to job satisfaction experiences. The study is designed within an interpretive paradigm using a qualitative research approach. Data were collected through semi-structured interviews conducted with 13 creative professionals selected through purposive sampling and maximum variation principles. The participant profile encompasses a broad sectoral spectrum from advertising agencies to global brands, from AI-based creative studios to freelance creative coordinators. The interview data were analyzed following Braun and Clarke's (2006) six-phase interpretive thematic analysis framework. The analysis identified five main themes: (1) the reconfiguration of time and space perception, (2) the redefinition of creativity, (3) the speed-empathy tension in client relations, (4) the meaning paradox in job satisfaction, and (5) structural change and human cost. The findings reveal that the impact of artificial intelligence on creative professionals is not unilateral, but rather a multiple paradoxical transformation in which opposing forces operate simultaneously. The study's original contributions to the literature emerge along two axes: the identity work process that senior professionals carry out through metaphors such as the orchestra conductor and editorial vision, and the asymmetric distribution of the threat created by artificial intelligence, concentrated on niche human skill holders, purely technical production roles, and junior creatives.
Benzer Tezler
- Bilgi toplumunda sanayi 4.0 teknolojilerinin kütüphaneler üzerine etkileri
The impact of industry 4.0 technologies on libraries in the information society
ELİFE SEDA YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Bilgi ve Belge YönetimiKastamonu ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN SACİT KESEROĞLU
- Gerçek zamanlı görüntü işleme ile büyükbaş hayvanlarda hastalık erken uyarı sistemi
Real-time image processing for early disease warning system in cattle
EROL EMRE GÜLEÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolÜsküdar ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. GÖKALP TULUM
- Dijital çağda chatbot (sohbet robotu) müşteri deneyim ve algılarının Y ve Z kuşağı perspektifinde incelenmesi
Examining chatbot customer experience and perceptions in the digital age in generations Y and Z perspectives
HÜSNA ÇENGELOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE AYDIN
- Türkiye'de yabancı dil olarak Almanca öğrenimi ve öğretimi bağlamında ChatGPT kullanımı: Bir anket araştırması örneği
The use of ChatGPT in the context of learning and teaching German as a foreign language in Turkey: An example of a survey research
ZEREN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Alman Dili ve EdebiyatıTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HARUN GÖÇERLER
- Çevresel değişimlerin örgüt üzerindeki etkileri ve Niğde bölgesinde bir uygulama
The Effects of the environmental metamorphosis on the organization and an application at Niğde region
HİLAL TÜRKMEN