Sevinç Çokum'un romanlarında ekomilliyetçilik
Econationalism in Sevinç Çokum's novels
- Tez No: 1020952
- Danışmanlar: PROF. DR. ESRA SAZYEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Sevinç Çokum, ekomilliyetçilik = econationalism, Cumhuriyet dönemi = Republican period, roman = novel, Sevinç Çokum, ekomilliyetçilik = econationalism, Cumhuriyet dönemi = Republican period, roman = novel
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çevre ile millet arasındaki ilişki, uzun süre birbirinden bağımsız iki alan olarak ele alınmış; ancak bu ilişkinin derinliği giderek daha fazla ilgi görmeye başlamıştır. Ekoeleştiri kuramının alt başlıklarından biri olarak konumlanan ekomilliyetçilik kuramı, çevrecilik düşüncesi ile milliyetçilik anlayışını bir arada ele alan bir kuramdır. Bu kuram bir milletin toprağıyla kurduğu ilişkinin coğrafi bir bağ ile sınırlandırılamayacağını ortaya koymaktadır. Kurama göre etnik köken, ulusal kimlik ve toplumsal aidiyet gibi unsurlar söz konusu ilişkiyi simgesel ve kültürel bir zemine taşımaktadır. Bu kapsamda doğanın korunması, ekolojik bir kaygı olmayı sürdürmekle birlikte ulusal varoluşun da ayrılmaz bir parçası hâline gelir. Cumhuriyet döneminin önde gelen yazarlarından biri olan Sevinç Çokum'un romanları daha önce milliyetçilik ve ekoeleştiri bağlamında ayrı ayrı ele alınmış; ancak bu iki alanı birleştiren ekomilliyetçilik kavramı açısından henüz incelenmemiştir. Literatürdeki bu boşluğu gidermeyi amaçlayan bu çalışmada, Çokum'un romanları ekomilliyetçilik perspektifinden incelenmiş; bu kuramın en belirgin biçimde görüldüğü altı roman — Bizim Diyar, Hilal Görününce, Ağustos Başağı, Çırpıntılar, Lacivert Taşı ve Gözyaşı Çeşmesi: Kırım'da Son Düğün — betimsel analiz yöntemiyle derinlemesine çözümlenmiştir. Seçilen romanlar iki temel eksen üzerinde şekillenmektedir: İlk dört romanda savaş ve sürgün deneyimi çerçevesinde milletin toprağından koparılması ve bu süreçte doğanın maruz kaldığı yıkım ele alınmış; Çırpıntılar ve Lacivert Taşı'nda ise ekonomik gerekçelerle yaşanan göç ve bulunulan çevreden kopuşun birey ve toplum üzerindeki etkileri incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Çokum'un söz konusu romanlarında ekomilliyetçi düşüncenin birbiriyle ilişkili üç düzlemde kurulduğunu göstermektedir. İlk düzlemde toprak, yalnızca fiziksel bir mekân olarak değil; bedenleşme, mezar, ağaç, bağ ve bahçe gibi imgeler aracılığıyla milletin kimliğini ve aidiyetini somutlaştıran millî bir alan olarak kurgulanmaktadır. İkinci düzlemde savaş ve göç deneyimleri üzerinden ekolojik tahribat ele alınmakta; doğanın yıkımı ile milletin topraklarından kopuşu, birbirini besleyen bir süreç olarak betimlenmektedir. Üçüncü düzlemde ise yıkımın ardından yeniden iyileşmenin imkânları sorgulanmakta; insanın doğayla yeniden kurduğu bağ, hem ekolojik hem de ulusal bir direniş biçimi olarak sunulmaktadır. Bu çalışma Türk edebiyatında ekomilliyetçilik kuramının uygulandığı ilk tezlerden biri olma özelliği taşımakta ve söz konusu kuramın Türk edebiyatının farklı dönem ve yazarları üzerinde de uygulanabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The relationship between environment and nation has long been treated as two independent domains; however, the depth of this relationship has increasingly begun to attract attention. Positioned as one of the subheadings of ecocriticism theory, econationalism is a theory that addresses environmentalist thought and nationalism together. This theory reveals that the relationship a nation establishes with its land cannot be limited to a geographical bond. According to the theory, elements such as ethnic origin, national identity, and social belonging carry this relationship onto a symbolic and cultural ground. Within this scope, the protection of nature, while remaining an ecological concern, also becomes an inseparable part of national existence. The novels of Sevinç Çokum, one of the leading writers of the Republican period, have previously been examined separately in the contexts of nationalism and ecocriticism; however, they have not yet been studied in terms of econationalism, which unites these two fields. Aiming to fill this gap, this study examines Çokum's novels from the perspective of econationalism; the six novels in which this theory is most clearly observed — Bizim Diyar, Hilal Görününce, Ağustos Başağı, Çırpıntılar, Lacivert Taşı, and Gözyaşı Çeşmesi: Kırım'da Son Düğün — have been analyzed using the descriptive analysis method. The selected novels are shaped around two main axes: in the first four, the nation's severance from its land within the framework of war and exile is addressed, along with the destruction nature undergoes in this process; in Çırpıntılar and Lacivert Taşı, the effects of economically driven migration and the resulting separation from one's environment on the individual and society are examined. The findings show that econationalist thought in Çokum's novels is constructed on three interrelated levels. In the first level, land is constructed not merely as a physical space but, through images such as embodiment, grave, tree, vineyard, and garden, as a national domain that concretizes identity and belonging. In the second level, ecological destruction is addressed through experiences of war and migration; the destruction of nature and the nation's severance from its lands are depicted as a mutually reinforcing process. In the third level, the possibilities of healing after destruction are questioned; the bond humans re-establish with nature is presented as a form of resistance that is both ecological and national. This study is one of the first theses applying econationalism theory to Turkish literature, demonstrating its applicability to other periods and authors as well.
Benzer Tezler
- Sevinç Çokum'un romanlarında eğitim değerleri ve Türkçe
Başlık çevirisi yok
KEVSER AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Türk Dili ve Edebiyatıİnönü ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN KAVRUK
- Sevinç Çokum'un romanlarında sosyal yapı
Sevinç Çokum's novels of social structure
NECLA DAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Türk Dili ve EdebiyatıAdıyaman ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. MUSTAFA KARABULUT
- Sevinç Çokum'un romanlarında halk kültürü aktarımı
Transmitting the folk culture in Sevinç Çokum's novel
MERAL ALIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEKİR ŞİŞMAN
- Sevinç Çokum'un romanlarında kadın izleği
Women problem in Sevinç Çokum's novels
ESRA SAYMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Türk Dili ve EdebiyatıFatih ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. SEZAİ COŞKUN
- Sevinç Çokum'un romanlarında eğitim meselesi
The issue of education in the novels of Sevinç Çokum
İLKNUR ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Kültür ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAYHAN ŞAHAN