Solunum fonksiyon testlerinde küçük havayolu darlığı bulunanlarda maruziyet geçmişinin ve hastalıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of exposure history and diseases in individuals with small airway obstruction detected on pulmonary function tests
- Tez No: 1020096
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZAFER HASAN ALİ SAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Göğüs Hastalıkları, Chest Diseases
- Anahtar Kelimeler: küçük hava yolu hastalığı, MEF25-75, FEF25-75, spirometri, mesleki maruziyet, pestisit, çamaşır suyu, büyük hava yolu obstrüksiyonu, small airway disease, MEF25-75, FEF25-75, spirometry, occupational exposure, pesticide, bleach, large airway obstruction
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, solunum fonksiyon testlerinde MEF25-75 düşüklüğü saptanan bireylerde çevresel ve mesleki inhalasyon maruziyetlerini değerlendirmek; bu bulguları MEF25-75 düşüklüğü olmayan kontrol grubu ile karşılaştırmak ve küçük hava yolu göstergelerini büyük hava yolu/genel spirometrik parametrelerle birlikte analiz etmektir. Gereç ve yöntem: Çalışma, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Kliniği'nde solunum fonksiyon testi yapılan erişkin bireylerin kayıtlarının geriye dönük incelenmesiyle yürütülen tek merkezli, retrospektif, analitik kesitsel bir çalışmadır. Güncel veri akışında kontrol dosyasında MEF25-75 <%70 olan iki kayıt hasta grubuna aktarılmış, MEF25-75 ≥%70 olan 73 kontrol kaydının tamamı analizde tutulmuştur. Nihai örneklem hasta n=102, kontrol n=73, toplam n=175'tir. Sürekli değişkenler medyan ve çeyrekler arası aralık, kategorik değişkenler sayı ve yüzde olarak sunulmuş; gruplar Mann-Whitney U, ki-kare/Fisher exact, Spearman korelasyon ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Hasta grubunun yaş medyanı kontrol grubundan yüksekti [49,0 (36,0-61,0) yıl ve 42,0 (33,0-47,0) yıl; p=0,003]. Aktif veya eski sigara kullanımı hasta grubunda daha sıktı (%51,0 ve %32,9; p=0,017). Önceden tanı konmuş solunum yolu hastalığı hasta grubunda belirgin olarak daha yüksekti (%57,8 ve %20,5; p<0,001). Çamaşır suyu/klor ve pestisit maruziyeti her iki grupta da sık görülmekle birlikte gruplar arasında anlamlı farklılık göstermedi. Maruziyet sonrası öksürük, balgam ve göğüste sıkışma hasta grubunda anlamlı olarak daha fazlaydı. Hasta grubunda FEV1, FVC, hesaplanan gerçek FEV1/FVC, PEFR ve MEF25-75 değerleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşüktü (tümü için p<0,001). Büyük hava yolu obstrüksiyonu hasta grubunda %51,0, kontrol grubunda %1,4 oranında saptandı. Hasta grubunda 18 olguda izole küçük hava yolu etkilenimi belirlendi. MEF25-75 ile FEV1 (rho=0,864), hesaplanan FEV1/FVC (rho=0,797), PEFR (rho=0,669) ve FVC (rho=0,539) arasında anlamlı pozitif korelasyonlar bulundu. Çok değişkenli analizde yaş, kadın cinsiyet, aktif/eski sigara kullanımı ve önceden solunum yolu hastalığı hasta grubunda yer alma olasılığı ile ilişkiliydi. Hasta-kontrol ayrımıyla yapılan ek maruziyet-patern analizinde n≥10 olan alt gruplarda hasta grubunda karışık küçük+büyük/genel patern baskındı; bu oran kapalı ortamda %80,7, çamaşır suyu/klorda %84,8, pestisitte %79,1, kişisel koruyucu ekipman kullanmamada %83,0 ve koruyucu eğitim almamada %82,0 idi. Kontrol grubunda ise aynı maruziyet kategorilerinde normal/kontrol patern çoğunlukla baskındı. Sonuç: Çalışma, MEF25-75 düşüklüğü olan bireylerde küçük hava yolu etkileniminin bir bölümünde izole kalabildiğini, önemli bir bölümünde ise büyük hava yolu/genel spirometrik bozulma ile birlikte bulunduğunu göstermektedir. Maruziyet değişkenlerinin yalnızca var/yok düzeyinde değerlendirilmesi grupları ayırmada sınırlı kalmıştır. Mesleki ve çevresel inhalasyon maruziyeti bulunan bireylerde MEF25-75, FEV1, FVC, FEV1/FVC ve PEFR değerlerinin birlikte değerlendirilmesi; yaş, sigara ve mevcut solunum hastalığı gibi karıştırıcı faktörlerin dikkate alınması önerilir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate occupational and environmental inhalational exposures among individuals with reduced MEF25-75 on pulmonary function testing, to compare these findings with controls without MEF25-75 reduction, and to analyze small airway indices together with large airway/general spirometric parameters. Materials and methods: This was a single-center, retrospective, analytical cross-sectional study based on the records of adults who underwent spirometry at the Department of Chest Diseases, Harran University Faculty of Medicine. In the updated data flow, two records in the control file with MEF25–75 <70% were transferred to the patient group, and all 73 control records with MEF25–75 ≥70% were retained in the analysis. The final sample included 102 patients and 73 controls (total n=175). Continuous variables were reported as median and interquartile range, and categorical variables as number and percentage. Group comparisons, correlation analyses, and multivariable logistic regression were performed. Results: The patient group was older than the control group [49.0 (36.0-61.0) vs. 42.0 (33.0-47.0) years; p=0.003]. Ever smoking was more frequent in the patient group (51.0% vs. 32.9%; p=0.017), as was a previous respiratory disease diagnosis (57.8% vs. 20.5%; p<0.001). Bleach/chlorine and pesticide exposures were common in both groups, but their presence/absence did not differ significantly between groups. Post-exposure cough, sputum, and chest tightness were significantly more frequent in the patient group. FEV1, FVC, calculated actual FEV1/FVC ratio, PEFR, and MEF25-75 were significantly lower in the patient group (all p<0.001). Large airway obstruction was detected in 51.0% of patients and 1.4% of controls. Eighteen patients had isolated small airway impairment. MEF25-75 showed significant positive correlations with FEV1 (rho=0.864), calculated FEV1/FVC (rho=0.797), PEFR (rho=0.669), and FVC (rho=0.539). In multivariable analysis, age, female sex, ever smoking, and previous respiratory disease were associated with patient-group membership. In the additional exposure-pattern analysis stratified by patient-control status, mixed small plus large/general impairment was the dominant pattern among exposed patients in all exposure subgroups with n≥10, including indoor exposure (80.7%), bleach/chlorine exposure (84.8%), pesticide exposure (79.1%), lack of personal protective equipment use (83.0%), and lack of protective training (82.0%). Among exposed controls, the normal/control pattern was dominant in the same exposure categories. Conclusion: Reduced MEF25-75 may represent isolated small airway involvement in a subgroup of individuals, but it is frequently accompanied by large airway/general spirometric impairment. Exposure variables measured only as present/absent had limited discriminatory power. In individuals with occupational or environmental inhalational exposures, small and large airway parameters should be interpreted together, while considering confounders such as age, smoking status, and pre-existing respiratory disease.
Benzer Tezler
- Toraks ölçümleri ve solunum fonksiyonlarının antrenmanlarla değişimi
Başlık çevirisi yok
ERDOĞAN LİMAN
- Değişik derim zamanı ve önsoğutmanın Bursa siyahı incir çeşidinin meyve kalitesi ve pazarlama süresi üzerine etkileri
Effects of haruest time and precooling on fruit quality and shelf-life of the fig variety“Bursa siyahı”
FÜSUN GÜRSEL ÇELİKEL
- Gazi Eğitim Fakültesi Beden Eğitimi ve Spor bölümü öğrencilerinde dolaşım ve solunuma etkili bazı parametrelerin“Boy, kilo, spor yapma yılı, sigara alışkanlığı”araştırılması
Başlık çevirisi yok
RASİM KALE
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. FADIL ERTOGAN
- ODTÜ Beden Eğitimi ve Spor bölümü 1985-1986 programının öğrencilerin fizyolojik kapasitelerine etkisi
Başlık çevirisi yok
ALİ AHMET DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EYYUP GÜNAY İSBİR
- Kemalpaşa etlik piliç işletmelerinin teknik ve ekonomik yönden incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HAYRİ TUNA YÜKSELEN