Erişkin yoğun bakım ünitelerinde izlenen kandidemi olgularının irdelenmesi ve COVID-19 pandemisinin kandidemi olguları üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of candidemia cases monitored in adult intensive care units and the impact of the COVID-19 pandemic on candidemia cases
- Tez No: 1007708
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇİĞDEM ATAMAN HATİPOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Infectious Diseases and Clinical Microbiology
- Anahtar Kelimeler: COVID-19 pandemisi, kandidemi, invaziv kandidiyazis, kandidemi risk faktörleri, antifungal tedavi, EQUAL Candida skoru, COVID-19 pandemic, candidemia, invasive candidiasis, candidemia risk factors, antifungal therapy, EQUAL Candida score
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Enfeksiyon ve Klinik Mikrobiyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Kandidemi, özellikle yoğun bakım ünitelerinde izlenen kritik hastalarda yüksek morbidite ve mortalite ile seyreden invaziv bir enfeksiyondur. Bu çalışmada, hastanemiz erişkin yoğun bakım ünitelerinde izlenen kandidemi olgularında kandidemi sıklığını, hastaların demografik ve klinik özelliklerini, eşlik eden risk faktörlerini, Candida tür dağılımını ve antifungal duyarlılık paternlerini değerlendirmeyi amaçladık. Ayrıca pandemi öncesi ve pandemi dönemi verilerini karşılaştırarak COVID-19 enfeksiyonunun kandidemi insidansı, mortalite, tür dağılımı ve antifungal duyarlılık üzerindeki olası etkisini ortaya koymayı hedefledik. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif kesitsel çalışmada, Ocak 2017–Aralık 2022 tarihleri arasında hastanemiz erişkin yoğun bakım ünitelerinde en az 48 saat izlenen ve ulusal sürveyans kriterlerine göre kandidemi tanısı alan, 18 yaş ve üzerindeki 129 hasta değerlendirilmiştir. Ocak 2017–Aralık 2019“pandemi öncesi dönem”, Ocak 2020–Aralık 2022 ise“pandemi dönemi”olarak tanımlanmış; iki dönemdeki hastalar demografik özellikler, komorbiditeler, kandidemi için bilinen risk faktörleri, Candida tür dağılımı, antifungal duyarlılık sonuçları, kandidemi yönetimine ilişkin uygulamalar, kullanılan klinik skorlar ve mortaliteye etki eden faktörler açısından karşılaştırılmıştır. Ayrıca pandemi dönemi hastaları, COVID-19 tanısı olan ve olmayan olgular şeklinde kendi içinde alt gruplara ayrılarak değerlendirilmiş ve COVID-19 enfeksiyonunun kandidemiye ilişkin klinik sonuçlar üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS 29.0 programı kullanılarak yapılmıştır ve p<0,05 istatistiksel anlamlılık düzeyi olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 129 hasta dâhil edilmiş olup, pandemi öncesi dönemde 60 hastada (%46,5), pandemi döneminde ise 69 hastada (%53,5) kandidemi saptanmıştır. Pandemi dönemindeki 69 hastanın 32'sinde (%46,4) COVID-19 tanısı varken, 37'sinde (%53,6) COVID-19 tanısı yoktur. Hastaların %55'inde ölümün kandidemi tanısından sonraki ilk 30 gün içinde gerçekleştiği görülmüş, pandemi döneminde hem 7 günlük hem de 30 günlük mortalite oranlarının anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır (p= 0,037 ve p= 0,33). Pandemi öncesi dönemde kandidemi sonrası medyan sağkalım 20,6 gün, pandemi döneminde ise 13,0 gün olarak bulunmuştur. Her iki dönemde de antifungal tedavinin sağkalımı belirgin biçimde artırdığı saptanmıştır (p<0,001). COVID-19 tanılı hastalarda sağkalımın anlamlı derecede daha düşük olduğu (p=0,035) ve pandemi döneminde EQUAL Candida skorunun sağkalımla ilişkili olduğu gösterilmiştir (p<0,001). Pandemi öncesi dönemde hemodiyaliz uygulanması, kontrol kan kültürü alınmamış olması ve böbrek fonksiyon bozukluğunu yansıtan biyokimyasal parametreler 30 günlük mortalite için bağımsız risk faktörleri olarak saptanmıştır (her biri için p<0,05). Pandemi döneminde ise kontrol kan kültürü alınmamış olması ve antifungal tedavi başlanmamış olması mortalite açısından bağımsız risk faktörleri olarak öne çıkmıştır (her biri için p<0,05). İzole edilen 129 Candida izolatının 50'si (%38,8) C. albicans, 79'u (%61,2) ise NAC türlerinden oluşmuştur. 2021 yılı dışında tüm yıllarda NAC türlerinin baskın olduğu görülmüştür. COVID-19 enfeksiyonunun Candida tür dağılımı ve antifungal duyarlılık paternleri üzerinde belirgin bir etkisi olmadığı gösterilmiştir. Sonuç: Pandemi öncesi ve pandemi dönemlerinde antifungal tedavi başlanması, tedavinin yeterli sürede verilmesi ve tamamlanması sağkalımı olumlu yönde etkileyen temel belirleyiciler arasında yer almıştır. Bu sonuçlar, pandemi koşullarından bağımsız olarak kandidemi yönetiminde erken tanı, uygun antifungal tedavi ve izlem basamaklarına uyumun kritik önemini vurgulamaktadır. Bu doğrultuda, risk faktörlerinin erken dönemde tanınması ve yüksek riskli hastaların zamanında değerlendirilerek uygun antifungal tedaviye yönlendirilmesi, mortalitenin azaltılmasına katkı sağlayabileceği gibi gereksiz antifungal kullanımını sınırlayarak direnç gelişimi riskini azaltabilir. Pandemi döneminde COVID-19 tanılı hastalarda kandidemi insidansı hasta bazında daha yüksek saptanmış; yatış süresi dikkate alındığında ise insidans dansitesi açısından anlamlı fark izlenmemiştir. Bununla birlikte COVID-19 tanılı hastalarda 30 günlük mortalitenin daha yüksek ve sağkalımın daha düşük bulunması, bu hasta grubunda kandideminin klinik olarak daha erken akla getirilmesi gerektiğini düşündürmektedir. Bu nedenle, ağır COVID-19 olgularında kandidemi olasılığı göz önünde bulundurulmalı; erken tanı stratejileri ve uygun antifungal tedavide gecikme yaşanmaması hedeflenmelidir.
Özet (Çeviri)
Objective: Candidemia is an invasive infection associated with high morbidity and mortality, particularly among critically ill patients in intensive care units (ICUs). This study aimed to evaluate the frequency of candidemia, demographic and clinical characteristics of patients, associated risk factors, Candida species distribution, and antifungal susceptibility patterns in adult ICU patients at our hospital. In addition, we sought to compare pre-pandemic and pandemic data to determine the potential impact of COVID-19 infection on candidemia incidence, mortality, species distribution, and antifungal susceptibility. Materials and Methods: This retrospective cross-sectional study evaluated 129 patients aged ≥18 years who were followed for at least 48 hours in the adult intensive care units of our hospital between January 2017 and December 2022 and were diagnosed with candidemia according to national surveillance criteria. The period from January 2017 to December 2019 was defined as the“pre-pandemic period,”and January 2020 to December 2022 as the“pandemic period.”Patients from the two periods were compared in terms of demographic characteristics, comorbidities, known risk factors for candidemia, distribution of Candida species, antifungal susceptibility results, practices related to the management of candidemia, clinical scoring systems used, and factors affecting mortality. In addition, patients in the pandemic period were further stratified into subgroups with and without a diagnosis of COVID-19, and the impact of COVID-19 infection on clinical outcomes related to candidemia was analyzed. Statistical analyses were performed using SPSS version 29.0, and a p value <0.05 was considered statistically significant. Results: A total of 129 patients were included in the study; candidemia was identified in 60 patients (46.5%) during the pre-pandemic period and in 69 patients (53.5%) during the pandemic period. Among the 69 patients in the pandemic period, 32 (46.4%) had a diagnosis of COVID-19, while 37 (53.6%) did not. Death occurred within the first 30 days following candidemia diagnosis in 55% of patients, and both 7-day and 30-day mortality rates were significantly higher during the pandemic period (p=0.037 and p=0.033, respectively). Median survival after candidemia was 20.6 days in the pre-pandemic period and 13.0 days in the pandemic period. In both periods, antifungal therapy was found to significantly improve survival (p<0.001). Survival was significantly lower in patients with COVID-19 (p=0.035), and during the pandemic period, the EQUAL Candida score was significantly associated with survival (p<0.001). In the pre-pandemic period, hemodialysis, lack of follow-up blood cultures, and biochemical parameters reflecting renal dysfunction were identified as independent risk factors for 30-day mortality (each p<0.05). During the pandemic period, absence of follow-up blood cultures and failure to initiate antifungal therapy emerged as independent predictors of mortality (each p<0.05). Of the 129 Candida isolates, 50 (38.8%) were C. albicans and 79 (61.2%) were non-albicans Candida (NAC) species. NAC species predominated in all years except 2021. COVID-19 infection was not found to have a significant impact on Candida species distribution or antifungal susceptibility patterns. Conclusion: Initiation of antifungal therapy, adequate treatment duration, and completion of therapy were identified as key determinants positively influencing survival in both the pre-pandemic and pandemic periods. These findings emphasize the critical importance of early diagnosis, appropriate antifungal therapy, and adherence to recommended management and follow-up strategies in candidemia, regardless of pandemic conditions. Accordingly, early identification of risk factors and timely evaluation of high-risk patients for appropriate antifungal treatment may contribute to reduced mortality while also limiting unnecessary antifungal use and the risk of resistance development. Although patient-based candidemia incidence was higher among COVID-19–positive patients during the pandemic period, no significant difference was observed in incidence density when length of hospitalization was taken into account. Nevertheless, the higher 30-day mortality and lower survival rates observed in COVID-19 patients suggest that candidemia should be considered earlier in the clinical course of this patient group. Therefore, the possibility of candidemia should be carefully considered in patients with severe COVID-19, and delays in early diagnostic strategies and appropriate antifungal therapy should be avoided.
Benzer Tezler
- Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde izlenen kandidemi vakalarında risk faktörleri, kandida tür dağılımı ve antifungal duyarlılığın yıllar içindeki değişiminin değerlendirilmesi
The risk factors, the distribution of candida species and the evaluation of antifungal sensitivity changes in candidemia over the years in the cases monitored at hospital of Cukurova University Medical Faculty
NAZLIGÜL SOLMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiÇukurova ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERİT KUŞÇU
- Erişkin yoğun bakım ünitelerinde izlenen yaşlı bireylerin deliryum riski ve gelişme durumunun belirlenmesi
Determination of delirium risk and development status of older adults admitted in adult intensive care units
NECLA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İMATULLAH AKYAR
- Yoğun bakımda pencereli ortam ve doğal ışık koşullarının deliryum üzerine etkisi
The effect of windowed environment and natural light conditions on delirium in the intensive care unit
YAKUP SAVAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Anestezi ve ReanimasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMA ŞANAL
- AKUT NON-TRAVMATİK VE NON-OPERE TRAVMATİK ENSEFALOPATİ HASTALARINDA UZUN SÜRELİ EEG MONİTORİZASYONU
CONTINUOUS EEG MONITORING IN CASES WITH ACUTE NON-TRAUMATIC OR NON-OPERE TRAUMATIC ENSEFALOPATHY
ÖZLEM ÖZDEMİR BALCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. SARENUR GÖKBEN
- Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi COVİD-19 pandemi klinik ve yoğun bakımlarında tedavi gören hastalarda mortalite üzerine etkili risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GAMZE VAROL ÜÇÜNCÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiAkdeniz ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATA NEVZAT YALÇIN