Kadınlarda sağlık okuryazarlığı düzeyinin jinekolojik muayene kaygısı üzerine etkisi
The relationship between health literacy and pelvic examination anxiety in women
- Tez No: 1007709
- Danışmanlar: PROF. YUSUF ÜSTÜN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, kadınlarda sağlık okuryazarlığı ile jinekolojik muayeneye özgü kaygı arasındaki ilişkinin incelenmesi ve muayene sürecine eşlik eden durumluk anksiyete düzeylerinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi jinekoloji polikliniğine başvuran 300 kadın ile yürütülmüştür. Veri toplama araçları Tanıtıcı Bilgi Formu, Jinekolojik Muayene Kaygı Ölçeği (JMKÖ), Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32) ve Görsel Analog Skala (VAS-Anksiyete)'dir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann–Whitney U testi, Kruskal–Wallis testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların sağlık okuryazarlığı düzeylerinin çoğunlukla yetersiz ve sorunlu–sınırlı olduğu belirlenmiştir. Sağlık okuryazarlığı düzeylerine göre jinekolojik muayeneye özgü kaygı ve durumluk anksiyete puanları anlamlı farklılık göstermiş, sağlık okuryazarlığı arttıkça kaygı düzeylerinin azaldığı görülmüştür. Ayrıca toplam sağlık okuryazarlığı puanı ile her iki kaygı ölçütü arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki saptanmıştır. Olumsuz muayene deneyimi yaşayan, yeterli bilgilendirilmediğini belirten ve kaygı nedeniyle muayeneyi erteleyen kadınlarda kaygı puanları daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışma, sağlık okuryazarlığı ile jinekolojik muayeneye özgü kaygı ve durumluk anksiyete arasında anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir. Sağlık okuryazarlığı arttıkça kaygı düzeyinin azaldığı belirlenmiştir. Ayrıca önceki muayene deneyimi, bilgilendirilme durumu ve muayeneyi erteleme davranışının kaygı ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Bulgular, jinekolojik muayeneye yönelik psikolojik tepkilerin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to examine the relationship between health literacy and anxiety specific to gynecological examination in women and to evaluate state anxiety levels accompanying the examination process. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted with 300 women who applied to the gynecology outpatient clinic of Ankara Training and Research Hospital. Data were collected using the Descriptive Information Form, Gynecological Examination Anxiety Scale (GEAS), Turkish Health Literacy Scale-32 (THLS-32), and Visual Analog Scale for Anxiety (VAS-Anxiety). Descriptive statistics, Mann–Whitney U test, Kruskal–Wallis test, and Spearman correlation analysis were used. Results: Most participants had inadequate or problematic–limited health literacy. Anxiety scores differed significantly across health literacy categories, with lower anxiety observed among women with higher health literacy. In addition, higher anxiety was associated with negative prior experiences, insufficient information, and postponement of examination due to anxiety. Conclusion: Health literacy was significantly associated with gynecological examination–specific and state anxiety. Higher health literacy was linked to lower anxiety. Examination experience and adequacy of information were also important factors, highlighting the multidimensional nature of psychological responses to gynecological examination.
Benzer Tezler
- Sağlık okuryazarlığının meme ve serviks kanseri erken tanı davranışlarına etkisi
The effect of health literacy on breast and cervical cancer early diagnosis behaviors
EDA KİRACILAR ÇOLBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikHitit ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA YÜKSEL KOÇAK
- Kadınlarda over kanseri farkındalık düzeyleri ile sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between ovarian cancer awareness levels and health literacy in women
BURCU KARTAŞ DOĞANER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİNÇ KÖSE TUNCER
- Jinekolojik kanserlerin farkındalığı ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki
The relationship between awareness of gynecological cancers and health literacy
AYŞENUR ÖZGEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
- İzmir ilinde yaşayan geçici koruma altındaki Suriyeli kadınlarda sağlık okuryazarlık düzeyi ve üreme sağlığı sorunları ilişkisi
The relationship of health literacy level and reproductive health problems in Syrian women living in İzmir under temporary protected
ELVAN GÜNDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Halk SağlığıEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLA BAYIK TEMEL
- Klimakterik dönemdeki kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of health literacy levels of women in climacteric period
GÜLŞAH VURAL AKTAN