Geri Dön

Okul öncesi kekemeliği olan çocuklara uygulanan fonolojik terapinin etkinliğinin incelenmesi

The effectiveness of phonological therapy applied to preschool children who stutter

PDF İndir

  1. Tez No: 1007612
  2. Yazar: ROJDA GÜLSÜN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM ÜNSAL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İzmir Tınaztepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemde kekemelik ve fonolojik bozukluk gösteren çocuklara uygulanan fonolojik terapinin fonolojik farkındalık becerileri ve kekemelik şiddeti üzerindeki etkisini incelemektir. Ayrıca fonolojik farkındalıktaki değişim ile kekemelik şiddetindeki değişim arasındaki ilişkinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 5–6 yaş aralığında kekemelik ve fonolojik bozukluk tanısı alan 15 çocuk; kontrol grubunu ise tipik gelişim gösteren 15 çocuk olmak üzere toplam 30 çocuk oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Fonolojik Farkındalık Testi (FFT) ve Kekemelik Şiddeti Değerlendirme Aracı (KEŞİDA-4) kullanılmıştır. Müdahale süreci çalışma grubuna 8 hafta boyunca, haftada bir oturum olacak şekilde fonolojik farkındalık etkinlikleri ve minimal çiftler yaklaşımını içeren fonolojik terapi uygulanarak yürütülmüştür. Elde edilen veriler normal dağılım göstermediği için Mann–Whitney U, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Spearman Korelasyon Analizi gibi parametrik olmayan istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Sonuçlar, deney grubunun FFT son test puanlarının ön test puanlarına göre anlamlı derecede arttığını; kontrol grubunda ise belirgin bir değişim görülmediğini göstermiştir. FFT alt testleri incelendiğinde, özellikle fonem ayırt etme, fonem birleştirme, fonem silme, fonem ekleme ve fonem değiştirme gibi üst düzey fonolojik becerilerde deney grubunda anlamlı gelişme saptanmıştır. Kekemelik şiddetine ilişkin KEŞİDA sonuçlarına göre, çalışma grubunda toplam kekemelik şiddetinde, sıklık ve süre puanlarında anlamlı azalma görülmüştür. Ancak fonolojik farkındalık düzeyindeki değişim ile kekemelik şiddetindeki değişim arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bu bulgular, fonolojik terapinin okul öncesi kekeme çocuklarda fonolojik farkındalığı geliştirmede etkili olduğunu, kekemelik şiddetinde ise sınırlı ancak anlamlı bir iyileşme sağlayabildiğini göstermektedir. Fonolojik gelişimin akıcılıktaki değişimi doğrudan açıklamadığı anlaşılmaktadır. Araştırma sonuçları, fonolojik bozukluk ve kekemeliğin birlikte görüldüğü çocuklarda bütüncül ve çok bileşenli müdahale programlarının önemine işaret etmektedir.

Özet (Çeviri)

The purpose of this study was to examine the effects of phonological therapy on phonological awareness skills and stuttering severity in preschool children presenting with both stuttering and phonological disorders. Additionally, the study aimed to determine whether there is a relationship between changes in phonological awareness and changes in stuttering severity. The study group consisted of 15 children aged 5–6 years diagnosed with stuttering and phonological disorders, while the control group consisted of 15 typically developing children, making a total of 30 participants. Data were collected using the Phonological Awareness Test (FFT) and the Stuttering Severity Instrument (KEŞİDA-4). The intervention included phonological awareness activities and minimal pair therapy, delivered once a week for 8 weeks to the study group. Since the data did not show normal distribution, non-parametric statistical analyses including the Mann–Whitney U test, Wilcoxon Signed-Rank test, and Spearman correlation were applied. Results indicated that the study group demonstrated significant improvements in FFT post-test scores compared to pre-test scores, whereas no significant changes were observed in the control group. Analysis of FFT subtests revealed that children in the study group showed significant gains particularly in advanced phonological skills such as phoneme discrimination, phoneme blending, phoneme deletion, phoneme addition, and phoneme substitution. Regarding stuttering severity, KEŞİDA-4 results demonstrated that the study group displayed significant decreases in overall stuttering severity, including reductions in frequency and duration scores. However, no significant relationship was found between changes in phonological awareness and changes in stuttering severity. These findings suggest that phonological therapy is effective in enhancing phonological awareness among preschool children who stutter and present with phonological disorders, while providing limited yet meaningful improvements in stuttering severity. The lack of correlation between the two domains indicates that gains in phonological awareness do not directly explain changes in fluency. Overall, the results highlight the importance of comprehensive, multi-component intervention approaches for children exhibiting both phonological disorders and stuttering.

Geri Dön