Şirketlerin finansal performanslarının ölçümü: BİST Kurumsal Yönetim Endeksindeki firmaların finansal rasyolarla ÇKKV analizi
Measuring companies' financial performance: Financial ratio analysis of companies in the BIST Corporate Governance Index
- Tez No: 999812
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAMİDE ÖZYÜREK, DR. GALİP CİHAN YALÇIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ostim Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Finansal performans, işletmelerin belirli bir dönemde finansal kaynaklarını ne ölçüde etkin, verimli ve sürdürülebilir şekilde kullandığını ortaya koyan temel bir değerlendirme aracıdır. Finansal analiz yöntemleri, temel olarak işletmenin mevcut finansal durumunu ortaya koymak, geçmiş dönem performansını değerlendirmek ve geleceğe dönük finansal planlamalara altyapı oluşturmak amacıyla kullanılmaktadır. Bu bağlamda finansal analiz, yalnızca işletme içi yöneticiler için değil; yatırımcılar, kredi verenler ve diğer paydaşlar için de önemli bir karar destek aracıdır. Bu çalışama BIST Kurumsal Yönetim Endeksinde yer alan şirketlerin 2018-2023 yıllarına ait finansal performansları çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleriyle analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada çok kriterli karar verme yöntemlerinden SITDE ve MABAC yöntemi kullanılmıştır.Analize bankalar, finans kuruluşları,sigorta şirketleri ve araştırma dönemine ait eksik mali verisi olan şirketler çıkarılarak 28 şirket dahil edilmiştir. Firmaların mali verileri KAP (Kamu Aydınlatma Platformu)' dan alınmış olup 23 adet finansal rasyo analizde kullanılmıştır. Bulgulara göre 2018, 2019 ve 2021 yıllarında toplam yükümlülükler kriteri ön plana çıkmıştır.Bu durum borçluluk yapısının firma performansı üzerinde belirleyici bir rol oynadığını firmaların faaliyetlerini büyük ölçüde borçla finanse ettiğini ve bu borç yapısının performans sonuçlarını doğrudan şekillendirdiğini göstermektedir.2020 ve 2023 yıllarında ise dönem kar zararı ön plana çıkmakta olup firmaların performanslarının büyük ölçüde ilgili dönemde değer yaratma kapasiteleri tarafından belirlendiğini göstermektedir.2022 yılında ön plana çıkan kriter faaliyet karı olmuştur. Bu da firmaların finansal performansının ana faaliyetlerden elde edilen kârlılığa dayandığını, operasyonel verimlilik ve maliyet yönetiminin performans sıralamalarında kilit rol oynadığını ifade etmektedir. Firmaların dönemler arası finansal performans analizine bakıldığında ise 2018 ve 2020 yıllarında İskenderun Demir ve Çelik A.Ş firmasının en yüksek performansa sahip olduğu, 2021 yılında Enka İnşaat ve Sanayi A.Ş firmasının yüksek performans gösterdiği görülürken 2019, 2022 ve 2023 yıllarında ise Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. firmasının finansal performans sıralamasında ilk sırada yer aldığı görülmüştür. Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. firmasının 2020 ve 2021 yıllarında performans sıralamasında ilk sıralarda yer almaması COVID-19 döneminde olunmasının etkisi olarak görülebilmektedir.
Özet (Çeviri)
Financial performance is a fundamental assessment tool that reveals the extent to which businesses use their financial resources effectively, efficiently, and sustainably over a given period. Financial analysis methods are primarily used to reveal the current financial position of the business, evaluate past performance, and lay the groundwork for future financial planning. In this context, financial analysis is an important decision support tool not only for internal managers but also for investors, lenders, and other stakeholders. This study aims to analyze the financial performance of companies listed on the BIST Corporate Governance Index for the years 2018-2023 using multi-criteria decision-making (MCDM) methods. The SITDE and MABAC methods were used from among the multi-criteria decision-making methods in the study. Banks, financial institutions, insurance companies, and companies with missing financial data for the research period were excluded from the analysis, resulting in the inclusion of 28 companies. The companies' financial data was obtained from KAP (Public Disclosure Platform) and 23 financial ratios were used in the analysis. Findings show that the total liabilities criterion came to the fore in 2018, 2019, and 2021. This situation indicates that the debt structure plays a decisive role in company performance, that companies finance their activities largely through debt, and that this debt structure directly shapes performance results. In 2020 and 2023, net income for the period came to the fore, showing that the performance of companies was largely determined by their capacity to create value during the relevant period. In 2022, the criterion that came to the fore was operating income. This indicates that the financial performance of companies is based on the profitability derived from their main activities, and that operational efficiency and cost management play a key role in performance rankings. Looking at the financial performance analysis of companies between periods, it is seen that İskenderun Demir ve Çelik A.Ş. had the highest performance in 2018 and 2020, Enka İnşaat ve Sanayi A.Ş. performed well in 2021, while in 2019, 2022, and 2023, Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. ranked first in the financial performance rankings. The fact that Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. did not rank among the top performers in 2020 and 2021 can be attributed to the impact of the COVID-19 pandemic.
Benzer Tezler
- Kurumsal yönetim ve sürdürülebilirlik kapsamında performans ölçümü : BIST 100 Endeksi işletmelerinde bir uygulama
Performance measurement in the scope of corporate governance and sustainability: An application in BIST 100 iIndex businesses
MAZHAR DEDE
Doktora
Türkçe
2023
İşletmeManisa Celal Bayar Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT KARĞIN
- Kurumlar Vergisi Kanunu açısından sermaye şirketlerinde tasfiye, birleşme, nev'i değiştirme
Başlık çevirisi yok
BİLLUR YALTI
- Türkiye'deki dış ticaret sermaye şirketlerinin dünyadaki benzerleriyle karşılaştırmalı analizi
Başlık çevirisi yok
ERTAN ŞİDE