36–72 aylık çocukların problemli teknoloji kullanım düzeyleri ve ebeveynlerin medya aracılık rollerinin incelenmesi
Investigation of problematic technology use levels in children aged 36–72 months and the media mediation roles of parents
- Tez No: 999813
- Danışmanlar: PROF. DR. REMZİYE CEYLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Dijital ebeveynlik, Teknoloji, Teknolojik bağımlılık, Digital parenting, Technology, Technological dependence
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşamın erken yıllarında teknoloji kullanımı, sağladığı gelişimsel yararların yanı sıra çeşitli riskleri de beraberinde getirmektedir. Bu süreçte ebeveynlerin medya aracılık stratejileri, çocukların teknoloji kullanım alışkanlıklarının şekillenmesinde temel bir belirleyicidir. Bu araştırmada, 36–72 aylık çocukların problemli teknoloji kullanım düzeyleri ile ebeveynlerin medya aracılık rollerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline uygun olarak yürütülmüştür. Çalışma grubu, seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemiyle oluşturulmuştur. Örneklem grubunu, 2024–2025 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı 11 okul öncesi eğitimi kurumuna devam eden 36–72 aylık çocuklar ve onların ebeveynlerinden oluşan toplam 350 gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, katılımcılar tarafından doldurulan; araştırmacı tarafından geliştirilen“Demografik Genel Bilgi Formu,”Konca vd. (2022) tarafından geliştirilen“Çocuklar İçin Problemli Teknoloji Kullanımı Ölçeği”ve Şen vd. (2020) tarafından geliştirilen“Erken Çocukluk Ebeveyn Medya Aracılık Ölçeği”aracılığıyla elde edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 25 programı kullanılarak öncelikle uç değer ve normallik incelemeleri yapılmış; elde edilen veriler betimsel istatistikler ile uygun parametrik ve parametrik olmayan testler kullanılarak analiz edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde korelasyon analizi, yordayıcı etkilerin incelenmesinde ise regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırmada, katılımcı çocukların problemli teknoloji kullanım düzeylerinin düşük-orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Yapılan analizler sonucunda; çocukların problemli teknoloji kullanım düzeyleri ile ebeveynlerin öğrenim durumu, ailedeki çocuk sayısı, aileyle birlikte geçirilen süre, çocukların yaş grubu, çocukların doğum sırası, çocukların günlük teknolojik cihaz kullanım süresi ve çocukların teknolojik cihaz kullanım şekline (birlikte/yalnız) göre anlamlı farklılık olduğu bulunmuştur. Ayrıca ebeveynlerin medya aracılık düzeyleri ile ebeveynin yaşı, ebeveynin öğrenim durumu, ebeveynin günlük çalışma süresi, gelir düzeyi, ailedeki çocuk sayısı, aileyle birlikte geçirilen süre, çocuğun doğum sırası, çocuğun günlük teknolojik cihaz kullanım süresi ve çocuğun teknolojik cihaz kullanım şekline (birlikte/yalnız) göre anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Bunların yanında korelasyon analizi sonucuna göre, ebeveynlerin genel medya aracılık düzeyi ile çocukların problemli teknoloji kullanım düzeyleri arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki vardır. Regresyon analizi sonuçları, ebeveyn medya aracılık rollerinin çocukların problemli teknoloji kullanım düzeylerindeki toplam varyansın %13,4'ünü açıkladığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
While technology use in early childhood offers various developmental benefits, it also brings along several risks. In this process, parental mediation strategies are identified as a fundamental determinant in shaping children's technology usage habits. The aim of this study was to investigate the problematic technology use levels of children aged 36–72 months and the media mediation roles of their parents. The study was conducted using a quantitative research method based on the relational survey model. The study group was formed using a non-random convenience sampling method. The study group consists of 350 volunteer participants, including children aged 36–72 months and their parents, enrolled in 11 preschool education institutions affiliated with the Ministry of National Education in Istanbul during the 2024–2025 academic year. Data were obtained through the Demographic Information Form developed by the researcher, the“Problematic Technology Use Scale for Young Children”developed by Konca et al. (2022), and the“Early Childhood Parental Media Mediation Scale”developed by Şen et al. (2020). Data analysis was carried out using SPSS 25. Outlier and normality analyses were conducted first, followed by descriptive statistics and appropriate parametric and non-parametric tests. Correlation analysis was used to determine relationships between variables, and regression analysis was used to examine predictive effects. The findings indicated that children's problematic technology use levels were at a low to moderate level. The results indicated significant differences in children's problematic technology use levels according to parents' educational level, number of children in the family, time spent with the family, children's age group, birth order, daily technology use duration, and mode of technology use (with others/alone). In addition, significant differences were found in parental media mediation levels according to parents' age, educational level, daily working hours, income level, number of children in the family, time spent with the family, child's birth order, daily duration of technology use, and mode of technology use. Furthermore, correlation analysis revealed a significant negative relationship between parents' overall level of media mediation and children's problematic technology use levels. Regression analysis results indicated that parental media mediation roles explained 13.4% of the total variance in children's problematic technology use levels.
Benzer Tezler
- Makro besin elementlerinin (NPK) İzmir'de Mayıs ayında açığa dikilen 4-6 cm çevre büyüklüğündeki Gladiolus cinsine ait“hunting song”ve“Novalüx”kültür çeşitlerinin yumrularının gelişmeleri üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
TAHA ALİ AMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
ZiraatEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN HATİPOĞLU
- Mus musculus türü farelerde gözün gelişimi
The Development of eve of the albino mus musculus species of mice
EMEL YOLAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
MorfolojiCumhuriyet ÜniversitesiMorfoloji (histoloji ve Embriyoloji) Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜRSOY
- Sivas yöresinde izole edilen dermatofitler
Dermathopytes isolated in the Sivas area of Turkey
ÖZDER ÖZTUNALI
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
MikrobiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiMikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YAHYA HAKGÜDENER
- Alloxan'ın sıçan pankreası üzerine etkilerinin ışık ve elektron mikroskobu seviyelerinde araştırılması
Investigation about the effect of alloxan on the rat at light and electronmicroscopical levels
SAİM ÖZDAMAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
BiyokimyaCumhuriyet ÜniversitesiMorfoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜRSOY
- Bir pamuk iplikhanesinde fiili çalışma metodlarının incelenmesi ve mevcut işlemlerin standart sürelerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
MÜRŞİDE KESEROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İşletmeEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA NAZMİ ERCAN