Exploring the essay film as a narrative liberation
Anlatısal bir özgürleşme biçimi olarak deneme filminin incelenmesi
- Tez No: 999282
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZEYNEP TALAY TURNER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Felsefe, Performing and Visual Arts, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Deneme filmi, Düşünümsellik, Feminist kuram, Feminist üslupbilim, Sinema, Özdüşünümsel, Essay film, Reflexivity, Feminist theory, Feminist Stylistics, Cinema, Self-reflexive
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Bilgi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, sinemada geleneksel ve klasik anlatı biçimlerinin ötesinde, deneme filmini özgürleştirici bir anlatı formu olarak, Chantal Akerman'ın News from Home (1976) ve Agnès Varda'nın Jane B. par Agnès V. (1988) filmlerinin yakın çözümlemeleri aracılığıyla incelemektedir. Tarihsel olarak, sinematik meşrutiyetin temel ölçütü olarak kabul edilen klasik anlatı, doğrusal ilerleme, nedensellik ve çözülme ilkelerine dayanır; ancak tarafsız olmaktan ziyade, izleme deneyimini, öznelik biçimlerini ve anlamın üretimini şekillendiren bir ideolojik yapı olarak işlev görür. Bununla birlikte, bu çalışma klasik anlatıların, sinemanın parçalanma, belirsizlik ve çoklukla tanımlanan deneyimlerini ifade etme kapasitesini sınırladığını gösterir. Bu çalışmada felsefi ve edebî gelenek içinde konumlandırılan denemecilik, süreç, düşünümsellik ve geçicilik temelli bir düşünme biçimi olarak tanımlanır. Deneme filminin, bu düşünme biçimini sinemaya, imgeyi, sesi, ritmi ve zamanı, anlatısal temsilin araçları olmaktan çıkarıp doğrudan düşüncenin mekânları hâline getirerek aktardığını savunur. Denemeci biçim, feminist film kuramı çerçevesinde ele alınmaktadır. Klasik anlatı sineması, tarihsel olarak kadınları düşüncenin öznesi olmaktan ziyade bakışın nesnesi olarak konumlandırdığı, anlatısal faaliyeti ise hâkimiyet ile ilişkilendirdiği yerde deneme filmi, egemenlik dayatmayan varoluşlara ve seslere olanak tanır. Akerman ve Varda'nın filmlerinin biçimsel ve kuramsal çözümlemeleri aracılığıyla, bu tezin amacı, deneme filminin, bedensellik ve özdüşünümsel bakış biçimleri yoluyla anlatısal otoriteyi nasıl yeniden yapılandırdığını göstermektedir. Son olarak, deneme filmini bir tür olarak değil, tamamlanmamış, ilişkisel ve hareket hâlinde kalabilme kapasitesiyle anlatısal özgürlüğü yeniden düşünen bir sinematik pratik olarak konumlandırmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis explores the essay film as a liberating narrative form beyond traditional and classical modes of storytelling in cinema through close analyses of News from Home (1976) by Chantal Akerman and Jane B. par Agnès V. (1988) by Agnès Varda. Historically regarded as the primary measure of cinematic legitimacy, classical narrative relies on principles of linear progression, causality, and resolution; however, rather than being neutral, it functions as an ideological structure that shapes spectatorship, forms of subjectivity, and the production of meaning. Therefore, this study demonstrates that classical narrative limits cinema's capacity to articulate experiences defined by fragmentation, uncertainty, and multiplicity. This study situates essayism within a philosophical and literary tradition and defining it as a mode of thinking grounded in process, reflexivity, and transience. It argues that the essay film translates this mode of thinking into cinema by transforming image, sound, rhythm, and duration into direct sites of thought rather than tools of narrative representation. The essayistic form is approached within the framework of feminist film theory. Where classical narrative cinema has historically positioned women as objects of vision rather than subjects of thought, and has associated narrative activity with mastery, the essay film enables presences and voices that do not impose dominance. Through close formal and theoretical analyses of Akerman's and Varda's films, the aim of this thesis is to demonstrate how the essay film reconfigures narrative authority through embodiment and self-reflexive modes of looking. Ultimately, it positions the essay film not as a genre, but as a cinematic practice that rethinks narrative freedom through its capacity to remain unfinished, relational, and in motion.
Benzer Tezler
- The gaze and the female subject in Agnes Varda films
Bakış ve Agnes Varda filmlerinde kadın özne
DİLARA EREN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiKültürel Çalışmalar Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU ÇİĞDEM THWAITES DİKEN
- Hıtchcock sinemasında mahremiyet kaybı ve tekinsizlik kavramları üzerine freudyen ve fenomenolojik bir okuma
A freudian and phenomenological reading on the loss ofprivacy and the concept of the uncanniness inhitchcock's cinema
MELTEM ÖZGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ELVAN ERKMEN
- Bir iletişim arayüzü olarak kent: İz bırakma ve haritalama
The city as a communication interface: Tracing and mapping
HANDE SERMET TOPÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İPEK VEDİA YÜREKLİ İNCEOĞLU
- Exploring the effects of course-integrated scenario-based computer role-playing games (CRPGs) on EFL students' writing performance, engagement and anxiety
Ders içeriğine entegre senaryo tabanlı bilgisayar rol yapma oyunlarının (CRPG'ler) İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin yazma performansı, katılımı ve kaygısı üzerindeki etkilerinin incelenmesi
NAZ PAÇALI
Doktora
İngilizce
2026
Eğitim ve ÖğretimYeditepe Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP BANU KOÇOĞLU
- Hayao Miyazaki filmleri üzerine felsefi bir deneme
A philosophical essay on the films of Hayao Miyazaki
MERVE ATAKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
FelsefeAydın Adnan Menderes ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ONUR KARTAL