Pap tedavisi alacak obstrüktif uyku apne sendromlu hastalarıntitrasyon gecesi, sabahı ve uzun süreli takipte uyku kalitesinideğerlendirme anket sonuçları
Sleep quality evaluation survey results of obstructive sleep apnea syndrome patients who will receive pap treatment on titration night, morning and long-term follow-up
- Tez No: 998972
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM HİKMET FIRAT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Göğüs Hastalıkları, Chest Diseases
- Anahtar Kelimeler: Obstrüktif Uyku Apne Sendromu, PAP tedavisi, titrasyon, uyku kalitesi, tedavi uyumu, Obstructive Sleep Apnea Syndrome, PAP therapy, titration, sleep quality, treatment compliance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Etlik Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: Bu çalışma, orta ve ağır şiddetli Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OSAS) tanısı almış hastalarda Pozitif Havayolu Basıncı (PAP) tedavi öncesi, titrasyon sabahı ve uzun dönem (4-6 hafta) PAP kullanım sonrası yapılan anket sonuçlarını değerlendirerek tedaviye uyum ve uyku kalitesi açısından olası etkenleri belirlemek, titrasyon gecesi tedavi uyumunun hastanın uzun dönemde PAP tedavi kompliyansını öngörmedeki etkisini ve kompliyansı etkileyen faktörleri araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, prospektif kesitsel bir çalışma olarak planlandı. Ankara Etlik Şehir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği, Uyku Bozuklukları Tanı&Tedavi Merkezi'nde yapılan polisomnografi sonrası orta ve ağır şiddetli OSAS tanısı konulan ve PAP tedavisine karar verilen 130 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar, titrasyon öncesi ve sabahında uygulanan soru formları ile değerlendirildi, ayrıca uzun dönem (4-6 hafta) kullanım sonrası PAP cihazına uyumları ve tedavi etkileri benzer sorularla karşılaştırıldı. Tüm hastaların Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ) skorları, Apne-Hipopne İndeks(AHI) şiddet değerleri ve hastaların demografik özelliklerinin, uyku kalitesi ve PAP tedavisine uyum ile ilişkisi de araştırıldı. Verilerin analizinde bağımlı gruplar için t testi (Paired Sample t test), bağımsız gruplar için Mann Whitney U testi ve Kruskal wallis H testi yapıldı. Bağımlı gruplar arası farkları karşılaştırmak amacıyla Mc NEMAR testi kullanıldı. Bulgular: Bu çalışmaya PAP tedavi endikasyonu bulunan toplam 130 hasta (109 erkek, 21 kadın) dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 50.4 ± 10.6 idi. Katılımcıların 97'sinde (%74.6) ağır şiddetli OSAS (AHİ ≥30 ), 33'ünde (%25.4) ise orta şiddetli OSAS (AHİ: 15-30) saptandı. Ortalama Body Mass Indeks(BMI) 32.7 ± 4.8, ortalama boyun çevresi 42.3 ± 3.5 cm, bel-kalça oranı ise 1.0 ± 0.7 olarak hesaplandı. Hastaların PAP tedavi öncesinde %53.5'i uyku kalitesini yetersiz olarak değerlendirirken, %74.4'ü gündüz aşırı uykululuk tanımladı. Ancak, uzun dönem PAP kullanımı sonrasında subjektif uyku kalitesinde ve semptomlarda belirgin iyileşme gözlendi. Uykuya dalma süresi anlamlı olarak kısaldı (p=0.001) ve toplam uyku süresi anlamlı düzeyde arttı (p=0.014). Titrasyon uygulanan sabah uykusunu“yetersiz”olarak tanımlayan hastaların %73.1'inin, uzun dönem PAP tedavi kullanımından sonra uykusunu“yeterli”olarak değerlendirdiği görüldü(p=0.001). Aynı şekilde titrasyon sabahı uyanmakta zorlanan hastaların %60'ı uzun dönem PAP tedavi sonrası uyanmakta zorlanmadığını bildirdi(p=0.048). Sabah baş ağrısı şikayetlerinde gerek tedavi öncesi gerekse de titrasyon sabahına göre uzun dönem PAP tedavisi sonunda anlamlı derecede azalma izlendi(p=0.019). Uyku bölünmesi yaşayan 109 hasta sayısı uzun dönem PAP tedavi sonrasında 91'e geriledi(p=0.045), uyku bölünme sıklığında tedavi ile anlamlı derecede azalma olduğu belirlendi(p=0.001). Hastalar titrasyon sabahı ve uzun dönem PAP tedavi sonrası karşılaştırıldığında gece rüya görme sıklığında artış(p=0.001) ve %85.3'ünde genel uyku kalitesinin arttığını belirtti(p=0.001). Uzun dönem PAP tedavi sonrasında tedavi öncesine göre Epworth Uykululuk Ölçeği(EUÖ) puanları anlamlı şekilde düştü(p=0.001). Hastaların demografik ve antropometrik özellikleri, EUÖ, AHİ değerleri ile yapılan çoklu varyans analizinde; 50 yaş altı ağır şiddetli erkek OSAS hastalarında uzun dönem PAP tedavi sonrası uyku kalitelerinde anlamlı düzelme olduğu(p=0.001), yine erkek cinsiyet ve orta-ağır şiddetli OSAS hastalarının uzun dönem PAP tedavi sonrası EUÖ değerlerinde belirgin düzelme olduğu(p=0.001) görüldü. Kadın cinsiyete göre ise anlamlı korelasyon bulunamadı. Bu durum araştırmadaki kadın hasta sayı azlığına bağlandı. Sonuç: Bu çalışma, OSAS hastalarında PAP tedavisinin etkinliğini ve hasta uyumunu değerlendiren ve olası etkenleri inceleyen önemli veriler sunmaktadır. PAP tedavisinin uyku kalitesini artırdığı, gündüz uykululuğunu azalttığı ve hastaların genel uyku algısını iyileştirdiği tespit edildi. Hastaların titrasyon gecesi deneyimi uzun dönem PAP uyumu açısından belirleyici olup, hastanın PAP tedavisine uyumu (kompliyans) açısından önemi vurgulandı. Aynı zamanda hastaların bir gecelik titrasyon sonrası deneyimlerine yönelik verdikleri cevapların uzun dönem cihaz kompliyansına yönelik bir gösterge olmayıp, hastaların çoğunun uzun dönem PAP tedavisi sonrası uyku kalitelerinin olumlu yönde düzeldiğini bildirmeleri, PAP tedavisi alacak hastalara cihazlarını ısrarla kullanmaları yönünde telkinde bulunulması gerektiği sonucuna varıldı. 50 yaş altı ağır uyku apneli erkek hastaların PAP tedavi kompliyansının daha kolay olacağı görüşüne varıldı. Bu bulgular gelecekte yapılacak çalışmalarla, tedaviye uyumu artırmaya yönelik stratejilerin geliştirilmesinde, PAP tedavisine uyumlu hastaların belirlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Objective: This study aims to evaluate the results of questionnaires administered before Positive Airway Pressure (PAP) therapy, on the titration night, the morning after titration, and after long-term (4-6 weeks) PAP usage in patients diagnosed with moderate to severe Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS). The study seeks to identify potential factors influencing treatment adherence and sleep quality, as well as to assess the impact of treatment compliance on the titration night in predicting long-term PAP therapy adherence. Materials and Methods: This study was designed as a prospective cross- sectional study. A total of 130 patients diagnosed with moderate to severe Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS) following polysomnography at the Sleep Disorders Diagnosis and Treatment Center of Ankara Etlik City Hospital, Department of Pulmonary Diseases, and scheduled for Positive Airway Pressure (PAP) therapy were included. Patients were assessed using questionnaires administered before admission for the titration night, the morning after titration, and after long-term (4-6 weeks) PAP usage, evaluating adherence to PAP therapy and treatment effects through similar questions. The relationship between patients' demographic characteristics, Epworth Sleepiness Scale (ESS) scores, Apnea- Hypopnea Index (AHI) severity, sleep quality, and PAP therapy adherence was also investigated. Data analysis included paired sample t-test for dependent groups, Mann-Whitney U test and Kruskal-Wallis H test for independent groups. McNemar's test was used to compare differences between dependent groups.. Results: A total of 130 patients (109 males, 21 females) with an indication for PAP therapy were included in this study. The mean age of the patients was 50.4 ± 10.6 years. Severe OSAS (AHI ≥30) was identified in 97 participants (74.6%), while 33 (25.4%) had moderate OSAS (AHI: 15–30). The mean Body Mass Index (BMI) was calculated as 32.7 ± 4.8, the mean neck circumference as 42.3 ± 3.5 cm, and the waist-to-hip ratio as 1.0 ± 0.7. Before PAP therapy, 53.5% of the patients rated their sleep quality as inadequate, and 74.4% reported excessive daytime sleepiness. However, a significant improvement in subjective sleep quality and symptoms was observed following long-term PAP therapy. Sleep onset latency was significantly reduced (p=0.001), and total sleep duration significantly increased (p=0.014). Among patients who described their sleep as“inadequate”following the titration night, 73.1% later rated their sleep as“sufficient”after long-term PAP therapy (p=0.001). Similarly, 60% of those who reported difficulty waking up on the morning after titration no longer had this issue following long-term PAP therapy (p=0.048). A significant reduction in morning headache complaints was observed at the end of long-term PAP therapy compared to both the pre-treatment period and the titration night (p=0.019). The number of patients experiencing sleep fragmentation decreased from 109 to 91 after long-term PAP therapy (p=0.045), with a significant reduction in the frequency of sleep fragmentation (p=0.001). When comparing the titration night with the post–long-term PAP therapy period, there was a significant increase in the frequency of dreaming (p=0.001), and 85.3% of the patients reported an overall improvement in sleep quality (p=0.001). The Epworth Sleepiness Scale (ESS) scores showed a significant decrease after long-term PAP therapy compared to the pre- treatment period (p=0.001). In the multivariate analysis of demographic and anthropometric characteristics, ESS scores, and AHI values, significant improvement in sleep quality was observed in male patients under 50 years of age with severe OSAS following long-term PAP therapy (p=0.001). Additionally, male gender and moderate-to-severe OSAS were associated with a significant improvement in ESS scores after long-term PAP therapy (p=0.001). However, no significant correlation was found in the female subgroup, which was attributed to the limited number of female patients in the study. Conclusion: This study provides significant data on the efficacy of PAP therapy and patient adherence in OSAS, as well as potential influencing factors. PAP therapy was found to improve sleep quality, reduce daytime sleepiness, and enhance patients' overall perception of sleep. The experience of patients during the titration night was identified as a critical determinant of long-term PAP adherence, emphasizing its importance in predicting compliance. Furthermore, the dissatisfaction expressed by some patients regarding sleep quality after a single-night titration was not a predictor of long-term device compliance. The majority of patients reported a progressive improvement in sleep quality over time, highlighting the necessity of encouraging patients to persist with PAP therapy despite initial discomfort. These findings hold significant implications for future research aimed at developing strategies to enhance treatment adherence and identifying patients more likely to comply with PAP therapy.
Benzer Tezler
- Obstruktif uyku apne sendromlu hastalarda pozitif hava yolu basıncı tedavisine uyumu etkileyen faktörler
Factors affecting adherence to positive airway pressure therapy in patients with obstructive sleep apnea syndrome
FERHAT SAĞUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Göğüs HastalıklarıNecmettin Erbakan ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM YOSUNKAYA
- Obstrüktif uyku apne sendromlu hastalarda apne hipopne indeksi ve oksijen desaturasyon indeksinin PAP tedavi uyumuna etkisinin retrospektif incelenmesi
A retrospective study the effect of apnea hypopnea index and oxygendesaturation index on PAP therapy adaptation in patients withobstructive sleep apnea sydrome
GÖRKEM BAYDOĞAN TÜRKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Göğüs HastalıklarıBursa Uludağ ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KARADAĞ
- İntestinal bariyer ve fonksiyon yetmezliğinin kanser kaşeksisindeki rolü
The role of intestinal barrier and function deficiency in cancer cachexia
ZEYNEP ERTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
OnkolojiSakarya Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMİL BİLİR
- PAP tedavisi alan obstrüktif uyku apneli hastalarda tedavi öncesi ve sonrası pro-inflamatuar belirteçlerin ve solunum fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of pro-inflammatory markers and respiratory functions before and after PAP therapy in patients with obstructive sleep apnea
HAZAL KIRCA EZBER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Göğüs HastalıklarıSağlık BakanlığıGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM HİKMET FIRAT
- İdiyopatik pulmoner fibrozis olgularında uykuda solunum bozuklukları sıklığı ve PAP tedavisi
Frequency of sleep respiratory disorders and PAP treatment in patients with idiopathic pulmonary fibrosis
GÖRKEM VAYISOĞLU ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Göğüs HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENVER YALNIZ