Geri Dön

Fen bilimleri dersi öğretim programındaki“sürdürülebilir yaşam”ünitelerinin gelecek nesil fen standartları çerçevesinde incelenmesi

Investigation of“sustainable life”units in science curriculum within the framework of next generation science standards

PDF İndir

  1. Tez No: 998012
  2. Yazar: SADE NUR MUSLU DÖNMEZ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLİZ AYDIN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın temel amacı, Next Generation Science Standards (NGSS) kapsamında yer alan Performans Beklentileri (PEs) ile Türkiye'nin 2024 Fen Bilimleri Öğretim Programında bulunan Sürdürülebilir Yaşam Üniteleri Öğrenme Çıktılarının (SYÜ-ÖÇ) karşılaştırılmasıdır. Araştırma, fen eğitiminin küresel standartlarla ulusal düzeyde geliştirilen programlar arasındaki uyumunu ortaya koymayı, benzerlik ve farklılıkları belirlemeyi ve sürdürülebilirlik odaklı eğitim politikalarına katkı sunmayı hedeflemektedir. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımıyla desenlenmiş; yöntem olarak doküman incelemesi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak NGSS'de yer alan PEs ile Türkiye'nin 2024 Fen Bilimleri Öğretim Programında tanımlanan SYÜ-ÖÇ'ler ele alınmıştır. Bu verilerin çözümlenebilmesi için araştırmacı tarafından ayrıntılı bir rubrik geliştirilmiş, rubrik aracılığıyla her iki programın öğrenme çıktıları (ÖÇ) sistematik biçimde karşılaştırılmıştır. Rubrikte öğrenme hedeflerinin boyutları, içerik kapsamı, beceri düzeyi ve sürdürülebilirlik bağlantıları dikkate alınmıştır. Kodlama süreci iki araştırmacı tarafından bağımsız olarak yürütülmüş, elde edilen kodlar karşılaştırılarak Miles ve Huberman'ın güvenirlik formülü uygulanmış ve yüksek bir güvenirlik yüzdesi elde edilerek analizlerin tutarlılığı sağlanmıştır. Verilerin analizi, içerik analizi tekniğiyle gerçekleştirilmiş; tematik kodlamalar aracılığıyla benzerlikler ve farklılıklar kategoriler halinde sınıflandırılmıştır. Bulgular, NGSS-PEs'in üç boyutlu öğrenme yaklaşımı çerçevesinde öğrencilere disiplinler arası düşünme, bilimsel süreçleri kullanma, problem çözme ve kavramlar arası ilişki kurma becerileri kazandırmaya odaklandığını göstermiştir. NGSS'deki performans beklentilerinin gözlemlenebilir ve ölçülebilir olması, öğrenme sürecinde öğrencilerin gelişimlerinin daha net biçimde izlenmesine olanak tanımaktadır. Buna karşılık Türkiye'nin 2024 Fen Bilimleri Öğretim Programı, SYÜ-ÖÇ'ler aracılığıyla çevresel farkındalık, sürdürülebilir yaşam becerileri, değerler eğitimi ve toplumsal sorumluluk gibi alanlara daha güçlü vurgu yapmaktadır. Bu durum, programın yalnızca bilimsel bilgi aktarımıyla sınırlı kalmadığını, bireylerin yaşam boyu öğrenme alışkanlıkları kazanmalarını ve çevresel duyarlılık geliştirmelerini hedeflediğini göstermektedir. İki program arasındaki ortak nokta, öğrenci merkezliliği, sorgulamaya dayalı öğrenme ve eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesidir; temel farklılık ise NGSS'nin ölçülebilir ve yapılandırılmış performans kriterleriyle sistematik bir çerçeve sunması, Türkiye programının ise sürdürülebilirlik ve değerler eğitimini fen eğitiminin merkezine yerleştirmesidir. Araştırmanın sonuçları, fen eğitiminin yalnızca bilgi aktarımına odaklanmasının yetersiz olduğunu, öğrencilerin bilimsel süreç becerileri, problem çözme yetenekleri, çevresel sorumluluk bilinci ve sürdürülebilir yaşam anlayışı ile donatılmaları gerektiğini ortaya koymuştur. Araştırmadan elde edilen öneriler; fen eğitimi programlarında disiplinler arası bağlantıların güçlendirilmesi, SYÜ-ÖÇ'lerin tüm sınıf düzeylerinde daha sistematik ve etkin biçimde uygulanması, öğretmenlerin yenilikçi pedagojik yaklaşımlarla donatılması için hizmet içi eğitimlerin artırılması ve öğrencilerin günlük yaşamla ilişkilendirebilecekleri etkinliklerin çoğaltılmasıdır. Ayrıca öğretim programlarının sürekli güncellenerek küresel standartlarla uyumlu hale getirilmesi ve sürdürülebilirlik odaklı öğrenme hedeflerinin ulusal düzeyde eğitim politikalarına entegre edilmesi önerilmektedir. Sonuç olarak, fen eğitiminin evrensel standartlarla uyumunu güçlendirirken aynı zamanda sürdürülebilir yaşam hedeflerinin hayata geçirilmesi için gerekli stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlamaktadır. Çalışmanın, eğitim politikaları ve uygulamaları için yönlendirici nitelikte olduğu ve fen eğitiminin küresel ve yerel öncelikler arasında nasıl bir denge kurabileceğine dair kapsamlı bir yol haritası olabileceği düşünülmektedir.

Özet (Çeviri)

The primary aim of this study is to compare the Performance Expectations (PEs) within the Next Generation Science Standards (NGSS) and the Learning Outcomes of the Sustainable Life Units (SYÜ-ÖÇ) in Türkiye's 2024 Science Curriculum. The study seeks to reveal the alignment between global standards and nationally developed programs, to identify similarities and differences, and to contribute to sustainability-oriented educational policies. The research was designed as a qualitative study, employing document analysis as the method. The data sources consisted of the PEs included in the NGSS and the SYÜ-ÖÇ defined in Türkiye's 2024 Science Curriculum. To analyze these data, a detailed rubric was developed by the researcher, and the learning outcomes of both programs were systematically compared using this rubric. The rubric considered dimensions such as the scope of learning objectives, content coverage, skill levels, and connections to sustainability. The coding process was carried out independently by two researchers, and Miles and Huberman's reliability formula was applied to the results, yielding a high percentage of agreement that ensured the consistency of the analysis. Data analysis was conducted through content analysis, with thematic coding used to classify similarities and differences into categories. The findings revealed that NGSS-PEs, through its three-dimensional learning approach, focus on enabling students to develop interdisciplinary thinking, use scientific processes, solve problems, and establish cross-conceptual connections. The observable and measurable nature of the NGSS performance expectations allows student progress to be more clearly monitored throughout the learning process. In contrast, Türkiye's 2024 Science Curriculum emphasizes environmental awareness, sustainable living skills, values education, and social responsibility more strongly through SYÜ-ÖÇ, thereby highlighting the social responsibility dimension of science education. This demonstrates that the program is not limited to the transmission of scientific knowledge but also aims to cultivate lifelong learning habits and foster environmental sensitivity. The common ground between the two programs is their focus on learner-centeredness, inquiry-based learning, and the development of critical thinking skills, while the main distinction lies in the NGSS's systematic framework with measurable performance criteria and Türkiye's program centering sustainability and values education within science education. The results of the study indicate that focusing solely on knowledge transmission is insufficient, and that students must also be equipped with scientific process skills, problem-solving abilities, environmental responsibility, and an understanding of sustainable living. The study suggests strengthening interdisciplinary connections within science curricula, ensuring that SYÜ-ÖÇ are applied more systematically and effectively across all grade levels, increasing in-service training for teachers on innovative pedagogical approaches, and incorporating more activities that students can connect with their daily lives. Furthermore, it is recommended that science curricula be continuously updated to align with global standards and that sustainability-oriented learning objectives be integrated into national educational policies. In conclusion, while reinforcing the alignment of science education with international standards, this study also contributes to the development of strategies necessary for achieving sustainable living goals. It is considered that the study provides guiding insights for educational policies and practices and may serve as a comprehensive roadmap for balancing global and local priorities in science education.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1017766

    Fen bilimleri dersi öğretim programının küresel sürdürülebilir kalkınma amaçlarına uygunluk açısından incelenmesi

    Investigation of science curriculum in terms of compliance with global sustainable development goals

    YAVUZ UYAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KARABAL

  2. Tez No

    465421

    Sürdürülebilir cephe tasarımı eğitiminin iyileştirilmesi için uygulama projesi dersi kapsamında model önerisi, İTÜ örneği

    A modal proposal in the scope of construction project course for bettering sustainable building envelope design education, ITU case

    ELİF SARPAŞAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. FATİH YAZICIOĞLU

  3. Tez No

    970272

    Estonya doğa bilimleri dersi ve Türkiye fen bilimleri dersi öğretim programlarının çevresel sürdürülebilir kalkınma hedeflerine göre karşılaştırılması

    Comparison of the estonian science curriculum and the Turkish science curriculum in terms of environmental sustainable development goals

    RÜYA ÖRSÇELİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimMersin Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUTLU NİSA ÜNALDI CORAL

  4. Tez No

    885331

    Yaşam ve teknoloji temelli ekoloji öğrenme modelinin tasarlanması ve değerlendirilmesi

    Designing and evaluation of life and technology based ecology learning model

    VİLDAN BOZ KÖMÜ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ASLI GÖRGÜLÜ ARI

  5. Tez No

    1007074

    İlkokul fen bilimleri öğretim programlarının sağlık okuryazarlığı açısından karşılaştırmalı incelenmesi

    A comparative examination of primary school science curricula in terms of health literacy

    AMİNE SİNEM EROL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Temel Eğitim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RABİA SARIKAYA

Geri Dön