Geri Dön

The neurophysiological basis of perceptual decision errors and metacognitive processes: An event-related potential study

Algısal karar hataları ve üstbilişsel süreçlerin nörofizyolojik temelleri: Bir olay-ilişkili potansiyel çalışması

PDF İndir

  1. Tez No: 997899
  2. Yazar: ÖZNUR ÇAMOĞLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. METEHAN IRAK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Algısal karar verme, Bilişsel farkındalık, Bilişsel hatalar, Bilişüstü farkındalık, Görsel algılama, Olay ilişkili potansiyeller, Üstbiliş, Üstbilişsel düşünme, Üstbilişsel izleme, Üstbilişsel yargı, Perceptual decision making, Metacognitive, Cognitive errors, Matacognitive awereness, Visual perception, Event related potentials, Metacognitive thinking, Metacognitive monitoring, Metacognitive judgment
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Bilişsel Nöropsikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Bilişsel Nöropsikoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Algısal karar verme, belirsizlik ve hata farkındalığı bağlamında içsel bilişsel mekanizmalar tarafından şekillendirilir. Bireyin kendi bilişsel performansını izleme, değerlendirme ve yeniden yapılandırma kapasitesi olarak tanımlanan üstbilişsel kontrol, adaptif davranış için temel bir süreçtir. Bu çalışma, yeni bir karar-yeniden karar paradigması kullanarak üstbilişsel kontrolün belirsizlik ve algısal hata farkındalığı üzerindeki etkilerini davranışsal ve nörofizyolojik düzeyde incelemiştir. Katılımcılar algısal uyaranları değerlendirmiş, ardından kararlarını yeniden değerlendirme ve değiştirme fırsatı elde etmiştir. Yanıtlar, doğru, bilme hissi (BH, belirsiz) ve yanlış (hata) kararlar olarak sınıflandırılmıştır. Davranışsal bulgular, yeniden karar aşamasında doğru kararların arttığını; BH ve yanlış kararların ise azaldığını göstermiştir. Tepki süresi analizleri, doğru kararlar için en kısa, yanlış kararlar için ise en uzun olduğunu ve yeniden karar aşamasında tüm karar türlerinde tepki sürelerinin azaldığını ortaya koyarak verimli bir karar verme sürecine işaret etmiştir. Olay-ilişkili potansiyel bulguları, zamansal olarak sıralı bir süreç örüntüsü göstermiştir: Erken bileşenler (EN, P100, N100), BH ve yanlış kararlarda artan algısal dikkati; orta dönem bileşenler (P200, N200), belirsizlik ve hata durumunda artan bilişsel kontrol ve dikkat yönelimini; geç bileşenler (N400 ve Geç Pozitiflik [LP]) yeniden analiz ve üstbilişsel değerlendirme süreçlerini yansıtmıştır. Genel olarak, yeniden karar aşaması, erken bileşenlerde (EN, P100, N100) artan genlikler ve geç bileşenlerde adaptif düzenlemelerle karakterize edilmiş, duyusal işlemlemeden değerlendirmeye dayalı kontrol mekanizmalarına doğru nöral bir geçişi göstermiştir. Bulgular, yeniden değerlendirmenin yalnızca karar doğruluğunu artırmakla kalmayıp, aynı zamanda belirsizlik yönetimi ve algısal hata farkındalığını destekleyen üstbilişsel izleme mekanizmalarını da güçlendirdiğini göstermektedir. Bu çalışma, üstbilişsel kontrolün algısal kararlarda dinamik ve öz-düzenleme yapısına ilişkin bütüncül zamansal ve davranışsal kanıtlar sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

Perceptual decision-making is shaped by internal cognitive mechanisms, particularly uncertainty and error awareness. Metacognitive control, the ability to monitor, evaluate, and restructure one's own cognitive performance, is essential for adaptive behavior. This study examined the effects of metacognitive control on uncertainty and perceptual error awareness at behavioral and neurophysiological levels using a novel decision-re-decision paradigm. Participants evaluated perceptual stimuli and subsequently re-evaluated and potentially revised their decisions. Responses were categorized as Hit (correct), Feeling of Knowing (FOK; uncertain), and False (error) decisions. Behavioral findings showed that correct decisions increased during the re-decision phase, while FOK and False responses decreased. Reaction time analyses revealed that responses were shortest for Hit decisions, longest for False decisions, and decreased across all decision types during re-decision, indicating more efficient decision-making processing. Event-related potential findings revealed a temporally ordered sequence of processes: Early components (EN, P100, N100) reflected increased perceptual attention in FOK and False decisions; mid-latency components (P200, N200) reflected enhanced cognitive control and attention orientation under uncertainty and error; and late components (N400, Late Positivity [LP]) indexed re-analysis and metacognitive evaluation. Overall, the re-decision phase was characterized by increased amplitudes in early components and adaptive modulations in later components, indicating a neural shift from sensory processing toward evaluative control. The results demonstrate that re-evaluation not only increases decision accuracy but also strengthens metacognitive monitoring mechanisms that support uncertainty management and perceptual error awareness. This study provides integrated temporal and behavioral evidence for the dynamic and self-corrective nature of metacognitive control during perceptual decisions.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1010176

    Türkiye'de medya aracılığıyla işçilerin sendikal algısının biçimlenişi: Endüstri ilişkileri sistemine yönelik söylemsel ve bilişsel müdahalenin nörobilimsel çözümlemesi

    The formation of workers' perceptions of trade unions through media in Turkey: A neuroscientific analysis of discursive and cognitive interventions in the industrial relations system

    EMRULLAH TEKİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul Üniversitesi

    Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SAYIM YORGUN

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SELAMİ VAROL ÜLKER

  2. Tez No

    638490

    Evaluating the users' emotional-perceptual experience of place and environmental preferences: Neuro-architecture approach

    Kullanıcıların duygusal-algısal mekan deneyiminin ve çevresel tercihlerinin değerlendirilmesi: Nöro-mimari yaklaşım

    NAVID KHALEGHIMOGHADDAM

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2020

    MimarlıkSelçuk Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAVVA ALKAN BALA

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜZİN ÖZMEN

  3. Tez No

    1002543

    The impact of emotion regulation skills on psychological resilience and brain activity in healthy adults

    Sağlıklı yetişkinlerde duygu düzenleme becerilerinin psikolojik sağlamlık ve beyin aktivitesi üzerindeki etkisi

    MELİKE TÜRKER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    NörolojiÜsküdar Üniversitesi

    Nörobilim Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KAAN İLDİZ

  4. Tez No

    129420

    Analysis of single trial evoked potentials using neural network structures and radial basis functions

    Tek denemeli uyarılmış gerilimlerin sinir ağı yapılarıyla ve ışınsal temelli işlevlerle çözümlenmesi

    RÜŞTÜ MURAT DEMİRER

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2002

    Tıbbi BiyolojiBoğaziçi Üniversitesi

    Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. H. ÖZCAN GÜLÇÜR

  5. Tez No

    478061

    İntradural spinal tümör cerrahisinde intraoperatif nöromonitörizasyon kullanımının sonuç üzerine etkileri

    The effects on the results of the application of intraoperative neuromonitarization techniques during intradural spinal surgery

    MUSTAFA SERDAR BÖLÜK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    NöroşirürjiEge Üniversitesi

    Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERKİN ÖZGİRAY

Geri Dön