Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu olan bireylerin duyu profilleri ve emosyon regülasyon güçlüklerinin klinik değişkenler ile ilişkisinin incelenmesi
Sensory profiles and emotion regulation difficulties in adults with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder: an examination of their relationship with clinical variables
- Tez No: 997668
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE SAKALLI KANİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Dikkat eksikliği ve aşırı hareketlilik bozukluğu, Attention deficit and hyperactivity disorder
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanılı bireylerin duyusal işlemleme profilleri ve emosyon regülasyon güçlüklerini incelemek ve bu özelliklerin çeşitli klinik değişkenlerle ilişkisini değerlendirmektir. Araştırmada duyusal işlemleme farklılıklarının DEHB semptomlarıyla ilişkisi ve emosyon regülasyon güçlükleriyle bağlantısı değerlendirilmiştir. Yöntem: Çalışmaya DEHB tanılı erişkinler, biyolojik kardeşleri ve kontroller olmak üzere üç farklı grup dahil edilmiştir. Katılımcılar duyusal işlemleme özelliklerini değerlendiren ve emosyon regülasyon güçlüğünü ölçen psikometrik araçlarla değerlendirilmiştir. Gruplar arasındaki farkları ve değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla uygun istatistiksel testler uygulanmış, ek olarak regresyon ve aracılık analizleriyle değişkenlerin yönü ve etkisi detaylı biçimde incelenmiştir. Bulgular: DEHB grubunun duyusal işlemlemede diğer gruplara göre belirgin farklılıklar gösterdiği bulunmuştur. Özellikle düşük kayıt profilinin, emosyon disregülasyonu ve DEHB semptom şiddetiyle güçlü ve pozitif yönde ilişkili olduğu saptanmıştır. Kardeş grubunun bazı duyusal alt boyutlarda ara bir profil sergilemesi, duyusal işlemleme özelliklerinin ailesel ya da kalıtsal yatkınlıkla ilişkili olabileceğine işaret eden bir örüntü sunmaktadır. Sonuç: Bu bulgular, DEHB kliniğinin anlaşılmasında duyusal işlemleme süreçlerinin kritik bir bileşen olduğunu göstermektedir. Duyusal işlemleme ile emosyon regülasyon özelliklerinin birlikte incelenmesi, DEHB'nin çok boyutlu yapısına dair önemli bilgiler sağlayabilir ve müdahale yaklaşımlarının geliştirilmesinde yol gösterici olabilir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to examine the sensory processing profiles and emotion regulation difficulties of adults with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD), and to evaluate the relationship of these features with various clinical variables. The study assessed how sensory processing differences relate to ADHD symptom severity and their connection with emotion regulation difficulties. Method: The study included three groups: adults diagnosed with ADHD, their biological siblings, and controls. Participants were assessed using psychometric instruments measuring sensory processing characteristics and emotion regulation difficulties. To identify group differences and relationships among variables, appropriate statistical tests were applied. In addition, regression and mediation analyses were conducted to evaluate the direction and magnitude of these effects in detail. Results: The ADHD group showed marked differences in sensory processing compared to the other groups. In particular, the low registration profile demonstrated a strong and positive association with both emotion dysregulation and ADHD symptom severity. The sibling group exhibited an intermediate pattern in some sensory subdimensions, suggesting a possible familial or hereditary influence on sensory processing characteristics. Conclusion: These findings indicate that sensory processing mechanisms constitute a critical component in understanding the clinical features of ADHD. Examining sensory processing together with emotion regulation characteristics may provide valuable insights into the multidimensional nature of ADHD and guide the development of more targeted intervention strategies.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı olan erişkin hastalarda transkranial doğru akım uyarımının duygularla ilişkili risk alma davranışı ve gecikme indirimi üzerine etkisi
The effect of transcranial direct current stimulation on emotion-related risk-taking behaviour and delay discounting in adult patients with attention deficit hyperactivitydisorder
ZEHRA UÇAR HASANLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGUVAN TUĞBA ÖZEL KIZIL
- Erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan bireylerin Rorschach testi aracılığıyla değerlendirilmesi
Assessment of adults with attention deficit hyperactivity disorder using the Rorschach test
YASEMİN ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAntalya Bilim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN HERDİ
- KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR HASTANESİ EĞİTİM AİLE SAĞLIĞI MERKEZLERİNE KAYITLI BİREYLERİN ERİŞKİN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU PREVALANSI VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER
PREVALANCE OF ADULT ATTENTION DEFICIT HYPERACTIVITY DISORDER AND RELATED FACTORS OF INDIVIDUALS REGISTERED TO EDUCATIONAL FAMILY HEALTH CENTERS OF KARTAL DR. LUTFİ KIRDAR CITY HOSPİTAL
EYLÜL ECE BİLGİÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN ERSİN ŞİMŞEK
- İnsomni ve hipersomni bozukluğu olan ve olmayan bireylerin dikkat eksikliği ve hiperaktivite, dissosiyasyon, çocukluk çağı travmaları ve ruminasyon değişkenleri açısından incelenmesi
Research of individuals with and without insomnia and hypersomnia disorders in terms of attention deficit and hyperactivity, dissociation, childhood traumas and rumination variables
SEYYİDE ŞİFA GÖKTAŞ
Doktora
Türkçe
2025
PsikolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN EMREM BEŞTEPE
- Alkol madde kullanım bozukluğu veya davranışşsal bağımlılıkları olan bireylerle sağlıklı bireylerin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve dürtüsellik açısından karşılaştırılması
Comparison of individuals with alcohol substance use disorder or behavioral addictions and healthy individuals in terms of attention deficit hyperactivity disorder and impulsivity
AYŞE KÜBRA ŞAHİNKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiBağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPTEKİN ÇETİN