Erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan bireylerin Rorschach testi aracılığıyla değerlendirilmesi
Assessment of adults with attention deficit hyperactivity disorder using the Rorschach test
- Tez No: 887737
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN HERDİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psikiyatri, Psychology, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Antalya Bilim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olan bireylerin kişilik özelliklerini ve işleyişini Rorschach Mürekkep Lekesi Yöntemi ile incelemektir. Literatürde DEHB'nin nöropsikolojik süreçlere olan etkileri geniş çapta araştırılmış olmasına rağmen, DEHB'li erişkinlerin kişilik işleyişine odaklanan çalışmalar sınırlıdır. Bu araştırma, DEHB'nin kişilik gelişimi ve işleyişi üzerindeki etkilerini psikanalitik bir çerçevede değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, düşünceye yatırım süreçleri, duygulanım süreçleri, dürtü kontrolü ve emosyonel tepkiler, sosyal uyum ve nesne ilişkileri gibi kişilik özellikleri incelenmiştir. Çalışma, Exner ve Chabert'in Rorschach analizinde önerdiği temel alanlar doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Çalışma grubumuz, psikiyatri kliniğine Ekim 2023-Nisan 2024 tarihleri arasında başvuruda bulunan 15 hastadan oluşmaktadır. Bu hastalar, DSM-V tanı ölçütlerine göre Erişkin DEHB tanısı almıştır. Kontrol grubu ise 15 katılımcıdan oluşmaktadır. Bu katılımcılar, kişisel bilgi formu ve test değerleri doğrultusunda DEHB olmayan bireyler olarak değerlendirilmiştir. Katılımcılara araştırmacı tarafından geliştirilen Demografik Bilgi Formu, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Ölçeği, Yale Brown OKB ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği ve Rorschach Testi uygulanmıştır. Veri toplama araçları ile elde edilen ölçek verileri kullanılarak araştırmaya uygun olmayan katılımcılar dışlanmıştır. Araştırmaya dahil edilen örneklemin elde edilen Rorschach verileri bilgisayar ortamına sayısal ifade olarak girilmiş ve küçük örneklem büyüklüğü nedeniyle sosyal bilimler için istatistik paket programı (SPSS 25) kullanılarak Mann Whitney U testi ile analiz edilmiştir. Bulgular: DEHB grubunda Rosrchach Testinde; düşünceye yatırım ve gerçeklikle bağın varlığına işaret eden yanıtlar (R, Dd), anskiyete ve depresif hassasiyete işaret eden yanıtlar (E) dürtüsellik, duygu kontrolü ve çevreye uyum sağlama konusunda zorluklara işaret eden yanıtlar (FC, ∑K), zayıf kişiler arası beceri ve sosyal kurallara uyumlamada zorluk (K-, Kan) yanıtları kontrol grubunun yanıtlarından anlamlı şekilde farklılaşmaktadır (p<.05). Ek olarak DEHB'li erişkinlerde Rorschach içerikleri de, kişilik yapılanmalarında çeşitli alanlara tekabül eden bileşenlerinin farklılaştığını doğrulamaktadır. Araştırmada DEHB'li erişkinlerde yanıtlar iç dış sınırların kırılganlığı, nesnelere zarar verme ve yok etme eğilimiyle gelen yoğun saldırganlık dürtüleri, beden imgesinin birleşiminde zayıflık, ikincil cinsiyet özellikleri ile ilgili zayıflık, kişiler arası ilişkilerde bozulma ile ilişkilendirilmiştir. Sonuç: Çalışmamız, Erişkin DEHB'lilerin duygulanım süreçlerinde bozulma, yüksek dürtüselliğe karşı zayıf dürtü kontrolü, sosyal uyum zorlukları gösterdiğini ve kaynağını içsel nesnelerle ilgili altta yatan sorunsaldan aldığına işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to examine the personality characteristics and functioning of individuals with Adult Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) using the Rorschach Inkblot Method. Although the effects of ADHD on neuropsychological processes have been widely investigated in the literature, studies focusing on the personality functioning of adults with ADHD are limited. This research aims to evaluate the effects of ADHD on personality development and functioning within a psychoanalytic framework. In this context, personality traits such as investment in thought processes, affective processes, impulse control and emotional responses, social adaptation, and object relations were examined. The study was conducted in accordance with the key areas proposed by Exner and Chabert in their Rorschach analysis. Method: Our study group consists of 15 patients who visited the psychiatry clinic between October 2023 and April 2024. These patients were diagnosed with Adult ADHD according to DSM-V diagnostic criteria. The control group consists of 15 participants. These participants were evaluated as non-ADHD based on the personal information form and test values. Participants completed the Demographic Information Form developed by the researcher, the Attention Deficit Hyperactivity Disorder Scale, the Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale, the Beck Depression Inventory, the Beck Anxiety Inventory, and the Rorschach Test. Participants who did not meet the study criteria were excluded based on the data obtained from the assessment scales. The Rorschach data of the included sample were digitized and analyzed using the Mann-Whitney U test with SPSS 25 due to the small sample size. Results: In the ADHD group, responses on the Rorschach Test indicating investment in thought and connection to reality (R, Dd), anxiety and depressive sensitivity (E), difficulties with impulsivity, emotional control, and environmental adaptation (FC, ∑K), and poor interpersonal skills and challenges in adhering to social norms (K-, Kan) significantly differed from the control group's responses (p<.05). Additionally, the Rorschach content in adults with ADHD confirms that the components corresponding to various areas of personality structure differ. In the study, responses in adults with ADHD have been associated with fragility of internal and external boundaries, intense aggression impulses involving tendencies to harm and destroy objects, weaknesses in body image integration, vulnerabilities related to secondary sexual characteristics, and disruptions in interpersonal relationships. Conclusion: As a result of our study, adults with ADHD exhibit impairments in emotional regulation processes, weak impulse control in the face of high impulsivity, and difficulties in social adaptation.
Benzer Tezler
- Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu olan bireylerin duyu profilleri ve emosyon regülasyon güçlüklerinin klinik değişkenler ile ilişkisinin incelenmesi
Sensory profiles and emotion regulation difficulties in adults with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder: an examination of their relationship with clinical variables
MERVE NUR BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriMarmara ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE SAKALLI KANİ
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı olan erişkin hastalarda transkranial doğru akım uyarımının duygularla ilişkili risk alma davranışı ve gecikme indirimi üzerine etkisi
The effect of transcranial direct current stimulation on emotion-related risk-taking behaviour and delay discounting in adult patients with attention deficit hyperactivitydisorder
ZEHRA UÇAR HASANLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGUVAN TUĞBA ÖZEL KIZIL
- KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR HASTANESİ EĞİTİM AİLE SAĞLIĞI MERKEZLERİNE KAYITLI BİREYLERİN ERİŞKİN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU PREVALANSI VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER
PREVALANCE OF ADULT ATTENTION DEFICIT HYPERACTIVITY DISORDER AND RELATED FACTORS OF INDIVIDUALS REGISTERED TO EDUCATIONAL FAMILY HEALTH CENTERS OF KARTAL DR. LUTFİ KIRDAR CITY HOSPİTAL
EYLÜL ECE BİLGİÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN ERSİN ŞİMŞEK
- İnsomni ve hipersomni bozukluğu olan ve olmayan bireylerin dikkat eksikliği ve hiperaktivite, dissosiyasyon, çocukluk çağı travmaları ve ruminasyon değişkenleri açısından incelenmesi
Research of individuals with and without insomnia and hypersomnia disorders in terms of attention deficit and hyperactivity, dissociation, childhood traumas and rumination variables
SEYYİDE ŞİFA GÖKTAŞ
Doktora
Türkçe
2025
PsikolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN EMREM BEŞTEPE
- Alkol madde kullanım bozukluğu veya davranışşsal bağımlılıkları olan bireylerle sağlıklı bireylerin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve dürtüsellik açısından karşılaştırılması
Comparison of individuals with alcohol substance use disorder or behavioral addictions and healthy individuals in terms of attention deficit hyperactivity disorder and impulsivity
AYŞE KÜBRA ŞAHİNKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiBağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPTEKİN ÇETİN