Fütüvvetnâmelerin insan eğitiminde ayet ve hadis kullanımı (XIII-XVI. yüzyıllar)
The use of Qur'anic verses and hadiths in human education in futuvvetnames XIIIth–XVIth centuries
- Tez No: 996204
- Danışmanlar: PROF. DR. CANER ARABACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kto Karatay Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışma, fütüvvetnâmelerde insan eğitimine yönelik ahlâkî ve dinî ilkelerin ayet ve hadisler aracılığıyla nasıl temellendirildiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Fütüvvet geleneği, bireyin nefs terbiyesini, toplumsal sorumluluk bilincini ve meslek ahlâkını esas alan bütüncül bir insan yetiştirme anlayışı sunması bakımından İslâm düşünce tarihinde önemli bir yere sahiptir. Bu bağlamda Beyazıt Kütüphanesi 5482 numaralı Burgâzî Fütüvvetnâmesi, Milli Kütüphane 8602 numara ile kayıtlı Razavî'nin Fütüvvetnâme-i Kebîr isimli eseri, Ankara Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu'na A 8546“Fütüvvetnâme”adıyla kayıtlı eserler ile Konya Yusuf Ağa Kütüphanesi 10.203 numaralı Fütüvvetnâme' si temel alınarak ayet ve hadisler bağlamında insan yetiştirme unsurları karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Araştırma yönteminde doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Fütüvvetnâmeler taranarak ayet ve hadisler saptanmış bu ayet ve hadisler; beş alt başlıkta toplanmıştır. Elde edilen bulgular insan yetiştirme olgusu ekseninde yorumlanmıştır. Erdem ve etik yasalarının değişmediği ilkesinden hareketle geçmişte insanlarda birlik ve beraberlik şuurunu canlı tatmak amacı ile kaleme alınan fütüvvetnâmelerin bugünkü eğitim sisteminde de başvuru kılavuzu olarak kullanılabileceği düşünülmektedir. Araştırmanın literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Study aims to examine how moral and religious principles related to human education are grounded through Qur'anic verses and hadiths in futuvvetnames. The futuwwa tradition occupies an important place in the history of Islamic thought in that it presents a holistic model of human development based on self-discipline, social responsibility, and professional ethics. In this context, Burgâzî Fütüvvetnamesi registered under number 5482 in the Beyazıt Library, Razavî's Fütüvvetname-i Kebir registered under number 8602 in the National Library, the futuvvetname registered under the title“Fütüvvetnâme”in the Manuscripts Collection of the National Library (A 8546), and the Fütüvvetnâme registered under number 10.203 in the Konya Yusuf Ağa Library were taken as the main sources. These works were comparatively analyzed within the framework of verses and hadiths in terms of elements related to human education. Document analysis was employed as the research method. The futuwwatnamas were examined, and the identified verses and hadiths were classified under five main themes. The findings were interpreted within the framework of human education. Based on the principle that moral and ethical values remain constant, it is suggested that futuvvetnames-written with the aim of fostering unity and solidarity in past societies- can also serve as guiding references for contemporary educational systems. The study is expected to contribute to the relevant academic literature.
Benzer Tezler
- Burgazi Fütüvvetnâmesi'ne göre Ahiliğin insan yetiştirme yöntemi ve bunun günümüze yansımaları
Human training method of Ahis according to Burgazi Fütüvvetname and its reflections to the present
SAHURA ARICAN
- Fütüvvetnâmelerde insân-ı kâmil anlayışı
Understanding of the perfect human in futuwwatnāmas
HATİCE PEHLİVANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKırıkkale ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDANE GÜNDÜZÖZ
- Tuhfetü'l-Vesâyâ'daki fütüvvet ağacının Burgâzî ve İznikli Eşref b. Ahmed'in fütüvvetnâmelerindeki izleri
The feflections of the futuwwatnames of Burgâzî and Eşref b. Ahmed of İznik in the futuwwa tree in the Tuhfetü'l-Wasaya
AYŞEGÜL MERVE UZGUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiÜsküdar ÜniversitesiTasavvuf Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE DİLEK GÜLDÜTUNA
- Anadolu ve İstanbul'da Rifâiyye'nin Sayyâdiyye kolu
The Sayyâdiyya Branch of the Rifâiyya order in Anatolia and Istanbul
ALİYE UZUNLAR
- Türk yönetim tarihinde iş ahlakı ve ahilik geleneği: Lonca teşkilatının günümüz esnaf örgütlenmesine etkisi
Business ethics and ahi-order tradition in Turkish management history: The effect of the guild organization on today's craftsman organization
EMİNE TAŞKIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kamu YönetimiKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEFA USTA