Birinci basamakta morbid obez hastaların kanser taramalarına katılımı
Participation of morbidly obese patients in cancer screenings at the primary care level
- Tez No: 996203
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Obezite, BKİ, kanser taraması, smear, mamografi, kolorektal kanser, birinci basamak, sosyal izolasyon, Obesity, body mass index, cancer screening, Pap smear, mammography, colorectal cancer, primary care, social isolation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Obezite, kanser gelişimi ve kanser ilişkili mortalite açısından önemli bir risk faktörü olmasına karşın, obez bireylerde kanser taramalarına katılımın çeşitli psikososyal ve yapısal engeller nedeniyle yetersiz olabildiği bildirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, birinci basamakta izlenen morbid obez bireylerde smear, mamografi ve kolorektal kanser taramalarına katılım düzeylerini belirlemek ve diğer obez gruplarla karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma örneklemi, birinci basamakta izlenen ve BKİ değerlerine göre eşit sayıda dört gruba ayrılan toplam 308 katılımcıdan oluşmuştur: BKİ ≥40 (morbid obezite) grubu (n=77), BKİ 35 –39,99 grubu (n=77), BKİ 30 –34,99 grubu (n=77) ve BKİ <30 grubu (n=77). Katılımcıların sosyodemografik özellikleri kaydedilmiş ve katılımcıların sosyal izolasyon düzeyi Hikikomori Sosyal İzolasyon Ölçeği (HQ-22) ile değerlendirilmiştir. Bulgular: BKİ kategorilerine göre smear (p=0,785), mamografi (p=0,295) ve kolorektal tarama katılımında (p=0,069) anlamlı farklılık bulunmamıştır. Buna karşın HQ-22 puanları BKİ kategorileri arasında anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,001). Smear taramasına katılmama için çok değişkenli model anlamlı bulunmuş (χ²=27,805; p<0,001) ve yaş (OR=1,042; p=0,004) ile HQ-22 (OR=1,031; p=0,004) artışı katılmama olasılığı ile ilişkili saptanmıştır. Mamografiye katılmama için çok değişkenli model anlamlı olup (χ²=21,309; p=0,001) yaş artışı katılmama olasılığını azaltırken (OR=0,969; p=0,031), HQ-22 artışı katılmama olasılığını artırmıştır (OR=1,031; p=0,003). Kolorektal taramaya katılmama için model güçlü ve anlamlı bulunmuş (χ²=71,198; p<0,001); yaş artışı katılmama olasılığını azaltmış (OR=0,870; p<0,001), kadın cinsiyet katılmama olasılığını artırmış (OR=2,520; p=0,016) ve HQ-22 artışı katılmama olasılığı ile ilişkili saptanmıştır (OR=1,044; p=0,001). ROC analizlerinde HQ-22'nin smear (AUC=0,649; p=0,002), mamografi (AUC=0,643; p=0,001) ve kolorektal taramaya katılmama durumunu (AUC=0,642; p=0,001) düşük-orta düzeyde ayırt edebildiği gösterilmiştir. Sonuç: Birinci basamakta izlenen obez ve morbid obez katılımcılarda smear, mamografi ve kolorektal kanser taramalarına katılım oranları düşük bulunmuş ve katılım BKİ kategorilerine göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Buna karşın sosyal izolasyon düzeyinin (HQ-22) üç tarama türünde de katılmama olasılığı ile tutarlı biçimde ilişkili olması ve HQ-22'nin katılmama durumunu anlamlı düzeyde ayırt etmesi, tarama davranışlarında psikososyal bileşenlerin kritik rolünü düşündürmektedir. Bulgular, birinci basamakta obez ve morbid obez bireylerde kanser taramalarını artırmaya yönelik müdahalelerin yalnızca klinik risk profiline değil, sosyal izolasyon/erişim (HQ-22≥27,5 puan) bariyerleri ve hasta ile etkileşim süreçlerine de odaklanması gerektiğini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Although obesity is a major risk factor for cancer development and cancer-related mortality, participation in cancer screening among individuals with obesity may be inadequate due to various psychosocial and structural barriers. The aim of this study was to determine the participation rates in cervical, breast and colorectal cancer screening among morbidly obese individuals followed in primary care and to compare these rates with those of other BMI groups. Materials and Methods: The study sample consisted of 308 participants followed in primary care, who were equally allocated into four groups according to body mass index (BMI): BMI ≥40 (morbid obesity) (n=77), BMI 35 –39.99 (n=77), BMI 30 –34.99 (n=77), and BMI <30 (n=77). Sociodemographic characteristics were recorded, and the level of social isolation was assessed using the Hikikomori Social Withdrawal Scale (HQ-22). Results: No significant differences were found in participation rates for Pap smear (p=0.785), mammography (p=0.295), or colorectal cancer screening (p=0.069) across BMI categories. In contrast, HQ-22 scores differed significantly between BMI groups (p<0.001). In the multivariable model for non-participation in Pap smear screening, increasing age (OR=1.042; p=0.004) and higher HQ-22 scores (OR=1.031; p=0.004) were associated with higher odds of non-attendance (χ²=27.805; p<0.001). For mammography, the multivariable model was also significant (χ²=21.309; p=0.001), showing that increasing age was associated with lower odds of non-attendance (OR=0.969; p=0.031), whereas higher HQ-22 scores increased the odds of non-attendance (OR=1.031; p=0.003). For colorectal cancer screening, the model was strong and significant (χ²=71.198; p<0.001); increasing age reduced the odds of non-attendance (OR=0.870; p<0.001), female sex increased the odds (OR=2.520; p=0.016), and higher HQ-22 scores were associated with higher odds of non-attendance (OR=1.044; p=0.001). ROC analyses demonstrated that HQ-22 had a low-to-moderate discriminative ability for non-participation in Pap smear (AUC=0.649; p=0.002), mammography (AUC=0.643; p=0.001), and colorectal cancer screening (AUC=0.642; p=0.001). Conclusion: Participation rates in cervical, breast, and colorectal cancer screening were low among obese and morbidly obese individuals followed in primary care, with no significant differences across BMI categories. However, the consistent association between social isolation (HQ-22) and non-participation across all three screening modalities, as well as the significant discriminative performance of HQ-22, underscores the critical role of psychosocial factors in screening behaviors. These findings suggest that interventions aimed at improving cancer screening uptake in obese and morbidly obese populations in primary care should address not only clinical risk profiles but also social isolation (HQ-22 ≥ 27.5 points), access barriers, and patient–provider interaction processes.
Benzer Tezler
- Birinci basamakta hipertansiyon hastalarındaöz etkililik durumunun değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
MERYEM ERTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiKocaeli ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERKAN ŞENGÜL
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran obez hastalarda uyku apne sendromu sıklığı ve etki eden faktörler
Frequency of sleep apnea syndrome and affecting factors in obese patients at family medicine clinic
YEŞİM ELGİN ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN ERSİN ŞİMŞEK
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran obez bireylerde kiloya ilişkin kendilerini damgalama durumu ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
The status of the self-stamping regarding the weight and the evaluation of related factors in obes individuals application to family medicine polyclinic
ÇAĞATAY KURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN ERSİN ŞİMŞEK
- DEXA ölçümü ile osteoporoz tanısı alan ve almayan hastaların antidepresan kullanım durumlarının incelenmesi: Retrospektif bir çalışma
Investigation of antidepressant use in patients with and without osteoporosis diagnosed by DEXA measurement: A retrospective study
ONUR ÖĞÜTCÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR
DR. MURAT KURU
- Obezite polikliniğine başvuran hastaların antropometrik ve biyokimyasal özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of the antropometric and biochemical characteristics of the obesity polyclinic patients
ŞENNUR DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiDüzce ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMİL IŞIK SÖNMEZ