Geri Dön

Şema terapi temelli grup çalışmasının alkol-madde kullanan erkek hükümlülerin erken dönem uyumsuz şemaları, tedavi motivasyonu, problem çözme becerileri ile depresyon ve kaygı düzeyleri üzerindeki etkisi

Effect of a schema therapy-based group intervention on early maladaptive schemas, treatment motivation, problem-solving skills, depression, and anxiety levels among male convict individuals with alcohol and substance use

PDF İndir

  1. Tez No: 995608
  2. Yazar: BÜŞRA YAĞMUR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HANNA R. SCHERLER
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Adli psikoloji, Grupla psikolojik danışma, Klinik psikoloji, Stres-psikolojik, Suç psikolojisi, Forensic psychology, Group counselling, Clinical psychology, Stress-psychological, Crime psychology
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hasan Kalyoncu Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı, şema terapi temelli bir grup müdahalesinin alkol ve madde kullanım bozukluğu olan hükümlülerin erken dönem uyumsuz şemaları, tedavi motivasyonu, problem çözme becerileri ile depresyon ve kaygı düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma nicel yöntemle yürütülmüş yarı deneysel bir çalışma olup araştırmada Solomon dört gruplu desen kullanılmıştır. Çalışma grubu, ceza infaz kurumunda bulunan toplam 32 hükümlüden oluşmaktadır. Katılımcılar birinci deney (n=7), birinci kontrol (n=7), ikinci deney (n=9) ve ikinci kontrol (n=9) gruplarına ayrılmıştır. Solomon deseninin gereği olarak birinci deney ve kontrol gruplarına ön test uygulanırken, ikinci deney ve kontrol grupları ön teste tabi tutulmamıştır. Müdahale süreci, yaklaşık üç aylık bir zaman diliminde, toplam on oturumdan oluşan şema terapi temelli grup çalışması şeklinde yürütülmüştür. Araştırma verileri; Young Şema Ölçeği, Tedavi Motivasyon Anketi, Problem Çözme Envanteri, Beck Depresyon Envanteri ve Beck Anksiyete Envanteri aracılığıyla ön test, son test ve iki izleme ölçümünde toplanmıştır. İstatistiksel analizler, Solomon tasarımına uygun olarak Braver ve Braver tarafından önerilen ve güncel literatürde ayrıntılandırılan akış şeması (Test A–I) doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Analiz sürecinde Robust ANOVA ve Genelleştirilmiş Lineer Model kullanılmış; ayrıca bağımsız iki örneklem t-testi ve Mann–Whitney U testi ile grup karşılaştırmaları yapılmıştır. Bulgular, kazanım puanlarına göre EUŞ onay arayıcılık, karamsarlık, terk edilme ve duygusal yoksunluk şemalarında deney grupları lehine farklılaşmalar olduğunu, diğer şema alanlarında ise anlamlı bir değişim gözlenmediğini göstermektedir. Problem çözme becerileri ile depresyon düzeyleri açısından anlamlı bir fark saptanmamış; kaygı düzeyinde ise kazanım puanı ikinci izleme ölçümünde deney grubunda anlamlı bir düşüş ortaya çıkmıştır. Tedavi motivasyonu açısından bakıldığında, özellikle kişiler arası yardım arama, içsel motivasyon ve toplam tedavi motivasyonu puanlarında deney grupları lehine anlamlı farklılıklar elde edilmiştir. Sonuç olarak, şema terapi temelli grup müdahalesinin ceza infaz kurumu koşullarında bulunan alkol ve madde kullanım bozukluğu olan hükümlülerde, değişkene özgü ve zamana yayılan bir etki örüntüsü ortaya koyduğu görülmektedir. Anlamlı bulunmayan sonuçların da alkol ve madde kullanımı ile hükümlü örnekleminin özgül yapısı dikkate alındığında literatüre katkı sunduğu değerlendirilmektedir. Gelecek çalışmalarda daha geniş örneklemlerle, rastgele atamanın mümkün olduğu gerçek deneysel desenlerin kullanılması, şema modlarına ilişkin ölçümlerin eklenmesi ve daha uzun süreli müdahale programlarının uygulanması önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

The aim of this study is to examine the effects of a schema therapy–based group intervention on early maladaptive schemas, treatment motivation, problem-solving skills, and levels of depression and anxiety among incarcerated individuals with alcohol and substance use disorders. The study was conducted using a quantitative method and employed a quasi-experimental Solomon four-group design. The study group consisted of a total of 32 incarcerated individuals residing in a correctional facility. Participants were assigned to a first experimental group (n = 7), a first control group (n = 7), a second experimental group (n = 9), and a second control group (n = 9). In accordance with the Solomon design, pretests were administered to the first experimental and first control groups, whereas the second experimental and second control groups did not receive pretests. The intervention process was carried out as a schema therapy–based group program consisting of a total of ten sessions over an approximately three-month period. Research data were collected using the Young Schema Questionnaire, the Treatment Motivation Questionnaire, the Problem Solving Inventory, the Beck Depression Inventory, and the Beck Anxiety Inventory at pretest, posttest, and two follow-up assessments. Statistical analyses were conducted in line with the Solomon design, following the approach proposed by Braver and Braver and the stages outlined in the updated analytical flowchart (Tests A–I) described in the contemporary literature. Robust ANOVA and the Generalized Linear Model were used in the analysis process, and group comparisons were additionally performed using independent samples t-tests and the Mann–Whitney U test. The findings indicated differences in favor of the experimental groups in the early maladaptive schemas of approval seeking, pessimism, abandonment, and emotional deprivation, while no significant changes were observed in the other schema domains. No significant differences were found in problem-solving skills or depression levels; however, a significant decrease in anxiety levels was observed in the experimental group at the second follow-up assessment. With regard to treatment motivation, significant differences in favor of the experimental groups were identified, particularly in interpersonal help-seeking, intrinsic motivation, and total treatment motivation scores. In conclusion, the findings of this study suggest that schema therapy–based group intervention produces a variable-specific and temporally distributed pattern of effects among incarcerated individuals with alcohol and substance use disorders under correctional facility conditions. It is considered that the non-significant findings also contribute to the literature when evaluated within the specific context of substance use and incarcerated populations. Future studies are recommended to employ larger sample sizes, utilize true experimental designs with random assignment, incorporate measures related to schema modes, and implement longer-term intervention programs.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    891928

    Nörojenik dil bozukluğu olan bireylerin terapilerinde dil, biliş ve iletişimi destekleyici mobil cihaz uyumlu uygulama içeriği ve yazılımının geliştirilmesi

    Development of software and mobile device compatible app to support language, cognition and communication in the therapy of individuals with neurogenic language disorders

    TOLGA SÖZÜÇOK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Dil ve Konuşma TerapisiAnadolu Üniversitesi

    Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İLKNUR MAVİŞ

  2. Tez No

    1012720

    Alkol kullanım bozukluğu olan bireylerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu semptomlarının erken dönem uyum bozucu şema ve şema modlarla ilişkisi

    The relationship of attention deficit hyperactivity disorder symptoms with early maladaptive schemas and schema modes in individuals with alcohol use disorder

    YAĞMUR KARACA TÜZÜN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikiyatriSağlık Bakanlığı

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ARDA KARAGÖL

  3. Tez No

    991391

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerde erken dönem uyum bozucu şemalar ile annenin bağlanma özellikleri, ebeveyn tutumları ve psikiyatrik komorbiditeler arasındaki ilişki

    The relationship between early maladaptive schemas and maternal attachment styles, parenting attitudes and psychiatric comorbidities in children and adolescents diagnosed with attention-deficit/hyperactivity disorder

    AHMET BUT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikiyatriÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NURULLAH BOLAT

  4. Tez No

    731109

    Obezitesi olan bireylerde tıkınırcasına yeme bozukluğu bulunan ve bulunmayan grupların erken dönem uyumsuz şemalar ve şema modları açısından karşılaştırılması

    Comparison of the groups with and without binge eating disorder in individuals with obesity in terms of early maladaptive schemas and schema modes

    PELİN ÇIBIK BÜYÜK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    UZMAN AYŞE GÖKÇEN GÜNDOĞMUŞ

  5. Tez No

    454190

    Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı almış erişkinlerde bilişsel şemalar: Karşılaştırmalı bir çalışma

    Cognitive schemas on adults diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder: A comparative study

    NİHAN KAVURMACI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    PsikolojiHasan Kalyoncu Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET HAKAN TÜRKÇAPAR

Geri Dön