Spor okullarında bireysel ve takım sporu yapan 9-11 yaş grubu çocuklarda algılanan stres ile bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin incelenmesi
Investigation of perceived stress and cognitive emotion regulation strategies in children aged 9-11 participating in individual and team sports in sports schools
- Tez No: 995358
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF AKÇA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Spor okulları, bireysel spor, takım sporu, stres, duygu düzenleme, Bilişsel duygu düzenleme, Bireysel sporlar, Sports schools, individual sport, team sport, stress, emotion regulation, Cognitive emotion regulation, Individual sports
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, spor okullarında bireysel ve takım sporu yapan 9–11 yaş grubu çocukların algıladıkları stres düzeyleri ile bilişsel duygu düzenleme stratejileri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın modeli, ilişkisel tarama modeli olarak belirlenmiştir. Çalışmanın evrenini İstanbul il sınırları içindeki çeşitli spor okullarında eğitim gören 9–11 yaş grubu çocuklar oluşturmakta, örneklemini ise İstanbul ilinde faaliyet gösteren altı farklı spor okuluna devam eden ve amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen; 130 kız (%52) ve 120 erkek (%48) olmak üzere toplam 250 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak katılımcıların kişisel bilgilerini belirlemek amacıyla“Demografik Bilgi Formu”, Algılanan Stres Ölçeği – Çocuklar İçin (Ekşi ve Kızık, 2022) ile Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği – Çocuk Versiyonu (Kurtoğlu ve Karataş, 2021) kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26 programı kullanılarak; bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon ve basit doğrusal regresyon analizleri ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, algılanan stres ile bilişsel duygu düzenleme stratejileri arasında pozitif yönlü, yüksek düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre, bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin algılanan stresin toplam varyansının %14'ünü açıklayan anlamlı bir yordayıcı olduğu saptanmıştır. Spor türü değişkenine göre; bireysel spor yapan çocukların genel stres ve algılanan çaresizlik puanlarının takım sporu yapan akranlarından anlamlı derecede yüksek olduğu, takım sporcularının ise stresle başa çıkmada daha yüksek öz yeterlilik algısına sahip oldukları belirlenmiştir. Cinsiyet bazında; erkek çocuklarda algılanan çaresizlik, kız çocuklarda ise algılanan öz yeterlilik ve diğerlerini suçlama stratejisinin kullanımı anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Yaş değişkenine bakıldığında, 11 yaş grubunun öz yeterlilik algısının daha gelişmiş olduğu, 9 yaş grubunda ise felaketleştirme stratejisinin daha sık kullanıldığı görülmüştür. Ayrıca anne eğitim düzeyi ve sosyoekonomik durumun yükselmesiyle çocukların stres algılarının arttığı, baba eğitim düzeyi yükseldikçe ise çocukların bilişsel duygu düzenleme stratejilerini kullanma düzeylerinin (BDDÖ toplam puanı) anlamlı derecede arttığı (p<0,05) saptanmıştır. Spor yılı, spor geçmişi ve antrenman sıklığı değişkenlerinin ise ölçekler üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yaratmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulguları ışığında; spor okullarında özellikle bireysel spor yapan çocukların stresle başa çıkma ve duygu düzenleme becerilerini destekleyecek grup temelli etkinliklerin planlanması, psikolojik rehberlik hizmetlerinin güçlendirilmesi ve ailelerin de sürece dahil edildiği kapsamlı eğitim programlarının düzenlenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This research was conducted to examine the relationship between perceived stress levels and cognitive emotion regulation strategies of children aged 9–11 participating in individual and team sports in sports schools, and to analyze how these variables differ according to various demographic factors. The study was designed using the relational survey model, a quantitative research method. While the population of the study consists of children aged 9–11 attending various sports schools in Istanbul, the sample comprises a total of 250 children (130 females, 52%; 120 males, 48%) selected through purposive sampling from six different sports schools operating in Istanbul. Data were collected using a“Demographic Information Form,”the“Perceived Stress Scale for Children”(Ekşi ve Kızık, 2022), and the“Cognitive Emotion Regulation Questionnaire – Children Version”(Kurtoğlu ve Karataş, 2021). The obtained data were analyzed using SPSS 26 software through independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation, and simple linear regression analyses. The findings of the research indicated a positive, high-level, and statistically significant relationship between perceived stress and cognitive emotion regulation strategies. According to the regression analysis results, cognitive emotion regulation strategies were found to be a significant predictor, explaining 14% of the total variance in perceived stress. Regarding the sports type variable, it was determined that children participating in individual sports had significantly higher general stress and perceived helplessness scores than their peers in team sports, whereas team athletes possessed a higher perception of self-efficacy in coping with stress. On the basis of gender, perceived helplessness was found to be significantly higher in boys, while perceived self- efficacy and the use of the“other-blame”strategy were significantly higher in girls. Regarding the age variable, it was observed that the 11-year-old group had a more developed perception of self-efficacy, while the 9-year-old group used the“catastrophizing”strategy more frequently. Findings revealed that higher maternal education and socioeconomic status were associated with an increase in children's stress perceptions, whereas higher paternal education levels significantly predicted a greater use of cognitive emotion regulation strategies ($p < .05$). Factors such as years of experience in sports, athletic history, and training frequency were found to have no statistically significant impact on the scale scores. In light of the research findings, it is recommended to plan group-based activities to support stress management and emotion regulation skills, especially for children in individual sports, to strengthen psychological counseling services in sports schools, and to organize comprehensive training programs involving families in the process.
Benzer Tezler
- Polis meslek yüksek okulu öğrencilerinden daha önce spor yapmış olanlarla yapmamış olanların psikolojik ihtiyaçlarının karşılaştırılması
Psychological need differences of police high school students who has and who hasn`t played sports before
GÜRCAN YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
SporNiğde ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. YAKUP YAZICI
- Devlet okullarında ve özel okullarda öğrenim gören spor yapan ve yapmayan orta öğretim öğrencilerinin saldırganlık düzeylerinin incelenmesi
Investigations on the level of aggression of athletic and non- athletic students within state secondary schools and private secondary schools
AYŞEGÜL ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
SporSelçuk ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM BOZKURT
- Beden eğitimi öğretmenlerinin kullandığı sınıf yönetimi davranışları ile lise düzeyindeki öğrencilerin iletişim becerileri ile sporda sosyalleşme düzeylerinin incelenmesi
It is the examination of the classroom management behaviors used by Physical Education Teachers and their skills at high school level and the levels of socialization in sports
VOLKAN TOPÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SporBahçeşehir ÜniversitesiSpor Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLBERK GÜLTEKİN SALMAN
- Ders dışı etkinlik olarak takım sporu yapan ve spor yapmayan orta öğretim öğrencilerinin davranış örüntülerinin karşılaştırılması
The comparison of the behaviour patterns of high school student who do team sports as extracurricular activity and who don't do sports
MÜMİNE SOYTÜRK
Doktora
Türkçe
2011
SporCelal Bayar ÜniversitesiBeden Eğitimi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE ÇAMLIYER
- İstanbul'daki Beden Eğitimi ve Spor Yüksek okulu öğrencilerinden bireysel ve takım sporları yapanların liderlik özelliklerinin değerlendirilmesi
The investigate to student who school of physical Education and Sports's sense of leadership in İstanbul
CÜNEYT SEYDİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sporİstanbul Gelişim ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ZAHİT SERARSLAN