İslam Devrimi sonrasında İran dış politikasını şekillendiren temel etkenler
Main factors shaping Iraian foreign policy after the Islamic Revolution
- Tez No: 994389
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞDAŞ SÜMER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kapadokya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İran dış politikasının temel ilkeleri, anayasasında belirtilmiş olup; tam bağımsızlığı, kaynakların ülkenin refahı için kullanılmasını ve mazlum uluslara yardım etmeyi esas almaktadır. Ayrıca Müslüman halkın savunulması ve rejim ihracı da İran'ın temel dış politika hedefleri arasındadır. Mazlum uluslara yardım etme ve Müslüman halkların savunulması ilkelerinin samimiyeti ve uygulanmışlığı tartışmalı olsa da İran'ın bağımsızlığının korunması ve rejim ihracı politikalarının istikrarlı bir şekilde sürdürüldüğü görülmektedir. Devrim öncesinde Batı ülkeleriyle yakın bir ilişkisi olan İran, aynı zamanda Orta Doğu'nun en güçlü ordusuna sahipti. Ancak devrimden kısa bir süre sonra başlayan İranIrak Savaşı, ülkenin kaynaklarını tüketmesine sebep olmuştur. Savaş sonrasında daha mutedil bir dış politika yürüten İran, bozulan dış ilişkilerini düzeltmeyi ve savaşın sebep olduğu tahribatın etkilerini silmeyi öncelik haline getirmiştir. İran, bu dönemdeki yumuşak söylemine karşın devrim ihracı politikasından vazgeçmemiş ve komşuları nazarında güvensizliğe sebep olmuştur. ABD'nin Irak işgali sonrasında, Şiilerin, Irak'ın başat siyasi aktörü haline gelmesi, İran' a önemli bir hareket alanı açarken, diğer bölge ülkelerini rahatsız etmiştir. Günümüzde İran'ın temel dış politika gündemini, nükleer enerji sorunu ve kendi dışındaki Şiiler üzerinden etki alanını genişletme gayretleri oluşturmaktadır. Humeyni Dönemi'nde İran uluslararası alanda yalnızlığa itilmiş olup, Irak ile yapılan savaşta zorlukları fazlasıyla yaşamıştır. Hümeyni'den sonra Rafsancani ve Hatemi'nin cumhurbaşkanlığı seyrinde İran dışa açılma konusunda farklı politikalar izlemiştir. Özellikle Hatemi dönemindeki gelişmeler sebebiyle Hümeyniciliğin sona ermeye başladığı söylemlerini ortaya çıkmıştır. Fakat Hatemi'den sonra cumhurbaşkanı olan Ahmedinecad'ın sert konuşmaları ve uslanmaz üslubu sebebiyle İran' da hiçbir şeyin değişmediği ortaya çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
The basic principles of Iran's foreign policy are determined in the Constitution. Independence is entirely based on the use of resources for the happiness of the country and the oppression of nations. In addition, the protection of Muslims and the proclamation of the regime is one of the main objectives of Iran's foreign policy. Despite the sincerity and implementation of the principles of aid to the crushed countries and the protection of controversial Muslims, Iran was found to be independent and export policies continued to be stable. Iran, which had close ties with the West before the revolution, also had the most powerful army in the Middle East. The Iran-Iraq War, which began shortly after the revolution, urged the country to consume its resources. After the war, Iran, which implemented a more moderate foreign policy, created priorities to correct external relations and eliminate the effects of war-induced destruction. Despite this soft discourse, Iran did not abandon its revolutionary policies, causing uncertainty in its neighbours' eyes. After the US invasion of Iraq, Shiites became the dominant political actor in Iraq, and he opened up important fields of mobility to Iran to interfere with other countries in the region. Today, Iran is the most important foreign policy agenda, a nuclear energy issue, an effort to expand its territory through others rather than by itself. During the Khomeini Period, Iran was pushed into loneliness in the international arena and the difficulties in the war against Iraq have experienced a lot of difficulties. After Humeyni, Iran followed different policies to open the outside of the presidency of Rafsancani and Hatemi. Especially due to the developments in the era of Hatemi, the discourses that humanity began to end. However, after Hatemi's president Ahmedinecad's harsh speeches and irreparable style, Iran reveals that nothing has changed.
Benzer Tezler
- National role conceptions and orientations of Turkey, Iran, and Saudi Arabia as competing regional powers in the Middle East: 1979-2020
Orta Doğu'da rekabet eden bölgesel güçler olarak Türkiye, İran ve Suudi Arabistan'ın ulusal rol kavramları ve yönelimleri: 1979-2020
OMAR MUNASSAR
Doktora
İngilizce
2021
Uluslararası İlişkilerBursa Uludağ ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAYYAR ARI
- İmparatorluk düşüncesinin İran dış politikasına yansımaları ve milliyetçilik
Reflections of imperial thought on Iranian foreign policy and nationalism
DOĞACAN BAŞARAN
Doktora
Türkçe
2021
Uluslararası İlişkilerTrakya ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL TURAN
- İran İslam Cumhuriyeti dış politikasında Şiiliğin rolü
The role of Shiism in the foreign policy of the İslamic Republic of İran
OĞUZ CAN CAFEROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerÇankırı Karatekin ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN ÜNAL
- 1979 sonrası Türkiye – İran ilişkileri
Turkey- Iran relations after 1979
ENES AKGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Uluslararası İlişkilerBahçeşehir ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAYYAR ARI
- İran Devrimi sürecinde İran - ABD ilişkileri
Iran and the USA relations during the İranian Revolution
SEÇİL ÖZDEMİR