Nohut bitkisinde arbüsküler mikorizal fungus (AMF) uygulamasının alkali stresi üzerine epigenetik değişikliklerinin incelenmesi
Investigation of epigenetic changes in chickpea plants upon alkali stress by arbuscular mycorrhizal fungus (AMF) application
- Tez No: 994388
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE GÜL KASAPOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Biyoteknoloji, Ziraat, Biology, Biotechnology, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzurum Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Alkali stres, özellikle baklagillerden biri olan nohut (Cicer arietinum L.) bitkisinde büyüme, verim ve gelişimi olumsuz yönde etkilemektedir. Literatürde alkali stresin nohut üzerindeki etkileri veya arbusküler mikorizal fungusların (AMF) nohut bitkisindeki rolleri ayrı ayrı ele alınmış olmakla birlikte, alkali stres ve AMF kombinasyonunun epigenetik yaklaşımlar çerçevesinde incelendiği çalışmalara sınırlı sayıda rastlanmaktadır. Bu çalışmada, kontrol (0 mM) ve 100 mM Na₂CO₃ alkali stres konsantrasyonları altında yetiştirilen Damla-89 ve Aydoğan nohut çeşitlerinde AMF uygulamasına bağlı olarak meydana gelen epigenetik değişiklikler ve bu değişikliklerin biyolojik yansımaları araştırılmıştır. Alkali stres koşullarında AMF uygulamasının morfolojik, biyokimyasal, element içeriği ve DNA metilasyon düzeyi üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Sonuçlar, AMF+100 mM Alkali stres kombinasyonunda her iki çeşitte de AMF spor yoğunluğunun ve sürgün ile kök uzunluklarının arttığını göstermiştir. Biyokimyasal analizlerde , AMF+100 mM alkali stres uygulamasında prolin içeriğinde artış gözlenirken, SOD, POD ve APX aktivitelerinin uygulamalara ve genotiplere bağlı olarak değişkenlik gösterdiği belirlenmiştir. Element analizlerinde Na, Cu, Fe, Ni ve P içeriklerinde artış tespit edilmiştir. CRED–iPBS analizleri kapsamında 11 farklı iPBS primeri değerlendirilmiş ve polimorfizm düzeyleri belirlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, primerlerin neredeyse tamamında polimorfik bant profilleri tespit edilmiştir. Polimorfizmin en belirgin olduğu primerlerin ise iPBS-2083, iPBS-2377 ve iPBS-2400 olduğu saptanmıştır. Ayrıca tüm uygulamalarda DNA metilasyonuna bağlı değişimlerin meydana geldiğini; kontrol grubuna kıyasla MspI ve HpaII enzimleriyle elde edilen toplam bant sayılarında artış olduğunu ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra, yaprak ve kök dokularında özellikle Sınıf IV bant tiplerinde artış gözlenmiş, HMO, FMO ve TMO (%) değerlerinde genel bir yükselme belirlenirken, HMO değerlerinde her iki çeşitte de azalış tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, AMF uygulamasının alkali stres koşullarında nohut bitkisinde epigenetik düzenlemeler yoluyla stres toleransına katkı sağlayabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Alkaline stress negatively affects growth, yield, and development, particularly in chickpea (Cicer arietinum L.), a legume. While the effects of alkaline stress on chickpea and the roles of arbuscular mycorrhizal fungi (AMF) in chickpea plants have been discussed separately in the literature, studies investigating the combination of alkaline stress and AMF within the framework of epigenetic approaches are limited. In this study, epigenetic changes and their biological implications were investigated in Damla-89 and Aydoğan chickpea genotypes grown under control (0 mM) and 100 mM Na₂CO₃ alkaline stress concentrations, following AMF application. The effects of AMF application under alkaline stress conditions on morphological, biochemical, elemental content, and DNA methylation level were evaluated. The results showed that in both varieties, the AMF+100 mM alkali stress combination increased AMF spore density and shoot and root lengths. Biochemical analyses revealed an increase in proline content in AMF+100 mM alkali stress application, while SOD, POD, and APX activities varied depending on the applications and genotypes. Elemental analyses showed an increase in Na, Cu, Fe, Ni, and P content. Within the scope of CRED–iPBS analyses, 11 different iPBS primers were evaluated and their polymorphism levels were determined. According to the analysis results, polymorphic band profiles were detected in almost all primers. The primers with the most pronounced polymorphism were found to be iPBS-2083, iPBS-2377 and iPBS-2400. Furthermore, it revealed that changes related to DNA methylation occurred in all applications; there was an increase in the total number of bands obtained with the MspI and HpaII enzymes compared to the control group. Furthermore, an increase was observed in leaf and root tissues, particularly in Class IV band types, while a general increase was determined in HMO, FMO, and TMO (%) values; however, a decrease was detected in HMO values in both genotypes.The findings indicate that AMF application can contribute to stress tolerance in chickpea plants under alkali stress conditions through epigenetic modifications.
Benzer Tezler
- Bazı fungisitlerin nohut (Cicer arietinum L.) ve mercimek (Lens culinalis L.) bitkilerinde arbusküler mikorhizal funguslara (AMF) etkisi
Effects of some fungicides to arbuscular mycorrhizal fungus (AMF) in chickpea (Cicer arietinum L.) and lentil (Lens culinalis L.) plants
SABİHA ÇETİNKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
ZiraatYüzüncü Yıl ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA DEMİR
- Nohut bitkisinde (Cicer arietinum L.) Agrobacterium aracılı gen transferinin etkinleştirilmesi için vakum infiltrasyonu ve sonikasyonun birlikte kullanımının araştırılması
An investigation on the combination of sonication and vacuum infiltration to enhance Agrobacterium mediated transformation in chickpea (Cicer arietinum L.)
SEMA SELVİ NUR TAŞYAPAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
BiyolojiErciyes ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MİKAİL AKBULUT
- Nohut bitkisinde farklı gelişim dönemlerinde uygulanan sulamaların bitki gelişimi, verim ve verim parametreleri üzerine etkisi
Effects of irrigations applied at different growth stages on chickpea growth, yield and yield parameteres
İHSAN SERKAN VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ZiraatErciyes ÜniversitesiBiyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL KIRNAK
- Nohut bitkisinde yüzey altı damla sulama sistemleriyle farklı sulama rejimlerinin bitki su kullanımı, büyüme ve verime etkisi
The effects of subsurface drip irrigation system with different irrigation regimes on water use, growth and yield of chickpea plants
ÖZLEM KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatErciyes ÜniversitesiBiyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ÜNLÜKARA
- Nohut (cicer arietinum l.) bitkisinde LBD gen ailesi üyelerinin genom düzeyinde tanımlanması ve abiyotik stres cevabı ile olan ilişkilerinin gen ifadesi düzeyinde belirlenmesi
Identification of LBD gene family members in chickpea (cicer arietinum L.) plant at genome level and determination of their relationship with abiotic stress response at gene expression level
NESLİHAN ÜNAL