4. sınıf öğrencilerinin matematiksel problemleri çözme sürecindeki üst bilişsel davranışlarının geliştirilmesine ilişkin bir eylem araştırması
An action research study on the development of metacognitive behaviors in the process of solving mathematical problems in 4th grade students
- Tez No: 993497
- Danışmanlar: PROF. DR. SEDAT KANADLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Matematik, Education and Training, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, 4. sınıf öğrencilerinin kesirler konusundaki problem çözme becerilerini, üst bilişsel davranışlar yoluyla geliştirmek ve öğrencilerin problem çözme sürecindeki düşünsel süreçlerini derinlemesine incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın problem cümlesi“4. sınıf öğrencilerinin kesirler konusundaki problem çözme sürecinde karşılaştıkları zorlukların giderilmesine üst bilişsel davranışların kazandırılması nasıl katkı sağlamaktadır?”olmuştur. Sınıf öğretmeni olan araştırmacı çalışmayı kendi sınıfında kendi öğrencileriyle yürütmüştür. Buna göre problem çözme sırasında üst bilişsel aktivite modeline uygun etkinlikler planlanıp uygulanmıştır. Çalışma, Mersin ili Yenişehir ilçesinde yer alan bir devlet ilkokulunda öğrenim gören 15 dördüncü sınıf öğrencisiyle yürütülmüştür. Araştırma verileri, 2024-2025 eğitim- öğretim yılının ikinci döneminde toplanıp, sekiz hafta sürmüştür. Araştırma kapsamında nitel araştırma desenlerinden eylem araştırması kullanılmıştır. Önce ihtiyaç analizi yapılmış veri toplama sürecinde ön ve son anketler, Çocuklar için Üst Bilişsel Farkındalık Ölçeği A Formu, gözlem formları, açık uçlu sorular, öğrenci günlükleri, çalışma kâğıtları ve araştırmacı günlüğü gibi çeşitli veri kaynaklarından yararlanılmıştır. Elde edilen nicel veriler, SPSS programı aracılığıyla bağımlı örneklem t-testi ile analiz edilmiştir. Anket sonuçları ise ön test ve son test olarak madde bazında Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile incelenmiştir. İhtiyaç analizi doğrultusunda iki hafta hazırlık çalışmaları yapılmış ve üç aşamalı eylem planı yapılmıştır. Nitel veriler ise tümevarımcı analiz yöntemleri değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulguları, üst bilişsel davranışların sistematik olarak kazandırılmasının, öğrencilerin hem problem çözme sürecine aktif ve bilinçli katılımını artırdığını hem de kesirler konusundaki başarılarını anlamlı düzeyde geliştirdiğini ortaya koymuştur. Öğrencilerin süreç boyunca gösterdikleri gelişim, yalnızca bilişsel düzeyde değil; aynı zamanda strateji geliştirme, izleme ve değerlendirme gibi üst bilişsel alanlarda da gözlemlenmiştir. Bu araştırmada ulaşılan bulgular, alan yazındaki kuramsal ve ampirik çalışmalarla bütüncül bir bakış açısıyla karşılaştırmalı olarak ele alınmış; elde edilen sonuçlar doğrultusunda, sınıf içi uygulayıcılara, gelecekte benzer temada yürütülecek araştırmalara, eğitim politikalarını şekillendiren karar alıcılara ve okul yöneticilerine yönelik somut ve uygulanabilir öneriler geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to improve the problem-solving skills of 4th-grade students regarding fractions through metacognitive behaviors and to deeply examine the thought processes of students in the problem-solving process. To this end, the research question was:“How does acquiring metacognitive behaviors contribute to overcoming the difficulties that 4th-grade students encounter in the problem-solving process regarding fractions?”The researcher, a classroom teacher, conducted the study with her own students in her own classroom. Accordingly, activities suitable for the metacognitive activity model were planned and implemented during problem-solving. The study was conducted with 15 fourth-grade students attending a public primary school in the Yenişehir district of Mersin province. Research data was collected during the second semester of the 2024-2025 academic year and lasted eight weeks. Action research, a qualitative research design, was used in the study. A needs analysis was conducted first, and various data sources were used in the data collection process, including pre- and post-questionnaires, the Metacognitive Awareness Scale for Children Form A, observation forms, open-ended questions, student journals, worksheets, and a researcher's journal. Quantitative data were analyzed using a dependent samples t-test via the SPSS program. Survey results were examined item-by-item using the Wilcoxon Signed-Rank Test as a pre-test and post-test. Two weeks of preparatory work were conducted in line with the needs analysis, and a three-stage action plan was developed. Qualitative data were evaluated using inductive analysis methods. The research findings revealed that systematically acquiring metacognitive behaviors increased students' active and conscious participation in the problem-solving process and significantly improved their success in fractions. The development shown by students throughout the process was observed not only at the cognitive level but also in metacognitive areas such as strategy development, monitoring, and evaluation. The findings of this research were compared with theoretical and empirical studies in the literature from a holistic perspective; based on the results obtained, concrete and applicable recommendations were developed for classroom practitioners, future research on similar themes, decision-makers shaping educational policies, and school administrators.
Benzer Tezler
- İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin bilişsel ve üstbilişsel stratejileri ile matematiksel problemleri çözme becerileri arasındaki ilişki
The relationship between the cognitive and metacognitive strategies of primary school 4th grade students and their mathematical problem solving skills
YASEMİN ÇULHA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimEge ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEMAL ALTIPARMAK
- 8. sınıf öğrencilerinin matematiksel modelleme süreçlerinin ve kullandıkları problem çözme stratejilerinin incelenmesi
Examination of 8th grade students' mathematical modeling processes and the problem solving strategies they use
RABİA BETÜL BORA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RÜVEYDA KARAMAN DÜNDAR
- Sosyo-ekonomik seviyesi düşük ortaokul son sınıf öğrencilerinin matematiksel model becerilerinin incelenmesi
Study of mathematical model skills of middle school seniors with low socio-economic level
NURGÜL ORAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ERASLAN
- İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin matematiksel problem çözme sırasındaki göz hareketlerinin incelenmesi
Examination of eye movements of primary school 4th-grade students during mathematical problem-solving
ÇAĞLA BİNGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YELİZ YAZGAN
- İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin uzunluk ve alan ölçme kavramlarını modelleme yaklaşımıyla öğrenme süreçlerinin incelenmesi
Investigation of primary school 4th grade students' learning process of length and area measurement concepts with modeling perspective
BAŞAK GÖZÜYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİDRABİ CİHANGİR DOĞAN
DOÇ. DR. MAHMUT KERTİL