Adölesanlarda kaza riskinin kalitatif çalışmayla incelenmesi ve adölesanlara yönelik kaza riski tanılama ölçeğinin geliştirilmesi
The investigation of accident risk in adolescents through a qualitative study and the development of an accident risk diagnosis scale for adolescents
- Tez No: 990909
- Danışmanlar: PROF. DR. NURSAN ÇINAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ VE AMAÇ: Bu araştırmanın amacı, adölesanların kendi ifadelerine göre kaza ve yaralanmalara sebep olan risk faktörlerini belirlemek ve elde edilen nitel veriler doğrultusunda adölesanlarda kaza riskini tanılamaya yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırma, keşfedici sıralı karma yöntem deseniyle yürütülmüş olup iki aşamadan oluşmaktadır. Çalışmanın evrenini Sakarya ili Serdivan ilçesi sınırlarında bulunan Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören adölesanlar oluşturmuştur. İlk aşamada, nitel araştırma kapsamında 30 adölesan öğrenci ile yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler yapılmıştır. Veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiş, MAXQDA 2022 yazılımı kullanılarak 10 tema ve 76 kod belirlenmiştir. İkinci aşamada, nitel bulgulara dayalı olarak“Adölesanlarda Kaza Riski Tanılama Ölçeği”geliştirilmiş ve 505 adölesana uygulanarak psikometrik değerlendirmesi yapılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 22 ve AMOS 25 programları kullanılmıştır. BULGULAR: Birinci aşamada elde edilen temalar; katılımcıların kaza ve yaralanmaya ilişkin tanımları, kazaya sebep olan faktörler, boğulma, çarpma, kesik, düşme, yanık, zehirlenme, trafik kazası ve kaza/yaralanmaların önlenmesine yönelik görüşlerini kapsamaktadır. Bu temalar doğrultusunda oluşturulan 101 maddelik ilk madde havuzu, kapsam geçerliliği çalışmaları kapsamında uzman görüşlerine sunulmuş ve 42 maddeye düşürülmüştür. Pilot uygulama sonrası revize edilen ölçek, 505 adölesana uygulanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) sonucunda, ölçek dört faktörlü bir yapıya kavuşmuş ve toplam varyansın %55,87'sini açıklayan 28 madde ile son halini almıştır. Faktörler sırasıyla“İlgi ve dikkat çekme amacıyla risk alma”,“Güvenli olmayan davranışlar”,“Duygusal durumlar ve dikkatsizlik kaynaklı risk alma”ve“Kurallara uymamaya bağlı riskler”olarak adlandırılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonuçları, modelin veriyle iyi uyum sağladığını göstermiştir (CFI=0,989; RMSEA=0,014). Ölçeğin genel iç tutarlılığı yüksek bulunmuş (α=0,912), alt boyutlara ait Cronbach alfa değerleri 0,806 ile 0,920 arasında değişmiştir. Madde-toplam korelasyonları kabul edilebilir düzeyde, test-tekrar test sonuçları ise oldukça güçlü bulunmuştur (ICC=0,966–0,989, p<0.001). SONUÇ: Geliştirilen Adölesanlarda Kaza Riski Tanılama Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
INTRODUCTION AND AIM: The aim of this study is to identify risk factors leading to accidents and injuries based on adolescents' self-reports, and to develop a valid and reliable measurement tool for diagnosing accident risk among adolescents, guided by the qualitative data obtained. MATERIALS AND METHODS: This research was conducted using an exploratory sequential mixed-methods design and consists of two phases. The study population comprised adolescents enrolled in secondary education institutions affiliated with the Ministry of National Education within the boundaries of Serdivan district, Sakarya province. In the first phase, semi-structured individual interviews were conducted with 30 adolescent students within the scope of qualitative research. The data were analyzed using content analysis, and 10 themes and 76 codes were identified with the assistance of MAXQDA 2022 software. In the second phase, based on the qualitative findings, the“Adolescent Accident Risk Diagnosis Scale”was developed and administered to 505 adolescents, followed by a psychometric evaluation. Quantitative data were analyzed using SPSS 22 and AMOS 25 software. RESULTS: Themes identified in the first phase included participants' definitions of accidents and injuries, factors causing accidents, and perspectives on drowning, collisions, cuts, falls, burns, poisoning, traffic accidents, and prevention strategies for accidents and injuries. An initial item pool of 101 items was created based on these themes and reviewed by experts for content validity, resulting in a reduced pool of 42 items. After a pilot study and subsequent revisions, the final scale was administered to 505 adolescents. As a result of the exploratory factor analysis (EFA), the scale was finalized with 28 items grouped under four factors, explaining 55.87% of the total variance. The factors were titled as follows:“Risk-taking for Attention and Interest,”“Unsafe Behaviors,”“Risk-taking Due to Emotional States and Inattention,”and“Risks Stemming from Rule Violation.”Confirmatory factor analysis (CFA) results indicated good model fit (CFI = 0.989; RMSEA = 0.014). The overall internal consistency of the scale was high (α = 0.912), and Cronbach's alpha coefficients for the subscales ranged from 0.806 to 0.920. Item-total correlations were within acceptable ranges, and test-retest reliability was found to be very strong (ICC = 0.966–0.989, p <0.001). CONCLUSION: The Adolescent Accident Risk Diagnosis Scale developed in this study was determined to be a valid and reliable measurement tool.
Benzer Tezler
- Haseki Eğitim ve Araştırma hastanesi çocuk yoğun bakımda tedavi gören zehirlenme vakalarının geriye dönük değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of poisoning cases treated in Haseki training and Research Hospital child intensive care
ELİF NUR BAKIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ELEVLİ
- Suda boğulma nedeni ile başvuran çocukların değerlendirilmesi
Evaluation of demographic and clinical features of children with drowning
GEZO ISSI BOZKURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA TAŞKESEN
- Pediatrik ilaç intoksikasyonlarında risk faktörleri, klinik bulgular ve prognozun değerlendirilmesi
Evaluation of risk factors, clinical characteristics, and prognosis in pediatric drug intoxications
AYŞE SUBAŞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NARİN AKICI
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Acil Polikliniğine başvuran ilaç ile zehirlenme olgularının değerlendirilmesi
Evaluating the clinic and demograpfic characteristics of the patients who where referred to Pediatric Emergency Outpatiens in Ondokuz Mayıs University cause of drug taking
FUAT GÜNDOĞDU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıOndokuz Mayıs ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL BAYSAL
- 2014-2019 yılları arasında Ankara'da otopsileri yapılan adolesan olguların adli tıp açısından değerlendirilmesi
Evaluation of adolescents, whose autopsies were performed in Ankara, between years 2014-2019, in terms of forensic medicine
SILA YAZKAN HIRA