Yükseköğretim kurumlarında dönüşümcü liderlik ve örgütsel etkililik ilişkisi: Çok paydaşlı bir analiz
The relationship between transformational leadership and organizational effectiveness in higher education institutions: A multi-stakeholder analysis
- Tez No: 989244
- Danışmanlar: PROF. DR. SAİT AKBAŞLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yükseköğretim Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, yükseköğretim kurumlarında dönüşümcü liderlik ile örgütsel etkililik arasındaki ilişkiyi çok paydaşlı bir bakış açısıyla ortaya koymaktır. Dönüşümcü liderlik, liderin izleyicilerini yalnızca hedeflere yönlendirmekle kalmayıp aynı zamanda bireysel gelişimlerini desteklemesi, yenilikçiliği teşvik etmesi ve kuruma olan bağlılıklarını artırması bakımından çağdaş liderlik yaklaşımları arasında ön plana çıkmaktadır. Örgütsel etkililik ise bir kurumun belirlenen hedeflere ulaşma kapasitesini ve bu süreçte paydaşların memnuniyetini sağlama becerisini ifade etmektedir. Bu bağlamda, dönüşümcü liderliğin yükseköğretim kurumlarının işleyişi ve verimliliği üzerindeki etkileri, örgütsel etkililik düzeyleri ile birlikte değerlendirilmiştir. Araştırma, karma yöntem deseniyle yürütülmüştür. Nicel veriler, yöneticiler, akademisyenler ve öğrencilere uygulanan anketler aracılığıyla toplanmış; nitel veriler ise bu üç paydaş grubuyla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Nicel veriler SPSS yazılımı aracılığıyla analiz edilmiştir. Frekans ve yüzde dağılımları ve korelasyon analizleriyle dönüşümcü liderlik ile örgütsel etkililik arasındaki ilişki nicel düzeyde ortaya konulmuştur. Nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiş ve elde edilen bulgular, temalar halinde sunulmuştur. Araştırma bulguları özellikle ilham verici liderlik, bireysel ilgi, vizyoner yaklaşım ve paydaşlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi gibi dönüşümcü liderlik bileşenlerinin, kurumsal verimliliği olumlu etkilediği saptanmıştır. Çok paydaşlı analiz, yöneticilerin, akademisyenlerin ve öğrencilerin bu liderlik tarzına ilişkin algı ve deneyimlerini bütüncül biçimde değerlendirme imkânı sunmuştur. Bu bulgular doğrultusunda, yükseköğretim kurumlarının yöneticilerinin, dönüşümcü liderlik özelliklerini geliştirecek liderlik eğitim programlarına katılım sağlamaları ve kurumsal stratejilerde ilham verici, vizyoner ve paydaş odaklı liderlik uygulamalarını teşvik etmeleri önerilmektedir. Araştırma sonucunda, dönüşümcü liderliğin yükseköğretim kurumlarında yalnızca yönetsel işleyişi değil; aynı zamanda akademik atmosferi, öğrenci memnuniyetini, çalışan bağlılığını ve yenilikçiliği doğrudan etkileyen bir faktör olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu yönüyle çalışma, yükseköğretimde stratejik liderlik uygulamaları için önemli öneriler sunmakta ve örgütsel gelişim süreçlerine katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to explore the relationship between transformational leadership and organizational effectiveness in higher education institutions from a multi-stakeholder perspective. Transformational leadership is recognized as a modern leadership style that not only guides individuals toward goals but also promotes personal development, innovation, and institutional commitment. Organizational effectiveness refers to the extent to which an institution meets its goals while satisfying stakeholder expectations. The research was designed using a mixed methods approach. Quantitative data were gathered through surveys completed by administrators, academics, and students. Qualitative data were collected through semi-structured interviews with the same participant groups. Quantitative data were analyzed using SPSS software through frequency distributions, percentages, and correlation analyses. Qualitative data were analyzed thematically using content analysis. The findings indicate that transformational leadership positively influences organizational effectiveness in higher education settings. Elements such as inspirational motivation, individual consideration, visionary leadership, and improved collaboration among stakeholders were shown to enhance institutional performance. The use of a multi-stakeholder approach allowed for a deeper understanding of how different groups perceive and experience leadership within their institutions. In conclusion, transformational leadership contributes not only to administrative processes but also to a more effective academic environment, greater student satisfaction, increased staff engagement, and innovation. This study provides practical insights into how transformational leadership can be used to strengthen institutional outcomes and guide strategic planning efforts in higher education.
Benzer Tezler
- Spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarındaki yöneticilerin liderlik stili algıları ve örgütsel sessizlik yaşama düzeyi
Perception of leadersip styles of administrators of higher education institutions providing sports educations and organizational silent living levels
FERHAT ÜSTÜN
Doktora
Türkçe
2014
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM FATİH YENEL
- Devlet üniversitelerinde kurumsal risk yönetimi, dinamik yetenekler ve örgütsel performans ilişkisi: Örgüt kültürü ve dönüşümcü liderliğin rolü
The relationship between enterprise risk management, dynamic capabilities, and organisational performance in state universities: The role of organisational culture and transformational leadership
KAMURAN ÜSTÜN
- Okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik özellikleri ile öğretmenlerin örgüte bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki (Bolu-merkez ortaöğretim örneği)
Relationship between school administrators' transformational leadership traits and teachers' organizational commitment levels (Central Bolu-secondary level sample)
FATİH CANBAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYGÜL OKTAY
- İlköğretim okullarındaki yöneticilerin liderlik stilleri ile öğretmenlerin örgütsel adalet algıları arasındaki ilişki düzeyi
The styles of leaderships of primary school administers and the relationships between the teachers? organizational justice perception
NEŞE KAZANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
YRD. DOÇ. DR. OSMAN TİTREK
- Okul yöneticilerinin kariyer yönetimi yeterlilikleri ile liderlik stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between school administrators' career management competencies and leadership styles
EMİNE DİDEM ÖZSARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve Öğretimİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÖZDEMİR