Sosyal medyadaki yemek içeriklerinin üniversite öğrencilerinin yeme alışkanlıkları üzerindeki etkisi: Selçuk Üniversitesi örneği
The impact of social media food content on university students' eating habits: A case study of Selçuk University
- Tez No: 989007
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMET ERBAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Beslenme ve Diyetetik, İletişim Bilimleri, Gastronomy and Culinary Arts, Nutrition and Dietetics, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Gastronomi, Sosyal Medya, Yemek İçerikleri, Yeme Alışkanlıkları, Selçuk Üniversitesi, TikTok, Gastronomy, Social Media, Food Content, Eating Habits, Selçuk University, TikTok
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Selçuk Üniversitesi öğrencilerinin sosyal medya platformlarında karşılaştıkları görsel ve işitsel yemek içeriklerinin yeme davranışları üzerindeki etkisini kapsamlı bir şekilde belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma sürecinde nicel bir yaklaşım benimsenerek 500 gönüllü katılımcıdan demografik bilgiler ve Sosyal Medyanın Yeme Davranışı Üzerindeki Etkileri Ölçeği (SESMEB) aracılığıyla veriler toplanmıştır. Elde edilen bulgular, üniversite öğrencilerinin sosyal medyadaki yemek paylaşımlarından etkilenme düzeyinin genel olarak orta seviyede (X̄=42,3) seyrettiğini kanıtlamaktadır. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda cinsiyetin etkilenme üzerinde anlamlı bir fark yaratmadığı görülürken (p=0,902), yaş değişkeni açısından 23-25 yaş grubundaki bireylerin 20-22 yaş grubuna kıyasla içeriklerden istatistiksel olarak daha fazla (p=0,031) etkilendiği saptanmıştır. Platform bazlı incelemelerde Instagram en yaygın kullanılan mecra olsa da yeme alışkanlıklarını dönüştürme ve deneme isteği uyandırma konusunda TikTok kullanıcılarının YouTube ve Instagram kullanıcılarına göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca günlük maruziyet süresi 15 dakika eşiğini aştığında öğrencilerin etkilenme düzeyinin anlamlı şekilde arttığı ve tarifleri deneme sıklığı ile ölçek puanı arasında pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür. Buna karşın, öğrencilerin içerikleri izleme motivasyonunun (tarif öğrenmek veya rahatlamak gibi) etkilenme düzeyi üzerinde istatistiksel bir fark yaratmadığı (p=0,153) tespit edilmiştir. Sonuç olarak araştırma, üniversite gençliğinin yeme tercihlerinin dijital platformların dinamikleri, maruz kalma süresi ve görsel çekicilik faktörleriyle şekillendiğini, Z kuşağının dijital mutfak içeriklerine karşı tamamen savunmasız olmasa da deneme ve satın alma davranışları açısından güçlü bir etkileşim içinde olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to comprehensively determine the impact of visual and auditory food content encountered on social media platforms on the eating behaviors of Selçuk University students. Adopting a quantitative research approach, data were collected from 500 volunteer participants through a demographic information form and the“Scale of Effects of Social Media on Eating Behavior”(SESMEB). The findings demonstrate that the level of influence of social media food posts on university students generally follows a moderate level (X̄=42.3). While statistical analyses revealed that gender does not create a significant difference in the level of influence (p=0.902), it was determined that individuals in the 23-25 age group were statistically more affected by the content (p=0.031) compared to the 20-22 age group. Platform-based examinations indicated that although Instagram is the most widely used medium, TikTok users possess a significantly higher influence score regarding the transformation of eating habits and the motivation to try new foods compared to YouTube and Instagram users. Furthermore, it was observed that the level of influence increased significantly when daily exposure exceeded the 15-minute threshold, and a positive correlation was found between the frequency of trying recipes and scale scores. Conversely, it was identified that students' viewing motivations (such as learning recipes or relaxation) did not create a statistically significant difference in the level of influence (p=0.153). In conclusion, the research reveals that the food preferences of university youth are shaped by the dynamics of digital platforms, duration of exposure, and visual appeal factors; it highlights that while Generation Z is not entirely defenseless against digital culinary content, they maintain a strong interaction in terms of trial and purchasing behaviors.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinde sosyal medya kullanımının yeme tutumu ve davranışı üzerine etkisi
The effect of social media use on eating attitudes and behaviors in university students
ZEYNEP NİHAL ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Sağlık ve Teknoloji ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRETTİN MUTLU
- Yeni medya aracılığıyla yemek kültürünün dönüşümü: Instagram yemek tarifi sayfaları üzerine bir inceleme
Transformation of food culture through new media: A review on Instagram recipe pages
EDA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
GazetecilikTrabzon ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞULE YÜKSEL ÖZMEN
- Youtube Türkiye'de fast food tarzı yemekler ve izleyici tepkileri
Fast food style meals and viewer reactions on Youtube Turkey
NURCEREN ÇETİNKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiKırklareli ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER FARUK OCAKOĞLU
- Tarım temalı medya içeriklerinin Türkiye'deki çiftçiler üzerindeki etkileri
The effects of agriculture-themed media content on farmers in Turkey
MERVE EKİNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Ziraatİstanbul ÜniversitesiGenel Gazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM SENA ARVAS
- Sosyal medyadaki popüler diyet trendlerinin Polikistik over sendromlu kadınlarda beden algısı ve yeme davranışına etkisi
The effect of popular diet trends on social media on body image and eating behaviors in women with Polycystic ovary syndrome
AYŞEGÜL SİMGE KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Aydın ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYDAR ÖZPINAR