Ankara ilindeki aile hekimliği asistanlarının otizm spektrum bozukluğu bilgi ve farkındalık düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of autism spectrum disorder knowledge and awareness levels of family medicine assistants in Ankara province
- Tez No: 985800
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Aile Hekimliği, Psikiyatri, Child Health and Diseases, Family Medicine, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, otizm spektrum bozukluğu, farkındalık, Family medicine, autism spectrum disorder, awareness
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Otizm spektrum bozukluğu, bireylerin sosyal etkileşim, iletişim kurma ve çevreyle etkileşim biçimlerini etkileyen, nörogelişimsel bir farklılıktır. Bu farklılık, tekrarlayan davranışlar, sınırlı ilgi alanları ve sosyal becerilerde zorluklarla kendini gösterir. Otizm spektrum bozukluğunun erken teşhisi ve yoğun özel eğitim programlarının, otizm belirtilerini azaltmada etkili olduğu bildirilmektedir. Bu nedenle Otizm Spektrum Bozukluğu'nun birinci basamakta taranması ve otizm şüphesi olan çocukların erken dönemde tanı almasının sağlanması amacıyla çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları bölümüne sevk edilmesi önemlidir. Bu bakımdan erken teşhiste önemli bir rol üstlenen aile hekimlerinin OSB'ye yönelik bilgi düzeyi ve farkındalıklarının yüksek olması otizm şüphesi olan çocukların erken teşhisi açısından önemlidir. Bu araştırmadaki amacımız aile hekimliği asistanlarının Otizm Spektrum Bozukluğu'na yönelik bilgi ve farkındalık düzeylerini ölçmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, 23.01.2025 ile 21.02.2025 tarihleri arasında yürütülen tanımlayıcı nitelikte bir araştırmadır. Bu araştırmaya, Ankara'da aile hekimliği uzmanlık eğitimi veren üniversite ve eğitim araştırma hastanelerinde görevli 257 tam zamanlı ve sözleşmeli aile hekimliği asistanı gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik ve otizm ile ilgili bilgi düzeyini etkileyebilecek faktörleri içeren veri formu ile birlikte sağlık çalışanlarının çocukluk çağı otizm bilgisini ölçme anketi (SÇ-OBA) ve otizm farkındalık ölçeğinden oluşan anket yüz yüze uygulanacaktır. İstatistiksel analizi IBM SPSS 27.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Analizlerde p<0,05 için sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza toplam 257 kişi katıldı. Katılımcıların %71,6'sı (n=184) kadın, %28,4'ü (n=73) erkek, %77'si (n=198) tam zamanlı aile hekimliği asistanı (AHU), %23'ü (n=59) sözleşmeli aile hekimliği asistanıydı (SAHU). Çalışmamızdaki katılımcıların yaş ortalaması 31,54±7,34 yıl olarak bulundu. Katılımcıların aktif hekimlik yılı ortalama 6,25±7,08 yıl olarak saptandı. Otizm Farkındalık Ölçeği (OFÖ) toplam puan ortalaması 3,67±0,33 iken, Sağlık Çalışanlarının Çocukluk Çağı Otizmi Hakkında Bilgi Anketi (SÇ-OBA) toplam puan ortalaması 13,83±3,15 olarak bulundu. Otizm Farkındalık Ölçeği (OFÖ) ile Sağlık Çalışanlarının Çocukluk Çağı Otizmi Hakkında Bilgi Anketi (SÇ-OBA) puanları arasındaki ilişki incelendiğinde pozitif yönlü zayıf düzeyde korelasyon elde edilmiştir (r=0,313, p<0,001). Sonuç: Otizme yönelik bilgi ve farkındalık düzeyini arttıran faktörler arasında; tıp eğitimi boyunca otizm spektrum bozukluğu konusunda eğitim almış olmak, aile hekimliği asistanlık sürecinde OSB eğitimi almak, meslek hayatında OSB tanılı bir çocuk ile karşılaşmak şeklinde sıralanabilir. Çalışmamızda hekimlerin bilgi düzeylerinin artırılması ile farkındalıklarının da arttığı saptanmıştır. Otizme yönelik bilgi düzeyi ve farkındalıkları artırmak amacı ile mezuniyet öncesi ve aile hekimliği uzmanlık eğitim programında otizm konusunda eğitimler verilmelidir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Autism Spectrum Disorder (ASD) is a neurodevelopmental difference that affects how individuals socially interact, communicate, and engage with their environment. This difference manifests through repetitive behaviors, restricted interests, and difficulties with social skills.Reports indicate that early diagnosis and intensive special education programs are effective in reducing autism symptoms. Therefore, it is crucial to screen for Autism Spectrum Disorder at the primary care level. Children with suspected autism should be referred to child and adolescent mental health departments to ensure early diagnosis.In this context, family physicians play a vital role in early diagnosis. Their high level of knowledge and awareness regarding ASD is essential for the early diagnosis of children with suspected autism. Our research aims to measure the knowledge and awareness levels of family medicine residents regarding Autism Spectrum Disorder. Materials and Methods: Our study was a descriptive research conducted between January 23, 2025, and February 21, 2025. A total of 257 full-time and contracted family medicine residents voluntarily participated from universities and training and research hospitals providing family medicine specialist training in Ankara. Participants completed a face-to-face questionnaire. This questionnaire included a data form covering sociodemographic information and factors that might influence knowledge about autism, along with the Healthcare Professionals' Knowledge Questionnaire about Childhood Autism (SÇ-OBA) and the Autism Awareness Scale. Statistical analysis was performed using IBM SPSS 27.0 software. Results were considered statistically significant if p<0.05. Results: A total of 257 individuals participated in our study. Of the participants, 71.6% (n=184) were female and 28.4% (n=73) were male. 77% (n=198) were full-time family medicine residents (AHU), while 23% (n=59) were contracted family medicine residents (SAHU). The mean age of the participants in our study was 31.54 ± 7.34 years. The average number of active years as a physician was 6.25 ± 7.08 years.The mean total score on the Autism Awareness Scale (OFÖ) was 3.67 ± 0.33, while the mean total score on the Healthcare Professionals' Knowledge Questionnaire about Childhood Autism (SÇ-OBA) was 13.83 ± 3.15. When the relationship between the Autism Awareness Scale (OFÖ) and the Healthcare Professionals' Knowledge Questionnaire about Childhood Autism (SÇ-OBA) scores was examined, a weak positive correlation was found (r=0.313, p<0.001). Conclusion: Factors that increase knowledge and awareness about autism include: having received education on Autism Spectrum Disorder during medical school, taking ASD training during family medicine residency, and encountering a child diagnosed with ASD in their professional life. In our study, we found that increasing physicians' knowledge levels also increased their awareness. To enhance knowledge and awareness about autism, education on autism should be provided in both undergraduate and family medicine specialty training programs.
Benzer Tezler
- Ankara ilindeki Aile Hekimliği uzmanlık öğrencilerinin otizm spektrum bozukluğu'na yönelik bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge levels of family medicine speciality students in Ankara for autism spectrum disorder
NAGİHAN ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
İngilizce
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN İREP KARATAŞ ERAY
- Ankara ilindeki aile hekimliği asistanlarının sigara bırakma tedavisi konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitude and behavior of family medicine assistants in Ankara province on smoking cessation treatment
FATMA ERDEM DEMİREZEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK
- Ankara ilindeki aile hekimliği asistanlarının kolorektal kanser erken tanısı ve taramaları hakkında bilgi düzeyleri, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Assessment of knowledge levels, attitudes, and behaviors of family medicine residents regarding early diagnosis and screenings of colorectal cancer in ankara province
EMRE ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL ARSLAN
- Ankara ilindeki aile hekimliği asistanlarının geleneksel ve tamamlayıcı tıp hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes and behaviours about traditional and complementary medicine of family medicine assistants in Ankara
KÜBRA SANİYE ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK
- Ankara ilindeki aile hekimliği asistanlarının kök hücre bağışı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes and behaviors of family medicine assistants in Ankara on stem cell donation
HATİCE ŞEN ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK