Açık kaynak istihbaratının askerî amaçlı kullanımı ve bunun taktik, operatif ve stratejik düzeydeki etkileri: Rusya-Ukrayna Savaşı'ndan vaka analizleri
The military use of open-source intelligence and its effects at the tactical, operational, and strategic levels: Case analyses from the Russia–Ukraine War
- Tez No: 985159
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED HAYATİ TABAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Savunma ve Savunma Teknolojileri, Defense and Defense Technologies
- Anahtar Kelimeler: AKİS, sosyal medya, istihbarat, Rusya-Ukrayna, OSINT, social media, intelligence, RF-Ukraine
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Milli Savunma Üniversitesi
- Enstitü: Alparslan Savunma Bilimleri ve Milli Güvenlik Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İstihbarat Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İstihbarat Çalışmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, açık kaynak istihbaratının (AKİS [Open Source Intelligence-OSINT]) ve sosyal medya istihbaratının (SOCMINT) askerî amaçlı kullanımını incelemekte; bu kullanımın taktik, operatif ve stratejik düzeylerdeki etkilerini Rusya-Ukrayna Savaşı'ndan seçilen çoklu vaka analizleriyle ortaya koymaktadır. Tez, nitel bir yaklaşım ve vaka analizi yöntemiyle yürütülmüş; literatür taraması örnek olay incelemeleriyle tamamlanmış ve bulgular uydu görüntüleri, sosyal medya içerikleri ve resmî beyanlardan oluşan kaynaklarla sağlamlaştırılmıştır. Tezde ele alınan vakalar; Kiev Konvoyu (27 Şubat 2022), Chornobaivka Hava Üssü (27 Şubat 2022), Kırım Saky Hava Üssü Patlaması (09 Ağustos 2022), Popasna'daki Wagner Üssü'nün imhası (14 Ağustos 2022) ve Kırım'da bir fotoğrafla ifşa edilen S-400 hava savunma sisteminin imhasıdır (22 Ağustos 2022). Bulgular, AKİS'in gerçek zamanlı durum tespiti, hedef teyidi ve savaş hasarı kıymetlendirmesine (Battle Damage Assesment-BDA) katkı sağlayarak taktik seviyede sürat ve isabeti artırdığını; operatif seviyede kuvvet intikali/ikmal ağlarının görünürlüğünü yükselterek planlamayı etkilediğini; stratejik seviyede ise enformasyon ortamını şekillendirerek dış destek ve algı yönetimi üzerinde sonuçlar ürettiğini göstermektedir. Çalışma ayrıca, AKİS ve sosyal medya istihbaratının düşük maliyetli ve hızlı olmasına karşın doğrulama gereksinimi ve dezenformasyon riski taşıdığını; bu nedenle çok-kaynaklı analiz ve kurumsal iş akışlarına entegrasyonun kritik olduğunu vurgulamaktadır. Tez, literatürde AKİS ve sosyal medya istihbaratının hava istihbarata (AIRINT) da katkısını inceleyerek kavramsal zenginlik sunmakta; karar alıcılar için uygulamaya dönük çıkarımlar geliştirmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the military application of Open-Source Intelligence (OSINT) and Social Media Intelligence (SOCMINT) and, through multiple case analyses drawn from the Russia–Ukraine War, demonstrates their effects at the tactical, operational, and strategic levels. The study adopts a qualitative approach and a case-study methodology; the literature review is complemented by empirical case examinations, and the findings are corroborated with sources comprising satellite imagery, social-media content, and official statements. The cases addressed are the Kyiv Convoy (27 February 2022), the Chornobaivka Air Base (27 February 2022), the Saky Air Base explosions in Crimea (9 August 2022), the destruction of the Wagner base in Popasna (14 August 2022), and the elimination of an S-400 air-defense system in Crimea revealed by a photograph (22 August 2022). The findings indicate that OSINT/SOCMINT enhance speed and accuracy at the tactical level by contributing to real-time situational awareness, target validation, and battle damage assessment (BDA); at the operational level they influence planning by increasing the visibility of force deployment and logistics networks; and at the strategic level they generate effects on external support and perception by shaping the information environment. The study further emphasizes that, despite their low cost and rapidity, OSINT/SOCMINT entail verification requirements and carry disinformation risks; therefore, multi-source analysis and integration into institutional workflows are critical. By examining the contribution of OSINT/SOCMINT to Air Intelligence (AIRINT) in the scholarly literature, the thesis offers conceptual enrichment and develops practice - oriented implications for decision-makers.
Benzer Tezler
- Açık kaynak istihbaratının askeri istihbaratta kullanımı: Haşdi Şabi örgütü üzerinde uygulama
Use of open source intelligence at military intelligence: An application on al-Hashd al-Shaabi
KAZIM MEHMET EROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Uluslararası İlişkilerJandarma ve Sahil Güvenlik AkademisiGüvenlik Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERHAT AHMET ERKMEN
- Açık kaynak istihbaratının muharebe sahası istihbarat hazırlığı sürecinde kullanımı: Rusya-Ukrayna Savaşı örneği
The use of open source intelligence in the intelligencepreparation of the battlefield process: Russia-Ukraine Warcase study
MUSA ÇUKUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerMilli Savunma Üniversitesiİstihbarat Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN ŞEN
- Soğuk Savaş ve modern dönem istihbarat tekniklerinin karşılaştırılması
Comparison of Cold War and modern era intelligence techniques
İBRAHİM ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Siyasal BilimlerSelçuk ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ŞAHİN
- Development of a common framework for identification of performance criteria of Open-Source Intelligence (OSINT) collection for military decision makers
Askeri karar vericilere yönelik Açık Kaynak İstihbarat (OSINT) toplanması performans kriterlerinin belirlenmesine yönelik ortak çerçevenin geliştirilmesi
SİNAN TOPRAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilgi ve Belge YönetimiMarmara Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERİL DURMUŞ
- 1914-1922 yılları arasında Britanya İmparatorluğu'nun Orta Doğu politikası ve İngiliz istihbaratı
The Middle East policy of the British Empire's and British intelligence between 1914-1922
SİBEL ARABACI
Doktora
Türkçe
2025
TarihDokuz Eylül ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KENAN KIRKPINAR