Akut alevlenme dönemindeki şizofreni tanılı hastalarda CB1, CB2 reseptörleri, anandamid ve 2-Araşidonil gliserol seviyelerinin semptom profili, depresyon ve işlevsellik üzerine etkisi; Sağlıklı kontrollerle karşılaştırmalı bir çalışma
The effects of CB1 and CB2 receptors, anandamide, and 2-Arachidonoylglycerol levels on symptom profile, depression, and functionality in patients with schizophrenia during acute exacerbation: A comparative study with healthy controls
- Tez No: 984894
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DERYA İPEKÇİOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Nöropsikiyatri, Neuropsychiatry
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, şizofreni tanılı bireylerde endokannabinoid sistem (EKS) bileşenleri olan CB1R, CB2R, anandamid (AEA) ve 2-Araşidonil gliserol (2- AG) düzeylerinin; semptom profili, depresyon ve işlevsellik gibi klinik parametrelerle olan ilişkisi değerlendirilmiştir. Aynı zamanda şizofreni hastaları ve sağlıklı kontroller bu bileşenler açısından karşılaştırılmıştır. Amaç, EKS'nin yalnızca bir nöromodülatör sistem değil, aynı zamanda şizofrenide biyolojik belirteç ve potansiyel terapötik bir hedef olup olamayacağını araştırmaktır. Yöntem: Çalışmaya akut alevlenme döneminde olan, ilaçsız, psikotik semptomlar nedeniyle yatışı yapılmış ve KGÖ-Ş≥4 olan 66 şizofreni hastası ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 64 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Katılımcılardan alınan kan örneklerinde CB1R, CB2R, AEA ve 2-AG düzeyleri ELISA yöntemiyle analiz edilmiştir. Klinik değerlendirmede Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği (KPDÖ), Pozitif Belirtileri Değerlendirme Ölçeği (PBDÖ), Negatif Belirtileri Değerlendirme Ölçeği (NBDÖ), Klinik Global İzlenim Ölçeği (KGÖ), Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CŞDÖ), Şizofrenide İşlevsel İyileşme Ölçeği (ŞİLÖ) kullanılmıştır. İstatistiksel analizde grup karşılaştırmaları ve korelasyon testleri uygulanmıştır. Bulgular: Şizofreni grubunda CB1R, CB2R, AEA ve 2-AG düzeyleri, sağlıklı kontrollere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük saptanmıştır. CB1R düzeyleri, negatif belirtiler ile aynı yönde, depresyon ile ters yönde güçlü korelasyon göstermiştir. CB2R düzeyleri pozitif belirtilerle pozitif, depresyonla ise negatif yönde koreledir. AEA ve 2-AG, özellikle formal düşünce bozuklukları gibi pozitif semptomlarla anlamlı şekilde ilişkili bulunmuştur. EKS belirteçleri işlevsellik skorlarıyla negatif korelasyon göstermektedir. Sonuç: Bu çalışma, endokannabinoid sistem bileşenlerinin şizofrenide yalnızca semptom profilinin değil, aynı zamanda depresif belirtiler ve işlevselliğin de biyolojik alt yapısında yer aldığını ortaya koymaktadır. Bulgular, EKS'nin şizofreni patofizyolojisinde çok boyutlu ve belirleyici bir rol üstlendiğini düşündürmektedir. CB1R ve CB2R düzeylerinin semptom kümeleriyle olan farklı korelasyon paternleri, hedefe yönelik farmakolojik müdahalelerde kişiselleştirilmiş tedavi stratejileri açısından umut vadetmektedir. CB1R'nin negatif belirtilerle aynı, depresyonla ters yönlü ilişkisi ve CB2R'nin semptom şiddeti ile duygudurumla bağlantısı bu paternin klinik önemini desteklemektedir. EKS belirteçlerinin, şizofrenide hem biyobelirteç olarak kullanımı hem de yenilikçi tedavi hedefi olarak değerlendirilmesi yönünde güçlü kanıtlar sunulmuştur. Prospektif, çok merkezli, her iki cinsiyeti de içeren, daha fazla örneklem sayısına sahip ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Objective: In this study, the levels of endocannabinoid system (ECS) components — CB1R, CB2R, anandamide (AEA), and 2-arachidonoylglycerol (2- AG) — were evaluated in individuals diagnosed with schizophrenia in relation to clinical parameters such as symptom profile, depression, and functioning. Furthermore, the study investigated whether these biomarkers differ significantly between patients with schizophrenia and healthy controls. The primary objective was to determine whether ECS functions not only as a neuromodulatory system but also as a biological determinant and potential therapeutic target in schizophrenia. Methods: The study included 66 unmedicated patients with schizophrenia who were admitted for psychotic symptoms during an acute exacerbation and had a CGI-S ≥ 4, along with 64 age- and sex-matched healthy controls. Blood samples were collected from all participants to analyze serum levels of CB1R, CB2R, AEA, and 2-AG using ELISA. Clinical assessments included the Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS), Scale for the Assesment of Positive Symptoms (SAPS), Scale for the Assesment of Negative Symptoms (SANS), Clinical Global Impression (CGI), Calgary Depression Scale for Schizophrenia (CDSS), and the Functional Recovery Scale in Schizophrenia (FRSS). Statistical analyses comprised group comparisons and correlation analyses. Results: In the schizophrenia group, CB1R, CB2R, AEA, and 2-AG levels were found to be significantly lower than in healthy controls. CB1R levels showed strong positive correlations with negative symptoms and strong inverse correlations with depression. CB2R levels correlated positively with positive symptoms and negatively with depression. AEA and 2-AG were significantly associated with positive symptoms, particularly formal thought disorder. Endocannabinoid system (ECS) markers showed negative correlations with functioning scores. Conclusion: This study demonstrates that components of the endocannabinoid system are involved not only in the symptom profile of schizophrenia but also in the biological underpinnings of depressive symptoms and functioning. The findings suggest that the ECS plays a multifaceted and pivotal role in the pathophysiology of schizophrenia. The distinct correlation patterns between CB1R and CB2R levels and symptom clusters hold promise for personalized, target-directed pharmacological interventions. The alignment of CB1R with negative symptoms and its inverse association with depression, together with CB2R's links to symptom severity and mood, supports the clinical relevance of this pattern. The study provides strong evidence for considering ECS markers both as biomarkers in schizophrenia and as innovative therapeutic targets. Prospective, multicenter studies with larger samples including both sexes are warranted.
Benzer Tezler
- Akut alevlenme dönemindeki şizofreni tanılı hastalarda CB1, CB2 reseptörleri, anandamid ve 2-araşidonil gliserol seviyelerinin semptom profili, anksiyete düzeyi ve dürtüsellik üzerine etkisi; sağlıklı kontrollerle karşılaştırmalı bir çalışma
The effect of CB1, CB2 receptors, anandamide, and 2-arachidonoylglycerol levels on symptom profile, anxiety level, and impulsivity in patients diagnosed with schizophrenia during acute exacerbation: A comparative study with healthy controls
YUSUF BESİM SIKAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA İPEKÇİOĞLU
- Şizofreni tanılı erkek hastalarda serum hıgh mobility group box-1 (HMGB1) düzeylerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Comparison of the serum high mobility group box-1 (HMGB1) levels in male pati̇ents with schzophrenia and healthy controls
SEDA TANRIVERDİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM DEVRİM BALABAN
- Yatarak tedavi gören şizofreni tanılı hastalardaki depresif belirtilerin, klinik özellikler ve karşılanmamış ihtiyaçlar ile ilişkisi
The relationship of depressive symptoms in schizophrenia in inpatient treatment with clinical characteristics and unmet needs
SİNEM ACAR BAHADIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TONGUÇ DEMİR BERKOL
- Bipolar duygudurum bozukluğu manik epizod hastalarının akut alevlenme ve remisyon dönemlerinde serum galektin-1 ve galektin-3 düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum galectin-1 and galectin-3 levels in acute exacerbation and remission periods in manic episode patients with bipolar mood disorder
MERYEM YÜKSEL AYTEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL GÖKA
DR. AYBENİZ CİVAN KAHVE
- Şizofrenide akut dönemde nöroplastisite ile ilişkili etmenler
Factors related to neuroplasticity in acute period in schizophrenia
BETÜL TÜRKMEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriSakarya ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA YAZICI