Evde yaşlanmak mı kurumda yaşlanmak mı? Bakım hizmeti alan yaşlıların algı ve deneyimleri: Samsun örneği
Aging at home or aging in an institution? Perceptions and experiences of elderly people receiving care services: The case of Samsun
- Tez No: 984784
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İLYAS SUCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Evde bakım hizmetleri, Kurumlar sosyolojisi, Yaşlı bakımı, Home care services, Corporates sociology, Elderly care
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde dünyada yaşlı nüfus oranı hızla artmaktadır. Hızla yaşlanan dünya nüfusuyla birlikte yaşlılık önemli bir olgu halini almıştır. Gelecekte de nüfus tahminlerine göre yaşlı nüfus sayısının artmaya devam edeceği ön görülmekte ve yaşlılık sürecine ilişkin ilgili literatür de bu artışa paralel bir şekilde gelişmektedir. Nüfusun hızla yaşlanması, kronik hastalıkların artışı ve yaşam süresinin uzaması; beraberinde bakım hizmetlerine olan talebi arttırmış ve bakım kurumlarına olan ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. Bu araştırmada da yaşlı bireylerin bakım deneyimleri konu edinilmiştir. Bu bağlamda araştırmada evde ve kurumda bakım hizmeti alan yaşlı bireylerin; hem aldıkları bakım hizmetini mahremiyet, bağımsızlık, yaş ayrımcılığı ve sosyal aktivite başlıklarında nasıl deneyimlediklerine odaklanılmıştır hem de yaşlı bireylerin sosyo-kültürel sermaye farklılaşması dikkate alınarak, yaşlılığı deneyimlemelerinde nelerin farklılaştığı anlaşılmaya çalışılmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemiyle yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, Samsun Büyükşehir Belediyesi'nden evde bakım hizmeti alan 15 ve Atakum Huzurevi, Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi ile Samsun Huzurevi ve Yaşlı Bakım Rehabilitasyon Merkezi'nde bakım hizmeti alan 15 olmak üzere, ciddi bir sağlık engeli bulunmayan, alzheimer ve demans tanısı konulmayan, 65 yaş ve üstü toplam 30 gönüllü katılımcı oluşturmuştur. Araştırmada veriler derinlemesine görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Bu görüşmelerden elde edilen verileri analiz etmek için betimsel ve sistematik analizden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler temalaştırılarak yorumlanmıştır. Araştırmada, evde bakım hizmeti alan yaşlı bireylerin huzurevinde bakım hizmeti alan yaşlı bireylere kıyasla daha bağımsız olduğu tespit edilmiştir. Yaşlı bireylerin yaşlılık algıları ve bakım deneyimlerinin şekillenmesinde sosyal, ekonomik ve simgesel sermayelerinin belirleyici olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kültürel sermayeye dair ise bir farklılık izlenememiştir. Araştırmanın bir diğer sonucu, sosyal ve ekonomik sermayelerin bakım deneyimlerinde farklılık yaratan temalarının yalnızca yaşlı ve yaşlılık, yaşlı yalnızlığı ve yaşlı bağımsızlığı olduğudur. Yaşlı mahremiyeti ve ageism temalarında ise sosyo-kültürel sermayelere bağlı olarak bir farklılaşma izlenememiştir.
Özet (Çeviri)
Today, the elderly population is rapidly increasing worldwide, and, according to projections, this trend is expected to continue. As a result, the literature on the old age period is expanding in parallel with this growth. The rapid aging of the population, the increase in chronic diseases and the extension of life expectancy have increased the demand for care services and created a need for care institutions. This research focuses on the care experiences of elderly individuals. In this context, the study focuses on how elderly individuals receiving care services at home and in institutions experience the care they receive in terms of privacy, independence, age discrimination and social activity. It also examines how differences in socio-cultural capital shape their experience of aging. The research was conducted using qualitative research methods. The study group consisted of 30 volunteer participants aged 65 and over, with no serious health impairments and no diagnosis of Alzheimer's or dementia. 15 participants received home care services from the Samsun Metropolitan Municipality and 15 received care services at the Atakum Nursing Home, Elderly Care and Rehabilitation Center and Samsun Nursing Home and Elderly Care Rehabilitation Center. The study data were collected through in-depth interviews and analyzed using descriptive and systematic methods. The data obtained were interpreted by categorizing them into themes. The study found that elderly individuals receiving home care services were more independent than elderly individuals receiving care services in nursing homes. Social, economic, and symbolic capital were found to shape elderly individuals' views on aging and care experiences, while cultural capital showed no notable effect. Another result was that, the only themes where social and economic capital created differences in care experiences were perceptions of aging, elderly loneliness and elderly independence. Differentiation wasn't observed in the themes of elderly privacy and ageism regarding socio-cultural capital.
Benzer Tezler
- Türkiye'de evde yaşlı bakımı ve kurumda yaşlı bakımının maliyet-etkinlik analizi
Cost-effectiveness comparison of elder care at home and elder care in institution in Turkey
MÜZEYYEN ÇİĞDEM AKBAŞ METİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Sosyal HizmetAkdeniz ÜniversitesiGerontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL TUFAN
- Konya Beyşehir Gölkaya köyünde aile-evlilik ve kız kaçırma konularının sosyal antropolojik açıdan değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
AYŞE KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Halk Bilimi (Folklor)Ankara ÜniversitesiSosyal Antropoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAFER İLBARS
- Polipirol/P-Si/Al diyodunun karakteristik parametrelerinin zamana bağlılığı
The Effects of the time-dependent on the characteristics parameters of polypyrrole/P-type Si/Al diode
DEMET KORUCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Fizik ve Fizik MühendisliğiAtatürk ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA SAĞLAM
- Sinema ve terapi Venüs`ün Çiçek Sepeti
Cinema and theraphy the Flower Basket of Venus
CANEL BİNGÖL
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Sanat Dalı
PROF.DR. SEMİR ASLANYÜREK