Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı alan çocuk ve ergenlerde erken dönem uyum bozucu şemalar ve psikolojik dayanıklılığı etkileyen faktörlerin incelenmesi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 983871
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLEN GÜLER AKSU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar, Psikolojik Dayanıklılık, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Early Maladaptive Schemas, Resilience
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), yaş ve gelişim düzeyine uygun olmayan dikkat, hareketlilik ve dürtüsellik belirtileri ile karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur. Erken çocukluk döneminden itibaren bireyin kişisel, sosyal, akademik ve mesleki olmak üzere birçok alanda olumsuz deneyimler yaşamasına sebep olmaktadır. Tekrarlanan bu deneyimler, kişinin kendisi, çevresi ve dünyaya dair inançlarını olumsuz yönde etkileyebilir ve erken dönem uyum bozucu şemaların gelişimine zemin hazırlayabilir. Ayrıca, DEHB farklı gelişim dönemlerinde ortaya çıkan olumsuz etkileri nedeniyle psikolojik dayanıklılığı etkileyen gelişimsel risk faktörlerinden biri olarak ele alınabilir. Bu çalışmada DEHB'li çocuk ve ergenlerde erken dönem uyum bozucu şemaların sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılması ve psikolojik dayanıklılığı etkileyen faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem ve Gereç: Çalışmamıza 10-16 yaş aralığında ilk defa DEHB tanısı alan 83 ve sağlıklı 75 çocuk ve ergen dahil edildi. Klinisyen tarafından her iki gruba Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi–Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli Türkçe Uyarlaması (ÇDŞG-ŞY-T), 10-16 Yaş Çocuk ve Ergenler için Erken Dönem Uyumsuz Şema Ölçekler Takımı (ÇEŞÖT), Ergen Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (EPDÖ), Güçler Güçlükler Anketi (GGA) ve Çocuklar için Durumluk Sürekli Kaygı Envanteri (ÇDSKE) dolduruldu. Ebeveynler tarafından ise Sosyodemografik Veri Formu ve Turgay Yıkıcı Davranış Bozuklukları için DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği (YDB-TDÖ) dolduruldu. Bulgular: DEHB grubunda tüm şema alan puanları ve 'Yapışıklık/ Gelişmemiş Benlik' şeması hariç tüm şema puanları kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. DEHB grubunda psikolojik dayanıklılık düzeyleri anlamlı düzeyde daha düşük saptanmıştır. Ayrıca, DEHB grubunda psikolojik dayanıklılığı olumsuz etkileyen birçok faktör olduğu gösterilmiştir. Sonuç: DEHB'li çocuk ve ergenlerde erken dönem uyum bozucu şemaların gelişimini ve psikolojik dayanıklılığı etkileyen risk faktörlerinin aydınlatılması ve bu alanlara yönelik psikoterapotik müdahale yöntemlerinin geliştirilmesi, koruyucu ve tedavi edici ruh sağlığı hizmetlerinin etkinliğinin artırılması açısından büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is a neurodevelopmental disorder characterized by symptoms of inattention, hyperactivity, and impulsivity that are inappropriate for the individual's age and developmental level. From early childhood onward, it can lead to negative experiences across multiple domains, including personal, social, academic, and occupational functioning. These repeated experiences may affect an individual's beliefs about themselves, others, and the world, contributing to the development of early maladaptive schemas. Moreover, ADHD can be considered as one of the developmental risk factors affecting resilience due to its negative effects occurring in different developmental stages.This study aimed to compare early maladaptive schemas in children and adolescents with ADHD to those in a healthy control group and to investigate factors affecting resilience. Method: The study included 83 children and adolescents aged 10–16 years who were newly diagnosed with ADHD and 75 healthy controls. Both groups were assessed using the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children - Present and Lifetime Version (KSADS- PL), the Early Maladaptive Schema Questionnaires Set for Children and Adolescents (SQS), the Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ), the Resilience and Youth Development Module (RYDM) and the State-Trait Anxiety Inventory for Children (STAI-C). Parents completed a Sociodemographic Data Form and the Turgay DSM-IV-Based Disruptive Behavior Disorders Rating Scale (T-DSM-IV-S). Results: All schema domain scores and all schema scores except for the 'Enmeshment/Undeveloped Self' schema were significantly higher in the ADHD group compared to the control group. Resilience levels were significantly lower in the ADHD group. Furthermore, multiple factors negatively affecting resilience were identified in the ADHD group. Conclusion: Clarifying the risk factors that contribute to the development of early maladaptive schemas and impair resilience in children and adolescents with ADHD, and developing psychotherapeutic interventions targeting these areas, are of great importance for enhancing the effectiveness of both preventive and therapeutic mental health services.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerde erken dönem uyum bozucu şemaların varlığı ve ebeveyn tutumlarıyla ilişkisinin araştırılması
Early maladaptive schemas in adolescents patients with attention deficit hyperactivity disorder and relationship with parenting style
GAMZE YILMAZ TÜRKEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞAHİKA GÜLEN ŞİŞMANLAR
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerde erken dönem uyum bozucu şemaların değerlendirilmesi
Evaluation of early maladaptive schemas in children and adolescents diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder
VOLKAN ALKİŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriMersin ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLEN GÜLER AKSU
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı alan çocuklarda dissosiyatif ve diğer belirtilerin ilişkisi
The association of dissociative symptoms and others among children with attention deficiency and hiperactivity disorder
BETÜL GÜL ALIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA AYLA AYSEV
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı olan ergenlerde yavaş bilişsel tempo, internet bağımlılığı ve emosyonel disregülasyonun uyku bozuklukları ile ilişkisi
The relationship of sluggish cognitive tempo, internet addiction and emotional dysregulation with sleep disorders in adolescents with attention defisit/hyperactivity disorder
DAVUT AKBALIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriDicle ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MASUM ÖZTÜRK
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA SUBAŞI TURGUT
- Patolojik internet kullanımı olan ve olmayan dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde mizaç özellikleri, proaktif-reaktif saldırganlık ve prososyal davranışların incelenmesi
An examination of temperament traits, proactive–reactive aggression, and prosocial behaviors in adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder with and without pathological internet use
FATMA BİLGE KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. İPEK SÜZER GAMLI