Taktiksel antrenörlüğün futbolcuların kariyer geleceği ve takım performansı üzerindeki etkisinde antrenör–sporcu ilişki kalitesinin aracılık rolü
The mediating role of coach-athlete relationship quality in the effects of tactical coaching on football players' career prospects and team performance
- Tez No: 983727
- Danışmanlar: PROF. DR. GÖKHAN ÇALIŞKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Taktiksel beceri, Takım performansı, Tactial skill, Team performance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Iğdır Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, taktiksel antrenörlüğün futbolcuların kariyer geleceği ve takım performansı üzerindeki etkilerini incelemektir. Ayrıca, antrenör-sporcu ilişki kalitesinin bu etkilerdeki aracılık rolünü ortaya koymak hedeflenmektedir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma evrenini Türkiye Futbol Federasyonu'na (TFF) bağlı profesyonel futbolcular oluşturmuş, örneklem ise Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki takımlarda yer alan futbolculardan tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 287 futbolcudan oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Sporda Taktiksel Beceri Envanteri (STBE), Lider-Üye Değişim Ölçeği (LMX-7), Kariyer Geleceği Ölçeği ve 2023–2024 futbol sezonu sonundaki takım gol averajları da takım performansını belirlemede kullanılmıştır. Veriler, ANOVA, Pearson korelasyon analizi, kümeleme analizi ve Hayes'in PROCESS (Model 5.0) aracılığıyla bootstrap analizleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular, yaş, eğitim düzeyi, futbol oynama yılı, lig türü, kulüpte kalış süresi ve antrenörle çalışma süresinin futbolcuların taktiksel becerileri, kariyer değişkenleri ve antrenör-sporcu ilişkileri üzerinde anlamlı farklılıklar meydana getirdiğini göstermiştir. Antrenör ve sporcu etkileşiminin hem taktiksel becerilerin performansa dönüşmesinde hem de kariyer algısının şekillenmesinde aracı rol oynadığı görülmüştür. Antrenörleriyle güçlü ilişkiler kuran futbolcular, sadece taktiksel açıdan değil, kariyer iyimserliği ve uyum açısından da daha yetkindir. Aracılık analizleri ise sporda taktiksel becerinin takım performansı üzerindeki etkisinin tamamen Lider-Üye Değişim Ölçeği aracılığıyla gerçekleştiğini, kariyer geleceğinde ise kısmi aracılık rolü oynadığını göstermiştir. Model, takım performansındaki varyansın yaklaşık %49,2'sini, kariyer gelişimindeki varyansın ise %12,4'ünü açıklamaktadır. Sonuç olarak, taktiksel antrenörlük futbolcuların yalnızca teknik performası değil, aynı zamanda futbolcuların takım içi uyumlarını ve profesyonel kariyer vizyonlarını da şekillendirmede belirleyici bir faktör olarak ön plana çıkmaktadır. Bu doğrultuda, taktiksel antrenörlük anlayışının, futbolcuların yalnızca performansını değil, kariyer yönelimlerini de destekleyecek biçimde yeniden yapılandırılması; antrenör eğitimlerinde iletişim, liderlik ve rehberlik becerilerinin güçlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effects of tactical coaching on football players' career prospects and team performance. Additionally, the study seeks to identify the mediating role of coach-athlete relationship quality in these effects. The research adopts a quantitative research method, specifically the relational screening model. The population of the study consists of professional football players affiliated with the Turkish Football Federation (TFF), and the sample is composed of 287 players from teams in the Eastern and Southeastern Anatolia regions, selected through random sampling. Data collection tools include a Personal Information Form, the Tactical Skills Inventory (STBE), the Leader-Member Exchange Scale (LMX-7), the Career Future Scale, and the team goal average at the end of the 2023–2024 football season, which was used to assess team performance. The data were analyzed using ANOVA, Pearson correlation analysis, cluster analysis, and bootstrap analyses via Hayes' PROCESS (Model 5.0). The findings revealed that factors such as age, education level, years of playing football, league type, years at the club, and the duration of working with the coach caused significant differences in players' tactical skills, career variables, and coach-athlete relationships. The interaction between the coach and athlete was found to play a mediating role in both the conversion of tactical skills into performance and the shaping of career perceptions. Players who established strong relationships with their coaches were more competent not only in tactical terms but also in career optimism and adaptability. Mediation analyses indicated that the effect of tactical skills on team performance occurred entirely through the Leader-Member Exchange Scale, while it played a partial mediating role in career future. The model explained approximately 49.2% of the variance in team performance and 12.4% of the variance in career development. In conclusion, tactical coaching emerges as a determining factor not only in football players' technical performance but also in shaping their intra-team cohesion and professional career vision. Accordingly, it is recommended that the understanding of tactical coaching be restructured in a way that supports not only players' performance but also their career orientations. In addition, strengthening communication, leadership, and guidance skills in coach education is also recommended.
Benzer Tezler
- Taktiksel oyun modeli ile futsal öğretimi
Futsal teaching through tactical games model
SÜMER ALVURDU
Doktora
Türkçe
2017
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER ŞENEL
- Taktiksel oyun yaklaşımının ortaokul öğrencilerinin yaratıcılık düzeylerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of tactical gaming approach onsecondary school students' creativity level
MEHMET ŞÜKRÜ SAVAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
SporAksaray ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİN SÜEL
- Taktiksel oyun yaklaşımının ortaöğretimde öğrenim gören öğrencilerin zihinsel süreçlere etkisi
The effect of tactical game approach on high school students' cognitive levels
HALİL GÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT TEKİN
- Taktiksel oyun ve doğrudan öğretim modellerinin öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri ve becerilerine etkisi
The effect of tactical game and direct instruction models on pre service teacher' critical thinking dispositions and skills
EZEL NUR KORUR
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiSpor Bilimleri ve Teknolojisi Bilim Dalı
PROF. DR. GIYASETTİN DEMİRHAN
- Taktiksel oyun modeli ile futbol öğretiminin ortaokul öğrencilerinin yaşam becerilerine ve hayal etme düzeylerine etkisi
The impact of soccer insrtruction on the life skills and imagination levels of the secondry school students with the tactical game model
ERAY ÖZÇELİKCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporNecmettin Erbakan ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZER YILDIZ