Yapay zekâ destekli sahne ve kostüm tasarımı: Shakespeare eserleri üzerine uygulamalı bir çalışma
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 983370
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL KILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Kostüm, Sahne tasarımı, Shakespeare, William, Yapay zeka, Costume, Stage design, Shakespeare, William, Artificial intelligence
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İletişim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Görsel İletişim ve Dijital Medya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, yapay zekâ teknolojileri aracılığıyla Shakespeare'ın zamansız eserlerini ele alarak sahne ve kostüm tasarımını yeniden yorumlayan uygulamalı bir çalışma ortaya koymayı amaçlamaktadır. Günümüzde yapay zekâ, sanat ve tasarım alanında yeni yaratıcı süreçler sunmakta; bu bağlamda Shakespeare'ın seçilmiş eserleri yapay zekâ araçlarıyla yeniden yorumlanarak sahneler, karakterler ve temalar görselleştirilmektedir. Araştırmada Hamlet, Macbeth, Romeo ve Juliet ile Bir Yaz Gecesi Rüyası gibi, sahne ve kostüm tasarımı açısından kendi dönemine ışık tutan eserler incelenmiştir. Uygulama sürecinde prompt girdisi için ChatGPT; tasarımlar için Gemini, Grok yapay zekâ araçlarından yararlanılmıştır. Tezin teorik bölümünde yapay zekânın sanat ve tasarım alanındaki etkileri ele alınmış; kullanıcıya sağladığı avantajlar, sınırlılıkları ve geleneksel yöntemlerle ilişkisi değerlendirilmiştir. Shakespeare'ın eserlerinin, döneminin tarihsel, kültürel ve sanatsal birikimini yansıtmakla birlikte çağdaş dönemdeki yaratıcı pratikler ve modern araçlarla nasıl yeniden yorumlanabileceği tartışılmıştır. Bu doğrultuda sahne tasarımında mekânın işlevselliği ve görsel atmosferin doğru biçimde aktarılması önemsenmiş; kostüm tasarımında ise dönemin estetik anlayışı çağdaş tasarım yaklaşımlarıyla birlikte deneysel olarak ele alınmıştır. Uygulama aşamasında Shakespeare'ın eserlerinden ilham alınarak sahne tasarımının dramatik atmosferini güçlendiren ögeler üretilmiştir. Yapay zekânın tasarım sürecine sunduğu katkılar ve sınırlar değerlendirilmiş; yapay zekânın yalnızca bir teknik araç olmadığı, aynı zamanda tasarımcının yaratıcılığını destekleyen ve genişleten bir ilham kaynağı olabileceği ortaya konulmuştur. Süreç boyunca tasarımcıların yapay zekâ araçlarını kullanarak geleneksel yöntemleri yeniden yorumladıkları ve yeni üretim biçimleri geliştirdikleri gözlemlenmiştir. Yapay zekânın sağladığı hız ve estetik öneriler, tasarım sürecinin verimliliğini artırmıştır. Bununla birlikte yapay zekânın yol açtığı istenmeyen sonuçlar ve özellikle insan gibi derin, duygusal bağ kuramaması da tartışılmıştır. Bu durum, yapay zekâ ne kadar gelişirse gelişsin, insan yaratımının yerini tam anlamıyla alamayacağını ve teknolojinin tasarım sürecindeki konumunu yeniden düşünmeyi gerektirmektedir. Araştırmanın bulguları; yapay zekânın tasarım sürecini hızlandırdığını, estetik açıdan yeni imkânlar sunduğunu ve üretkenliği artırdığını göstermektedir. Shakespeare'ın eserlerinin yapay zekâ aracılığıyla yeniden yorumlanması hem akademik hem de pratik tasarım alanında önemli bir potansiyel taşımaktadır. Geleneksel yöntemlerle karşılaştırıldığında yapay zekânın sunduğu yaratıcı özgürlük, Shakespeare'ın zamansız eserlerini modern araçlarla geliştirmek ve bu eserlere yeni bakış açıları kazandırmak açısından etkili bir yöntem olarak görülmüştür. Sonuç olarak bu çalışma, geçmişin ve geleceğin estetik ve yaratıcı anlayışlarını bir araya getirerek ilham verici tasarım yaklaşımlarının geliştirilebileceğini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to present an applied study that reinterprets stage and costume design by examining Shakespeare's timeless works through artificial intelligence technologies. Today, artificial intelligence offers new creative processes in the field of art and design; in this context, selected works by Shakespeare are reinterpreted using artificial intelligence tools, visualizing scenes, characters, and themes. The study examines works such as Hamlet, Macbeth, Romeo and Juliet, and A Midsummer Night's Dream, which shed light on their own era in terms of stage and costume design. ChatGPT was used for prompt input, and Gemini and Grok artificial intelligence tools were used for designs during the application process. The theoretical section of the thesis addresses the effects of artificial intelligence in the fields of art and design, evaluating the advantages it offers users, its limitations, and its relationship with traditional methods. It discusses how Shakespeare's works, while reflecting the historical, cultural, and artistic heritage of his era, can be reinterpreted with contemporary creative practices and modern tools. In this regard, the functionality of the space and the accurate conveyance of the visual atmosphere were emphasized in stage design, while costume design experimentally addressed the aesthetic understanding of the period alongside contemporary design approaches. During the implementation phase, elements were created to enhance the dramatic atmosphere of the stage design, drawing inspiration from Shakespeare's works. The contributions and limitations of artificial intelligence to the design process were evaluated; it was revealed that artificial intelligence is not merely a technical tool, but can also be a source of inspiration that supports and expands the designer's creativity. Throughout the process, it was observed that designers reinterpreted traditional methods and developed new production forms using artificial intelligence tools. The speed and aesthetic suggestions provided by artificial intelligence increased the efficiency of the design process. However, the undesirable consequences of artificial intelligence and, in particular, its inability to form deep, emotional bonds like humans were also discussed. This situation necessitates rethinking the position of technology in the design process, as no matter how advanced artificial intelligence becomes, it cannot fully replace human creation. The findings of the research show that artificial intelligence accelerates the design process, offers new aesthetic possibilities, and increases productivity. The reinterpretation of Shakespeare's works through artificial intelligence holds significant potential in both academic and practical design fields. Compared to traditional methods, the creative freedom offered by artificial intelligence has been seen as an effective method for developing Shakespeare's timeless works with modern tools and bringing new perspectives to these works. Ultimately, this study has demonstrated that inspiring design approaches can be developed by bringing together the aesthetic and creative understandings of the past and the future.
Benzer Tezler
- Yapay zeka teknolojilerinin sahne tasarımı sürecindeki potansiyel kullanım olanaklarının, Lucia Di Lammermoor Operası üzerinden incelenmesi
Examining the potential usage possibilities of artificial intelligence technologies in stage design process through Lucia di Lammermoor Opera
CEM BERAN SERTKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sahne ve Görüntü SanatlarıBaşkent ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. DR. ÖMÜR MUNZUR
- A mobile-based E-commerce platform enhanced with augmented reality and AI-powered virtual try-on technology
Artırılmış gerçeklik ve yapay zekâ destekli sanal deneme teknolojisi ile geliştirilmiş mobil tabanlı bir e-ticaret platformu
MUHAMMAD HAMZA
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolBeykoz ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Assist. Prof. ÖZLEM FEYZA ERKAN
- Yapay zekâ algoritmaları ile animasyon film üretimi ve dijital anlatının yeni estetiği
Animation film production through artificial intelligence algorithms and the new aesthetics of digital narrative
MAHMUT KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Radyo-TelevizyonFırat Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA DEMİR
- Yapay zeka çizimleriyle insan yaratıcılığının karşılaştırılması
A comparative analysis of human creativity and ai-generated visuals
GONCA KAYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İstatistikArdahan Üniversitesiİleri Teknolojiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA TÜRKOĞLU KAYA
- Broadway Öüzikali'nin gelişimi, sosyolojisi ve kültürel kökenleri
The development, sociology, and cultural origins of the Broadway Musical
RENGİN GÜNEY KARAGÜLLE
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2026
Sahne ve Görüntü SanatlarıBaşkent ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. MAHMUT KAMERHAN TURAN