Prediyabet veya Tip 2 diyabet hastalığı olan bireylerin yaşam tarzı değişikliklerini sürdürebilme konusunda yaşadığı zorluklar: Kalitatif bir çalışma
Difficulties experienced by individuals with prediabetes or Type 2diabetes in sustaining lifestyle changes: A qualitative study
- Tez No: 982291
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İZZET FİDANCI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Diyabetes Mellitus insülin eksikliği veya insüline karşı hedef dokularda gelişen duyarsızlık nedeniyle etki gösterememesine bağlı hiperglisemi ile seyreden bir karbonhidrat metabolizması hastalığıdır. Diyabet hastalarının %95'i dokularda insülin duyarlılığında azalma nedeniyle gelişen tip 2 diyabettir. Prediyabet ise tip 2 diyabet kriterlerini karşılamayan ancak açlık, postprandial kan şekeri ya da Hba1c ölçümlerinin yüksek saptandığı durumu tanımlar. IDF (uluslararası diyabet cemiyeti) 2021 verilerine göre Türkiye'de 20-79 yaş arasında tip 2 diyabet prevalansı %14,5; prediyabet prevalansı ise % 7,9 olarak bildirilmiştir. Prediyabetin tip 2 diyabete ilerlemesinin engellenmesinde ve tip 2 diyabetin tedavisi ve kontrolünün her adımında, yaşam tarzı değişiklikleri vazgeçilmez bir adım olarak yer almaktadır. Yaşam tarzı değişiklikleri; tıbbi beslenme tedavisi, kilo kontrolü, fiziksel aktivite ve bu konularda hastalara verilmesi gereken eğitim desteğini kapsamaktadır. Çalışmamız, prediyabet ve tip 2 diyabet hastası bireylerin yaşam tarzı değişikliklerini uygulama ve sürdürebilme konusunda yaşadıkları zorlukları derinlemesine görüşmelerle tespit etmek amacıyla, kalitatif bir araştırma olarak planlanmıştır. 16.09.2024 – 16.11.2024 tarihleri arasında prediyabet ve tip 2 diyabet hastası olan toplam 20 kişi ile tarafımızca hazırlanan anket formu çerçevesinde, yüzyüze derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Katılımcılara birinci bölümde sosyodemografik bilgilerini ve hastalıkları ile ilgili genel özelliklerini öğrenmeye yönelik 15 soru anket yöntemi ile ikinci bölümde ise diyabet ile ilgili deneyimlerini ve yaşam tarzı değişikliklerini uygulamakta yaşadıkları zorlukları değerlendirmeye yönelik 11 yarı yapılandırılmış açık uçlu soru, derinlemesine görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Verilerin analizi için MAXQDA 2020 (VERBI Software, Berlin, Germany) programı kullanılmıştır. Katılımcıların 13'ü tip 2 diyabet, 7'si prediyabet hastasıydı. Çalışmamızın sonucunda katılımcılar tarafından verilen yanıtlardan elde edilen 86 kod, 8 majör kategori ve 2 tema altında kategorize edildi. Ulaşılan temalar: 1. Diyabet ile ilgili bilgi, duygu ve deneyimler, 2. Yaşam tarzı değişiklikleri ile ilgili bilgi, düşünce, davranış ve deneyimler şeklindeydi. Derinlemesine incelemelerde hastaların yaşam tarzı değişikliklerine uyamama sebeplerinin son derece kişisel ve değişken olduğu görüldü. Hastalara daha fazla zaman ayrılması, her hastaya bireysel yaşam tarzı değişiklikleri planlaması yapılması, multidisipliner yaklaşımın ve diyetisyen, psikolog gibi sağlık profesyonellerinin daha etkin kullanılması, diyete uygun sağlıklı besin alternatiflerinin ve fiziksel aktivite yapmak için gerekli olanakların ulaşılabilir hale getirilmesi gibi stratejilerle, hastaların yaşam tarzı değişikliklerine daha istikrarlı bir uyum sağlayabilecekleri sonucuna ulaşıldı.
Özet (Çeviri)
Diabetes Mellitus is a carbohydrate metabolism disorder characterized by hyperglycemia due to insulin deficiency or insensitivity of target tissues to insulin. 95% of diabetic patients have type 2 diabetes, which develops due to decreased insulin sensitivity in tissues. Prediabetes is defined as a condition that does not meet the criteria for type 2 diabetes but in which fasting, postprandial blood glucose or HbA1c measurements are found to be high. According to IDF (International Diabetes Foundation) 2021 data, the prevalence of type 2 diabetes among 20-79 year olds in Turkey is 14.5% and the prevalence of prediabetes is 7.9%. Lifestyle changes are an indispensable step in preventing the progression of prediabetes to type 2 diabetes and in every step of the treatment and control of type 2 diabetes. Lifestyle changes include medical nutrition therapy, weight control, physical activity and educational support to patients on these issues. Our study was planned as a qualitative research to determine the difficulties experienced by individuals with prediabetes and type 2 diabetes in implementing and maintaining lifestyle changes through in-depth interviews. Between 16.09.2024 - 16.11.2024, face-to-face in-depth interviews were conducted with a total of 20 people with prediabetes and type 2 diabetes within the framework of the questionnaire form prepared by us. In the first part, 15 questions were asked to the participants to learn their sociodemographic information and general characteristics about their diseases, and in the second part, 11 semi-structured openended questions to evaluate their experiences with diabetes and their difficulties in implementing lifestyle changes were applied with in-depth interview technique. MAXQDA 2020 (VERBI Software, Berlin, Germany) program was used for data analysis. Thirteen of the participants had type 2 diabetes and 7 had prediabetes. As a result of our study, 86 codes obtained from the responses given by the participants were categorized under 8 major categories and 2 themes. The themes reached were: 1. knowledge, feelings and experiences related to diabetes, 2. knowledge, thoughts, behaviors and experiences related to lifestyle changes. In-depth analysis revealed that the reasons for patients' inability to comply with lifestyle changes were highly personal and variable. It was concluded that with strategies such as allocating more time to patients, individualized lifestyle change planning for each patient, more effective use of multidisciplinary approach and health professionals such as dieticians and psychologists, making healthy food alternatives suitable for diet and opportunities for physical activity accessible, patients can achieve a more stable compliance with lifestyle changes.
Benzer Tezler
- Bir eğitim aile sağlığı merkezinde kayıtlı bireylerin kardiyovasküler risk skorları ile hayatın temelleri-8 puanları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between cardiovascular risk scores and life's essential 8 scores among individuals registered at an educational family health center
BÜNYAMİN FURKAN PALA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİHA SERAP ÇİFÇİLİ
- Antalya ili merkez Konyaaltı ilçesi'nde tip 2 diyabet ve hipertansiyon prevalansının araştırılması ve erken tanı ve tarama programlarının etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of type 2 diabetes and hypertension prevalance and effectiveness of early detection and screening programme in Konyaalti district, Antalya
İLKNUR SÜLEMİŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Halk SağlığıAkdeniz ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT DÖNMEZ
- Ada prediyabet risk anketinin Türk prediyabet hastalarını belirlemedeki etkinliğinin ve prediyabet hastalarında retinopati sıklığının belirlenmesi
Determination of effectiveness of the ada pre-diabetic risk survey in Turkish prediabetic patients and the frequency of retinopathy in pre-diabetic patients
AHMET VELİ ŞANİBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DOĞAN NASIR BİNİCİ
- Türk toplumunda diyabet risk skorlarının karşılaştırılması
Comparison of diabetic risk scores in Turkish society
HAVVA TUĞBA KİPER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÇARLIOĞLU
- Prediyabetik bireylerde tip 2 diyabet gelişiminin engellenmesi için verilen yaşam tarzı değişikliklerine hasta uyumunu etkileyen faktörlerin saptanması
Factors that effects the adherence to the lifestyle changes which prevents type 2 diabetes progression in prediabetic patients
DENİZ BESLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. DİLEK GÜLDAL
PROF.DR. SENA YEŞİL