Erken çocukluk döneminde ebeveynin maneviyat ve ruh sağlığı üzerindeki etkisi: Gabor Mate'in normal efsanesine dayalı bir değerlendirme
The impact of parents on spirituality and mental health in early childhood: An evaluation based on Gabor Mate's normal myth
- Tez No: 982290
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF HİLAL KARAMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Din psikolojisi, erken çocukluk, maneviyat, ruh sağlığı, normal, toksik, Pyschology of religion, early childhood, spirituality, mental health, normal, toxic
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Erken çocukluk dönemi, bireyin doğduğu anda başlayan ve ortalama ilk altı yaşı da içine alan gelişim evresine verilen isimdir. Bu gelişim evresi başta ebeveynler olmak üzere önemli öteki olarak adlandırılan yakın çevrenin bireysel gelişim üzerinde kalıcı etkiler bıraktığı bir dönem olması nedeniyle başta psikologlar olmak üzere bilim insanlarının uzun zamandır ilgi ve dikkatini çekmektedir. Bu dönemde çocuk genellikle model alma yöntemi ile öğrenme sağlarken, çevresel ve kültürel normallerin etkisiyle doğduğu dünyadaki her şeyi anlamlandırmaya başlamaktadır. Teknoloji, ekonomi ve benzeri faktörlerin etkisi ile kültür, günümüzde çocuğun gelişimini anne karnında hayat bulduğu andan itibaren sağlıksız bir şekilde etkilemekte ve bu yaklaşımını, insanlığın ihtiyacını karşılamak için türetilmiş olan“normal”kelimesi üzerinden kuvvetlendirmektedir. Gabor Maté ruhsal ve bedensel hastalıkların rastgele açığa çıkmadığını ileri sürmektedir. Çünkü O, insanın doğumdan itibaren belli bir gelişim sürecine ihtiyacı olduğunu düşünmektedir. Ancak kültür bu süreci sağlıksız bir şekilde hızlandırmakta ve bireylerin doğal ihtiyaçlarını göz ardı ettiği bir 'normal' e sürüklemektedir. Maté, ortaya koyduğu gelişim kuramında kültürün bu etkilerini travmanın görünmeyen ve bilinmeyen sebepleri olarak ele almaktadır. Bu açıdan bakarsak çocukluk travmalarının bireyleri maneviyattan koparan ya da ruhsal sıkıntıya sokan bütüncül bağlamlarının olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Maté, yaşadığımız toplumda normal görünen birçok faktörün zihinsel, fizyolojik ve ruhsal açıdan sağlıksız ve zararlı olduğu, daha sağlıklı bir bireysel yaşam için kişiliğin en iyi taraflarının beslendiği normal vizyonlara ulaşılması gerektiğini savunmaktadır. Ona göre normal vizyonu, erken gelişim yani doğumdan önce başlayan yetişkinliğe kadar giden tüm sağlık, öğrenme ve davranış için güçlü bir zemin hazırlamaktadır. Birey zihinsel, bedensel ve ruhsal olarak ne kadar sağlıklı bir erken çocukluk evresine sahip olursa maneviyat ve ruh sağlığı açısından da o kadar normal bir yaşam sürdürebilmektedir. Dolayısıyla bir çocuğun ebeveyni ile duygusal etkileşimi zihninin nasıl programlandığı üzerinde en başta gelen etmendir. Amacımız, Maté'nin çocuk ve ebeveyn ilişkileri bağlamında ortaya koyduğu fikirlerden yola çıkarak, çocukların yaşadıkları toplum içerisindeki toksikleşmiş normal görülen baskıların etkilerinden sıyrılarak, inançlarını en iyi şekilde yaşayabilecekleri güvenli zihinsel alanlar inşa etmektir. Böylece gelecekte ruhsal olarak sağlıklı ve manevi değerlere sahip bireyler olmaları için farkındalık oluşturmaktır.
Özet (Çeviri)
Early childhood refers to the developmental phase that begins at birth and typically encompasses the first six years of life. This period has long attracted the attention and interest of scholars—particularly psychologists—because it is when individuals are deeply and permanently influenced by their immediate environment, especially by parents and other significant figures, often referred to as“important others.”During this stage, children primarily learn through modelling, while also beginning to make sense of everything in their world under the influence of environmental and cultural norms. Today, due to factors such as technology and economics, culture has begun to negatively affect child development from as early as the prenatal stage. This influence is often legitimized through the concept of the“normal,”a term originally intended to meet the needs of humanity. Gabor Maté argues that psychological and physical illnesses do not arise randomly. He believes that humans require a certain developmental process from birth onward. However, culture tends to accelerate this process in unhealthy ways, pushing individuals toward a version of“normal”that neglects their natural needs. In his developmental theory, Maté identifies culture's detrimental effects as the unseen and unknown causes of trauma. From this perspective, it would not be incorrect to suggest that childhood traumas have holistic dimensions that disconnect individuals from spirituality—or place them under psychological distress. Maté asserts that many factors considered“normal”in today's society are, in fact, mentally, physiologically, and spiritually harmful. He advocates for new, healthier visions of normalcy that nourish the best aspects of the personality and foster a more wholesome individual life. According to him, a healthy vision of normal lays a strong foundation for all aspects of development—health, learning, and behaviour—from the prenatal period through adulthood. The more mentally, physically, and spiritually healthy an individual's early childhood is, the more likely they are to lead a psychologically balanced and spiritually connected life. Therefore, the emotional interaction between a child and their parent is a primary factor in how the child's mind is programmed. Our aim is to build safe mental spaces where children can freely practice their beliefs, drawing on Maté's ideas on child–parent relationships and freeing them from the toxic pressures that have become normalized within the societies they inhabit. In doing so, we seek to raise awareness to support the emergence of spiritually and psychologically healthy individuals in the future.
Benzer Tezler
- Erken çocukluk döneminde konuşma sesi bozukluğu tanısı almış çocukların ebeveynlerinin kaygı düzeyinin incelenmesi
Examination of anxiety levels of the parents of children diagnosed with speech sound disorder in early childhood
SİMGE ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DilbilimÜsküdar ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MARAL YEŞİLYURT
- Erken çocukluk döneminde sosyal-bilişsel beceriler: Çocuğun performansı ve ebeveyn raporunun kıyaslanarak incelenmesi
Social-cognitive skills in early childhood: Comparing the child's performance and parent report
YAREN KÜBRA KARAASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiEge ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA CANSU PALA DEDEOĞLU
- Ebeveynlerin süt dişlerinin önemine ilişkin bilgi düzeyleri ve bakış açıları ile erken çocukluk çağı çürükleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between early childhood caries and parents' knowledge levels and perspectives on the importance of primary teeth
ESRA ŞAHİN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2023
Diş HekimliğiZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU HAZAR BODRUMLU
- Parental pre-mentalizing and children's attachment security as mediators between parental childhood trauma and children's problem behaviors
Ebeveynin çocukluk çağı travmaları ve çocuğun davranış problemleri üzerinde bağlanmanın ve mentalizasyonun aracı rolü
PELİN ULUTAŞLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL HALFON
- Okulöncesine devam eden çocukların ve ebeveynlerinin oyunbazlık düzeylerini değerlendirme bir anket uyarlaması
Assessing the playfulness levels of children in preschool andtheir parents an adapted survey
ÖZLEM AKDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURPER ÜLKÜER