Geri Dön

Mollazâde Muhammed b. Ebî Bekr el-Kurdî'nin Hâşiyetu'l-İsâm li'l-Fevâidi'ḍ-Diyâiyye adlı esere yazdığı hâşiyenin tahkiki

تحقيق حاشية ملازاده محمد بن أبي بكر الكردي على حاشية العصام للفوائد الضيائية

  1. Tez No: 981980
  2. Yazar: MOHAMMAD SABER CHEIKHMOUS
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NUSRETTİN BOLELLİ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Arapça
  9. Üniversite: Bingöl Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Elinizdeki çalışma, Mollazâde Muhammed el-Kurdî (ö. 1084/1673) İsâmüddîn İbrâhîm el-İsfârâyînî'nin (ö. 943/1536) ünlü nahiv Hâşiyetu'l-Fevâidi'ḍ-Ḍiyâiyye üzerine kaleme aldığı haşiyesini incelemektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Mollazâde'nin haşiyesini ilmî yöntemle tahkik ederek incelemek; müellifin Arapça ve Osmanlıca kaynaklardan derlenmiş kapsamlı bir biyografisini sunmak, yazma ve matbu eserlerini tespit etmek, nahiv anlayışını ve telif metodunu ortaya koymaktır. Çalışmada karşılaştırmalı ve analitik yöntem benimsenmiş, haşiyenin metni yazma nüshalar üzerinden incelenmiştir. Bunlar arasında, müellifin eseri yazdıktan yirmi yıl sonra kendi eliyle kaleme aldığı ikinci versiyon (el-ibrâze es-sâniye) da bulunmaktadır; bu nüsha araştırma açısından ayrı bir kıymet taşımaktadır. Metin merkezli bu çözümlemede, Mollazâde'nin kullandığı ilmî kaynaklar, alıntı yöntemleri (açık ya da zımnî) ve tenkit üslubu detaylı olarak incelenmiştir. Özellikle şerh ettiği eserin farklı nüshalarını dikkatle karşılaştırması ve metin üzerindeki hassasiyeti, onun nahiv ilmine gösterdiği ihtimamı ortaya koymaktadır. Bu çalışma, Osmanlı döneminde yaşamış fakat nispeten unutulmuş bir nahiv âliminin ilim tarihindeki yerini yeniden gündeme getirmeyi hedeflemektedir; ilmî hareketlilikte aktif rol almış, ve fazla disiplinde eser yazanlar.

Özet (Çeviri)

the present study focuses on the marginal commentary (ḥāshiya) authored by Mollazāde Muḥammad al-Kurdī (d. 1084 AH / 1673 CE) on the renowned grammatical commentary al- Fawāʾid al-Ḍiyâʾiyya by ʿIṣām al-Dīn Ibrāhīm al-Isfarāʾīnī (d. 943 AH / 1536 CE). This study aims to produce a critical edition and scholarly analysis of Mollazāde's ḥāshiya, alongside a comprehensive biographical account drawn from both Arabic and Ottoman sources. It documents his printed and manuscript works, analyzes his grammatical methodology and exegetical techniques, and sheds light on his personal beliefs and scholarly affiliations. The research is grounded in an analytical and comparative method, based on a collation of sixteen manuscript copies of the work,one of which was penned by the author himself twenty years after the original composition, representing a revised version (al-ibrāzah al-thāniyah). Through close textual analysis, the study seeks to uncover Mollazāde's sources,examine his critical methods and citation practices -both explicit and implicit-. His commitment to precise expression and careful transmission reflects his deep concern for the accuracy of grammatical scholarship. The importance of this study lies in its revival of a forgotten scholar from the Ottoman period, who contributed actively to the intellectual life, and authored works in multiple disciplines.

Benzer Tezler

  1. Köstendilli Mollazade Süleyman Şeyhi Efendi`nin Mirati`l- Muvahhidin adlı eseri

    Başlık çevirisi yok

    MUSTAFA EJDER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1998

    DinMarmara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. H. KAMİL YILMAZ

  2. Hocazade ve Hasiya Ala Şarh hdayet Al ?Hikma adlı eseri

    Hocazade and her work is Hasiya Ala Sarh Hidayet Al-Hikma

    EMRE ÖNAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    FelsefeMarmara Üniversitesi

    İlahiyat Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KASIM TURHAN

  3. 18. yüzyılın ilk yarısında Amid kazası

    Amid district in the first half of the 18th century

    ERCAN GÜMÜŞ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    TarihGazi Üniversitesi

    Tarih Bölümü

    PROF. DR. AHMET GÜNEŞ

  4. Yağı azaltılmış minyatür ultrafiltre beyaz peynir üretiminde protein-glutaminaz kullanımı ve bunun peynir kalitesi üzerine etkisi

    Utilization of protein-glutaminase in the manufacture of reduced fat miniature ultrafiltrated white cheese and its effects on cheese quality

    MALEK MOLLAZADEH

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Gıda MühendisliğiHacettepe Üniversitesi

    Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ TOPCU

  5. Ousmane Sembene sinemasında Postkolonyal söylemin çok katmanlı analizi

    Multimodal analysis of Postcolonial discourse in Ousmane Sembene's cinema

    YUNUS NAMAZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Sahne ve Görüntü SanatlarıErciyes Üniversitesi

    İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YUSUF GÜRHAN TOPÇU