Şahmeran efsanesinin sanat eğitimine entegre edilmesinin ortaöğretim 10.sınıf öğrencilerinin algısal gelişimiüzerindeki etkisi – (Çeşmeli Anadolu lisesi örneği)
The effect of integrating the legend of Şahmeran into art education on the perceptual development of 10th grade secondary school students – (The case of Çeşmeli Anatolian high school) master's thesis
- Tez No: 981814
- Danışmanlar: PROF. DR. MUTLUHAN TAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Sanat eğitimi, Art education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Efsaneler, geçmişten günümüze toplumların kültürel yapısını, sanatsal anlayışını ve inanç sistemlerini yansıtan anlatılardır. Bu anlatıların, özellikle sanat eğitimi aracılığıyla anlamlandırılarak görsel ifade biçimlerine dönüştürülmesi, kültürel mirasın sonraki kuşaklara aktarılmasında önemli bir araç işlevi görmektedir. Şahmeran efsanesinin sanat eğitimi sürecine dâhil edilmesi, öğrencilerin hem kültürel kimlikleriyle bağ kurmalarına hem de sanatsal yaratım yoluyla kültürel mirası yeniden yorumlamalarına olanak sağlamaktadır. Araştırmanın amacı, Şahmeran efsanesinin görsel sanatlar dersine entegre edilerek yürütülen sanatsal etkinliklerin, ortaöğretim 10. sınıf öğrencilerinin görsel algı, yaratıcılık ve estetik duyarlılık gelişimleri üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırma kapsamında öğrencilerin görsel algı düzeyi, estetik beğeni kapasitesi, sanatsal sembolleri yorumlama becerileri, yaratıcı düşünme ve sembolik yorumlama kapasitelerindeki gelişimler incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Mersin ili, Erdemli ilçesi Çeşmeli Anadolu Lisesi'nde 10. sınıfta öğrenim gören 20 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma nitel araştırma desenine uygun olarak 2024-2025 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilere iki hafta boyunca Şahmeran efsanesinin farklı varyasyonları sunum yapılarak, video ve görsel materyallerle desteklenerek anlatılmıştır. Sonraki iki haftalık süreçte ise öğrencilerden bu anlatıları kendi hayal dünyalarında yorumlayarak sanatsal çalışmalarına aktarmaları istenmiştir. Öğrenci çalışmaları betimsel analiz yöntemiyle incelenmiş, sanatsal yaratıcılık seviyeleri Sanatta Görsel Yaratıcılık Ölçeği ile üç uzman tarafından değerlendirilmiştir. Bulgulara göre öğrenciler Şahmeran efsanesinin unsurlarını bireysel yaklaşımlarla yorumlamış, görsel algı, estetik anlayış, sembolik ifade ve yaratıcı düşünme becerilerinde gelişim göstermiştir. Öğrenci çalışmalarında Şahmeran efsanesine ait sembol ve temaların özgün yorumlarla yeniden üretildiği, kültürel farkındalık düzeylerinin arttığı ve malzeme-teknik çeşitliliği kullanma becerilerinin geliştiği saptanmıştır. Sonuçlar, efsane temelli içeriklerin sanat eğitimi süreçlerine entegrasyonunun öğrencilerin görsel algılama becerileri, sanatsal ifade gücü ve kültürel gelişimlerine önemli katkılar sağladığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Legends are narratives that reflect the cultural structure, artistic understanding, and belief systems of societies from past to present. The transformation of these narratives into visual forms of expression through art education, particularly by making them meaningful, serves as an important tool in transmitting cultural heritage to future generations. The inclusion of the Shahmaran legend in the art education process enables students both to connect with their cultural identity and to reinterpret cultural heritage through artistic creation. The purpose of this research is to determine the effects of artistic activities conducted by integrating the shahmaran legend into visual arts courses on the development of visual perception, creativity, and aesthetic sensitivity among 10th-grade secondary education students. Within the scope of the research, developments in students' visual perception levels, aesthetic appreciation capacity, skills in interpreting artistic symbols, creative thinking, and symbolic interpretation capacities were examined. The study group of the research consists of 20 students attending 10th grade at çeşmeli anatolian high school in erdemli district, mersin province. The study was conducted in accordance with qualitative research design during the second semester of the 2024-2025 academic year. Different variations of the shahmaran legend were presented to the participating students for two weeks, supported by videos and visual materials. In the subsequent two-week period, students were asked to interpret these narratives in their own imagination and transfer them to their artistic works. Student works were examined using descriptive analysis method, and artistic creativity levels were evaluated by three experts using the visual creativity in art scale. According to the findings, students interpreted the elements of the shahmaran legend with individual approaches and showed development in visual perception, aesthetic understanding, symbolic expression, and creative thinking skills. It was determined that in student works, symbols and themes belonging to the shahmaran legend were reproduced with original interpretations, cultural awareness levels increased, and skills in using material-technical diversity developed. The results indicate that the integration of legend-based content into art education processes provides significant contributions to students' visual perception skills, artistic expression power, and cultural development.
Benzer Tezler
- Yerebatan
Yerebatan
ÇAĞATAY AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul Beykent ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Sanat Dalı
PROF. BURAK BUYAN
- Mardin'de kumaş baskı-boyama sanatı: Şımmeshındi ailesi örnekleri
The art of printed cloth in Mardin: Sample of Şimmeshindi family
MEHMET ALİ DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sanat TarihiSüleyman Demirel ÜniversitesiSanat Tarihi Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH ŞEVKİ DUYMAZ
YRD. DOÇ. MERYENM ACARA ESER
- Anadolu Türk kültüründe Şahmeran motifi ve tekstillerde kullanımı
Sahmeran motif in Anatolian Turkish culture and its use in textiles
NESLİHAN KARADAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiTekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
PROF. NESRİN ÖNLÜ
- Anadolu halk mitlerinin televizyon ekranına yansıması: Şahmaran efsanesi
The reflection of anatolian folk myths on the television screen: The legend of Shahmaran
BERNA AYDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Radyo-TelevizyonErciyes ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ONUR ÖNÜRMEN
- Turist rehberlerinin bakış açısıyla Tarsus turizmi ve efsaneleri: Şahmeran Efsanesi
Tarsus tourism and its legends from the perspective of tourist guides: The Legend of Sahmeran
ALİKAAN ÜSTÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TurizmMersin ÜniversitesiTurizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UYSAL YENİPINAR