Prens Kalyanamkara ve Papamkara Hikâyesi'nin arketipsel sembolizm açısından incelenmesi
Analyzing the story of Prince Kalyanamkara and Papamkara in terms of archetypal symbolism
- Tez No: 980964
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OĞUZ DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Carl Gustav Jung, Arketip, Joseph Campbell, Monomit, Uygur Türkçesi, Prens Kalyanamkara ve Papamkara Hikâyesi, Carl Gustav Jung, Archetype, Joseph Campbell, Monomyth, Uygur Turkish, The Story of Prince Kalyanamkara and Papamkara
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Iğdır Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kaynağını sözlü kültürden alan yazılı anlatılar, toplumların birçok özelliğini içinde barındıran metinlerdir. Bu metinlerde toplumun görünen veya görünmeyen unsurları iç içe geçerek bütünleşir. İnsanların dile getiremediği mesajlar, sembol diliyle örülerek ortaya koyulmaya çalışılır. Geleneksel anlatılardaki en önemli sembolik kavramlardan biri, arketip kavramıdır. Arketip, ulusların yaşamında kendisine yer bulan ve gelecek kuşaklara aktarılan kültürel bellektir. Bu kültürel bellek içerisinde o toplumun karakteristik özellikleri, davranış kalıpları ve kültürel unsurları vardır. Uluslar, bünyelerinde barındırdığı genetik kodları, halk anlatılarıyla gelecek kuşaklara miras bırakabilmişlerdir. Masal unsurlarını içinde barındıran hikâyeler; olağanüstü olaylar, sembolik anlamlar ve arketip çeşitleri bakımından zengindir. Geleneksel anlatılardaki arketip çeşitleri, hem bireyin hem de bireyin sahip olduğu ulusun özelliklerini ortaya koyan zengin kaynaklardır. İyi ve Kötü Prens Öyküsü olarak da bilinen Prens Kalyanamkara ve Papamkara Hikâyesi'nde sekiz âdet arketip çeşidi tespit edilmiştir. Tespit edilen arketip çeşitleri şunlardır: Anima, Animus, Gölge, Persona, Yüce Birey, Hayvan, Hilebaz ve Kahraman. Carl Gustav Jung'un incelemeleri ışığında tespit edilen arketip çeşitleri, metinden alıntılar yapılarak incelenmiş, öne çıkan arketiplerin özellikleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Kahraman arketipi kavramından yola çıkan Joseph Campbell, kahramanın yolculuğunu Ayrılma-Erginlenme-Dönüş olarak formülleştirmiştir. Monomit kavramıyla ifade edilen ve kahramanın döngüsünü içeren aşamalar, kahramanın olgunlaşmasını temsil eden unsurlardır. Kahramanın olgunlaşması, kahramanın mensup olduğu ulusu ileriye taşıyabilecek bir birey profilini temsil eder. Eski Uygur Türkçesiyle yazılmış olan İyi ve Kötü Prens Öyküsü, Çince bir eserden çevrilen ve Budizm dininin ögelerini barındıran bir anlatıdır. Uygur Türklerinin, yeni kabul edilen dine gönüllerinin ısındırılmasını amaçlayan eser, bir yandan toplumun dinî hayatını bir yandan da dilsel özelliklerini ortaya koyar. Bu bakımdan eser, dil unsurları bakımdan zengin olduğu kadar sembolik anlamları barındırması açısından da zengindir. Üç ana bölüme ayrılan tez çalışması, hikâyenin içindeki arketip çeşitlerinin yanında kahramanın yolculuğunu da analiz etmeyi hedeflemiştir. İyi Düşünceli Prens'in varlığı ekseninde yaşanan macera, metinden de örnekler verilerek incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
Written narratives derived from oral culture are texts that embody many characteristics. In these text, the visible and invisible elements of society intertwine and merge. Messages that people cannot express are conveyed through symbolic language. One of the most important symbolic concepts in traditional narratives is the concept of archetypes. Archetypes are culturel memories that find their place in the lives of nations and are passed on to future generations. These cultural memories contain the characteristic features, behaviorual patterns and cultural elements of that society. Nations have been able to pass on the genetic codes they carry within them to future generations through folk tales. Stories containing fairy tale elements are rich in extraordinary events, symbolic meanings and archetypes. The archetypes found in traditional narratives are rich sourcers that reveal the characteristics of both the individual and the nation to which the individual belongs. Eight archetypes have been identified in the story of Prince Kalyanamkara and Papamkara, also known as The Tale of the Good and Evil Princes. The identified archetypes are: Anima, Animus, Shadow, Persona, Higher Self, Animal, Trickster, and Hero. The types of archetypes identified in light of Carl Gustav Jung's Studies werw examined using quotations from the text, and an attempt was made to reveal the characteristics of the prominent archetypes. Based on the concept of the hero archetype, Joseph Campbell formulated the hero's journey as Departure-Initiation-Return. The stages expressed by the concept of monomyth and containing the hero's cycle are elements that represent the hero's maturation. The hero's maturation represent a profile of an individual who can carry the nation to which the hero belongs forwad. Written in Old Uyghur Turkish, The Tale of the Good and Evil Princes is a narrative translated from a Chinese work and containing elements of Buddhism. Aiming to warm the hearts of the Uyghur Turks to their newly adopted religion, the work reveals both the religious life of the community and its linguistic characteristics. In the regard, the work is rich in linguistic elements as well as symbolic meanings. Divided into three main sections, the thesis aims to analyse the archetypes in the story as well as the hero'' journey. The adventure centred on the existence of Good-Hearted Prince is examined with examples from the text.
Benzer Tezler
- Prens Kalyanamkara ve Papamkara Hikâyesi'nin bağlamlı dizini ve ekler dizini
Concordance index and appendices index of the Prince Kalyanamkara and Papamkara
TUĞBA GİZEM TANER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AKARTÜRK KARAHAN
- Prens Kalyanamkara ve Papamkara hikayesinin Uygurcasının söz dizimi
Syntax of D`Uygur version the story of "Prens Kalyanamkara Paramkara
SEMRA ALYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHSİNE BÖREKÇİ
- Köktürk Türkçesinden Çağatay Türkçesine atasözleri, özdeyiş ve kalıp ifadelerin morfolojik ve semantik özellikleri
Morphological and semantic features of proverbs, sayings and fixed expressions from Köktürk Turkıc to Chagatai Turkic
AYŞE ÖZKAN AKDAĞ
Doktora
Türkçe
2026
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİKRET TURAN
- Prens Kalyanamkara Papamkara hikâyesi, metin (çeviriyazı ve aktarım), dil incelemeleri (cümle bilgisi ve sözcük yapımı), indeks
A story of Prince Kalyanamkara Papamkara
DUYGU YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Türk Dili ve EdebiyatıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TANJU ORAL SEYHAN
YRD. DOÇ. DR. C. ERALP ALIŞIK
- Eski uygur türkçesinde eşdizim (Prens Kalyanamkara ve Papamkara hikayesi, Irk Bitig Eski Yygurca fal kitabı, Türkische turfan texte, eski uygurca hsüan tsang biyogrofisi metinleri örneğinde)
Colossim in old uygur turkish (the story of Prince Kalyanamkara and Papamkara, Irk bi̇ti̇g old Uygur Foreign book, Turkishe Turfan texte, old uygur Hsüan Tsang biography text)
ÇAĞLA CANİKLİ AŞCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıSinop ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERTAN BESLİ