Sinyalize kavşaklarda trafik yoğunluğunun benzetime dayalı analizi ve eniyilenmesi: Gaziantep ili örneği
Simulation-based analysis and optimization of traffic density at signalized intersections: The case of Gaziantep
- Tez No: 980706
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE UZUNER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Sistem benzetimi, System simulation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde şehirleşmenin hız kazanmasıyla birlikte bireylerin ulaşım ihtiyacı da paralel şekilde artış göstermekte; bu durum özellikle büyükşehirlerde ciddi trafik yoğunluklarını beraberinde getirmektedir. Özellikle sabah ve akşam zirve saatlerinde, işe ve okula gidiş-geliş sürelerinde kent içi ulaşım ağlarında belirgin bir trafik sıkışıklığı yaşanmaktadır. Günün belirli zaman dilimlerinde trafik akışının neredeyse durma noktasına gelmesi, özellikle sinyalize kavşaklarda daha da belirgin hale gelmektedir. Kavşaklar, şehir içi trafik akışının hem yönlendirildiği hem de en fazla darboğazın yaşandığı kritik noktalardan biridir. Benzetime dayalı yaklaşımlar, gerçek hayat uygulamalarına geçilmeden önce sistemin davranışının önceden analiz edilmesine olanak tanıyarak hem zaman hem de maliyet açısından önemli avantajlar sunmaktadır. Bu bağlamda, ARENA benzetim yazılımının esnek ve kullanıcı dostu yapısı, farklı araç türleri ve yönelme oranları gibi değişkenlerin modele entegre edilmesine imkân sağlayarak, trafik sistemlerinin daha gerçekçi ve ayrıntılı biçimde analiz edilmesine olanak vermektedir. Bu çalışma, Gaziantep şehir merkezinde yer alan ve birbirine operasyonel olarak bağlı iki sinyalize kavşağın performansını analiz etmeyi ve iyileştirmeyi amaçlamaktadır. Kavşakların özellikle en yoğun zaman dilimlerine ait gerçek saha verileri temin edilmiştir. Araç geliş oranları, dönüş oranları ve sinyal fazları gibi parametrelerin dikkate alınmasıyla oluşturulan benzetim modelinde kavşaklar, senkronize bir sistem olarak ele alınmıştır. Böylece sinyal sürelerinin sistem üzerindeki etkisi gözlemlenebilmekte, olası iyileştirme senaryoları sayısal olarak test edilebilmektedir. Çalışma kapsamında ARENA benzetim yazılımı kullanılarak kavşakların mevcut durumu modellenmiş; OptQuest modülü kullanılarak farklı sinyal zamanlama senaryoları test edilmiştir. Bu sayede farklı sinyal sürelerinin kavşak performansı üzerindeki etkisi; toplam çıkış hacmi, yön başına kuyruk uzunluğu göstergelerine dayalı olarak incelenmiştir. Çalışma sonucunda araç geçiş kapasitesini artıran en uygun konfigürasyon(lar) belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, sinyal sürelerinde yapılan makul değişikliklerin trafik akışında kayda değer iyileşmelere yol açtığını göstermekte ve koordineli sinyal kontrolünün önemini ortaya koymaktadır. Çalışma, benzer kentsel alanlar için veri temelli, tekrarlanabilir bir eniyileme yaklaşımı sunarak trafik planlaması ve yönetimi açısından önemli bir katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
With the acceleration of urbanization, individuals' transportation needs have increased correspondingly; leading to severe serious traffic congestion, especially in metropolitan areas. Particularly during morning and evening peak hours, significant congestion emerges in urban transportation networks during commuting periods. At certain times of the day, traffic flow almost comes to a standstill, a phenomenon that becomes especially pronounced at signalized intersections. Intersections represent critical points within urban traffic systems, where traffic is both directed and experiences the most severe bottlenecks. Simulation-based approaches provide significant advantages in terms of both time and cost, as they allow system behavior to be analyzed in advance before real-word implementation. In this context, the flexible and user-friendly structure of the ARENA simulation software enables the integration of variables such as different vehicle types and turning ratios into the model, thereby facilitating a more realistic and detailed analysis of urban traffic systems. This study aims to analyze and improve the performance of two operationally interconnected signalized intersections located in the city center of Gaziantep. Real-world traffic data corresponding to the peak demand periods of the intersections were gathered. Based on parameters including vehicle arrival rates, turning ratios, and signal phases, the intersections were modeled within the simulation as a coordinated system. In this way, the impact of signal timings on the overall system could be observed, and potential improvement scenarios can be quantitatively tested. Within the scope of the study, the current conditions of the intersections were modeled using the ARENA simulation software; while the OptQuest module was employed to evaluate alternative signal timing scenarios. Consequently, the effects of different signal timings on intersection performance were examined based on indicators such as total output volume and queue length per approach. As a result, the optimal configuration(s) that increase vehicle throughput capacity were identified. The results demonstrate that reasonable adjustments in signal timings can lead to significant improvements in traffic flow, underscoring the importance of coordinated signal control. Moreover, the study provides a data-driven and replicable optimization approach for similar urban areas, offering a valuable contribution to traffic planning and management.
Benzer Tezler
- Sinyalize kavşaklarda trafik akımının modellenmesi
Modelling of traffic flow at signalised intersections
CEM SÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ERGUN GEDİZLİOĞLU
- Kent içi sinyalize eşdüzey kavşaklarda sinyalizasyon sisteminin modellenmesi ile trafik akışının iyileştirilmesi
Improvement of traffic flow by modelling the signalization system at grade signalized intersections in the city
GÜLSÜM TEKİN KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
UlaşımEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUZAFFER KAPANOĞLU
- Systematic evaluation of pedestrian volume on unsignalized intersection performance metrics in a simulation environment
Sinyalize olmayan kavşaklarda yaya trafiği artışının kavşak performans ölçütlerine etkisinin simülasyon ortamında değerlendirilmesi
NADHER MOHAMMED SAEED NOMAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
UlaşımSakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULKADİR ÖZDEN
- Ağır araç oranının sinyalize kavşak kapasitesine etkisi
Effect of heavy vehicle ratio on capacity of signalized intersection
GÜLDEN CANSEVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
İnşaat MühendisliğiDokuz Eylül Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÇETİN VARLIORPAK
- Balıkesir ilinde pandemi dönemi ve sonrasında trafik yoğunluğu ve araç kullanım alışkanlıklarının değişimi
Changes in traffic density and vehicle usage habits during and after the pandemic i̇n Balikesir province
KENAN ERYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TrafikBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiAkıllı Ulaşım Sistemleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH ELEN